وریز وجوهات
  بسم الله الرحمن الرحیم قال الله تعالی: «وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَیّامِ الله» السَّلام علی مولانا صاحب العصر و الزّمان بقية الله ارواح العالمين له الفداء و علی آبائه الطّاهرين و علی شيعته، المتمسِّکين بأمره، الفائزين بولايته و المنتظرين لظهوره...
دوشنبه: 28/آبا/1397 (الاثنين: 10/ربيع الأول/1440)

آيا قيام كربلا انتحار بود؟

5. اگر هدف آدمي در جريانات زندگي كشته­شدن، مظلوميت و اسارت اهل و عيال باشد، القاي نفس در تهلكه است كه عقلاً و شرعاً بر‌حسب آيه كريمه (وَلاَ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ)[1] جايز نمي‌باشد. پس چگونه امام(علیه السلام)  براي شهادت و كشته­شدن بيرون شد و مقدمات آن را با اختيار خود فراهم ساخت؟

اولاً: القاي نفس در تهلكه[2] يكي از موضوعاتي است كه به‌حسب اختلاف موقعيت‌ها، گاه حرام و گاه واجب مي‏شود. پس اين‌گونه نيست كه مطلقاً القاي نفس در تهلكه حرام باشد؛ بر اين اساس، آية فوق به‌وسيلة آيات و روايات ديگر تخصيص مي‌خورد.

اگر اسلام در تهلكه بيفتد، و نجات آن متوقف بر القاي نفس در تهلكه باشد آيا باز هم القاي نفس در تهلكه جايز نيست؟

و آيا عقلاً و شرعاً كسي كه براي حفظ جان خود اسلام را در تهلكه بگذارد مسئول نيست؟ آيا اين مورد از مصاديق جهاد و مبارزه نمي‌باشد؟

 

فلسفه جهاد و دفاع، دعوت به توحيد و آزاد­كردن بشر از پرستش غير خدا و حفظ اسلام و نجات دين از تهلكه و يا حفظ كشور اسلام از تسلط اجانب است كه بر مردم طبق احكام جهاد و دفاع ـ با يقين به كشته­شدن و افتادن نفوس بسيار در تهلكه ـ واجب مي‌گردد.

اگر دفاع از سنگر و مرز، توقف بر كشته­شدن جمعي از لشكر پيدا كرد و براي حفظ مملكت اسلام، دفاع از آن ضرورت داشت، بايد با تحمل تلفات سنگين به دفاع پرداخت و اين القاي در تهلكه، جايز بلكه واجب است.

ثانياً: حكمِ حرمت القاي نفس در تهلكه حكمي ارشادي و تأييد حكم عقل به قبح «القاي در تهلكه» است. بديهي است كه استنكار عقل در موردي مي‌باشد كه مصلحت مهمتر در بين نباشد ولي اگر حفظ مصلحت بزرگ­تري توقف بر آن يافت، عقل به جواز و گاه به لزوم و حسن القا، حكم مي‏نمايد.

ثالثاً: هلاك و تهلكه به چند گونه تصور مي‌شود كه به دو مورد آن اشاره مي‌شود:

الف: موردي كه براي القاي در تهلكه مقصد صحيح شرعي و عقلي تصور نشود. كه در اين صورت نتيجه چنين القايي فنا و ضايع و بيهوده‌شدن است. ممكن است مراد از تهلكه در آيه شريفه اين قِسم هلاكت باشد.

 

ب: موردي كه برای القاي در تهلكه مقصد صحيح عقلي و شرعي مثل حفظ دين و اداي تكليف و دفاع از احكام در ‌‌نظر باشد، در­ اين ‌صورت فداكاري و جانبازي، القاي در تهلكه و فنا نيست.

 

[1]. بقره، 195؛ «خود را به دست خود به هلاكت نیفکنید».

[2]. القاي نفس در تهلكه يعني خود را در كاري انداختن كه آن كار، موجب هلاكت مي‌گردد.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: