وریز وجوهات
  دبیر و اعضای محترم مجمع خیرین سلامت کشور با حضور در بیت مرجع عالیقدر حضرت آیة الله العظمی صافی گلپایگانی دام ظله الوارف، با ایشان دیدار کردند. در ابتدای این دیدار، دکتر شهریاری دبیر کل مجمع، گزارشی از فعالیت‌ها و برنامه‌های این مجمع ارائه...
يكشنبه: 30/دى/1397 (الأحد: 13/جمادى الأول/1440)

آيا قيام كربلا انتحار بود؟

5. اگر هدف آدمي در جريانات زندگي كشته­شدن، مظلوميت و اسارت اهل و عيال باشد، القاي نفس در تهلكه است كه عقلاً و شرعاً بر‌حسب آيه كريمه (وَلاَ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ)[1] جايز نمي‌باشد. پس چگونه امام(علیه السلام)  براي شهادت و كشته­شدن بيرون شد و مقدمات آن را با اختيار خود فراهم ساخت؟

اولاً: القاي نفس در تهلكه[2] يكي از موضوعاتي است كه به‌حسب اختلاف موقعيت‌ها، گاه حرام و گاه واجب مي‏شود. پس اين‌گونه نيست كه مطلقاً القاي نفس در تهلكه حرام باشد؛ بر اين اساس، آية فوق به‌وسيلة آيات و روايات ديگر تخصيص مي‌خورد.

اگر اسلام در تهلكه بيفتد، و نجات آن متوقف بر القاي نفس در تهلكه باشد آيا باز هم القاي نفس در تهلكه جايز نيست؟

و آيا عقلاً و شرعاً كسي كه براي حفظ جان خود اسلام را در تهلكه بگذارد مسئول نيست؟ آيا اين مورد از مصاديق جهاد و مبارزه نمي‌باشد؟

 

فلسفه جهاد و دفاع، دعوت به توحيد و آزاد­كردن بشر از پرستش غير خدا و حفظ اسلام و نجات دين از تهلكه و يا حفظ كشور اسلام از تسلط اجانب است كه بر مردم طبق احكام جهاد و دفاع ـ با يقين به كشته­شدن و افتادن نفوس بسيار در تهلكه ـ واجب مي‌گردد.

اگر دفاع از سنگر و مرز، توقف بر كشته­شدن جمعي از لشكر پيدا كرد و براي حفظ مملكت اسلام، دفاع از آن ضرورت داشت، بايد با تحمل تلفات سنگين به دفاع پرداخت و اين القاي در تهلكه، جايز بلكه واجب است.

ثانياً: حكمِ حرمت القاي نفس در تهلكه حكمي ارشادي و تأييد حكم عقل به قبح «القاي در تهلكه» است. بديهي است كه استنكار عقل در موردي مي‌باشد كه مصلحت مهمتر در بين نباشد ولي اگر حفظ مصلحت بزرگ­تري توقف بر آن يافت، عقل به جواز و گاه به لزوم و حسن القا، حكم مي‏نمايد.

ثالثاً: هلاك و تهلكه به چند گونه تصور مي‌شود كه به دو مورد آن اشاره مي‌شود:

الف: موردي كه براي القاي در تهلكه مقصد صحيح شرعي و عقلي تصور نشود. كه در اين صورت نتيجه چنين القايي فنا و ضايع و بيهوده‌شدن است. ممكن است مراد از تهلكه در آيه شريفه اين قِسم هلاكت باشد.

 

ب: موردي كه برای القاي در تهلكه مقصد صحيح عقلي و شرعي مثل حفظ دين و اداي تكليف و دفاع از احكام در ‌‌نظر باشد، در­ اين ‌صورت فداكاري و جانبازي، القاي در تهلكه و فنا نيست.

 

[1]. بقره، 195؛ «خود را به دست خود به هلاكت نیفکنید».

[2]. القاي نفس در تهلكه يعني خود را در كاري انداختن كه آن كار، موجب هلاكت مي‌گردد.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: