وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم با عرض سلام و ادب و احترام خدمت بزرگواران علماي اعلام، اساتيد و فضلاء و طلاب عزيزي که در نشست علمی«مسائل مستحدثه و حوزه علمیه؛ چالش ها و رویکردها» که در جوار آستان ملک پاسبان عالم آل محمّد حضرت علی بن موسی الرضا علیهماالسلام...
چهارشنبه: 2/آبا/1397 (الأربعاء: 13/صفر/1440)

معناي تهلكه چيست؟

خامساً: اوامر و نواهي پروردگار داراي تعليق هستند. به‌طور‌مثال وقتي خداوند مي‌فرمايد: شراب حرام است، حرمت در اين فرمان به شراب تعلق دارد. متعلق اوامر و نواهي خداوندي را مي‌توان به دو گونه تصور كرد. گاه متعلق، يك موضوع و يك مصداق مشخص خارجي است مانند مثال فوق كه متعلق نهي يك مايع شراب است و گاه متعلق عنواني كلي است كه شامل مصاديق و موضوعات مختلف مي‌شود به‌طور‌مثال در آيه (وَلاَ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ)[1] نهي خداوند، متعلق به مفهوم كلي تهلكه مي‌باشد و اين مفهوم كلي داراي مصاديق مختلفي است. از­طرفي تحقق مصداق و افراد تهلكه دائر ‌مدار تحقق عنوان تهلكه است. بر اين اساس، ممكن است يك اقدام و عمل نسبت به يك شاخص و يا در يك حالت خاص، القای در تهلكه باشد و نسبت به شخص ديگر و يا در حالت ديگر القای در تهلكه نباشد.

 

همچنان‌كه يكي از علماي تفسير ذكر كرده‌اند و همچنان­كه از روايات استفاده مي‌شود تهلكه مصاديق مختلفي دارد.

گاهي القاي در تهلكه، ترك انفاق مال، و گاهي انفاق مال و گاهي ترك دفاع و جهاد و گاهي دفاع است. چنانچه گاهي القاي در تهلكه، فردي و گاهي عمومي و همگاني است؛ بايد موارد و مناسبات و مصالح و مفاسد را در‌ نظر گرفت: در بعضي موارد القاي در تهلكه صادق و در بعضي موارد، صادق نيست، در پاره‏اي از موارد اگر هم صادق باشد ترك آن سبب سقوط در تهلكه دنيوي يا اخروي بزرگ­تر و غير­قابل جبران مي‏شود.

با‌‌‌توجه‌به پاسخ‌هاي فوق در قيام امام(علیه السلام)  تهلكه تصوير نمي‌شود؛ زيرا:

اولاً، امام كه صاحب مقام امامت و عصمت است، از تمام امّت اعلم به احكام و معصوم از خطا و اشتباه است و آنچه از او صادر شود طبق فرمان الهي و تكليف شرعي مي‏باشد.

ثانياً، بني‌اميّه او را مي‏كشتند، خواه به‌سوي عراق مي‏رفت يا در مكه مي‏ماند. امام(علیه السلام)  در اين مورد ملاحظه تمام مصالح را نمود، از مكه بيرون آمد براي اينكه در مكه او را نكشند و حرمت حرم، هتك نشود و هركس با­دقت برنامه قيام آن حضرت را ملاحظه كند مي‏فهمد كه امام(علیه السلام)  براي آنكه شهادت و مظلوميتش حداكثر فايده را براي بقاي اسلام و احياي دين داشته باشد تمام دقايق و نكات را مراعات كرد.

 

ثالثاً، هدف حسين(علیه السلام) ‏ از قيام و امتناع از بيعت و تسليم­نشدن و تحمل آن مصائب عظيمه، نجات دين بود، و اين هدفي بود كه ارزش داشت امام(علیه السلام)  براي حصول آن، جان خود و جوانان و اصحابش را فدا كند، از­اين­جهت، شهادت را اختيار كرد و از آن مصائب بزرگ، استقبال نمود.

مقصود اصلي حسين(علیه السلام) ‏، امتثال امر خدا، حفظ دين، حمايت از حق و كشيدن خط بطلان بر حكومت بني‌اميّه و افكار و هدف‌هاي آنها بود. مقدمه رسيدن به اين مقصود، تسليم­نشدن و استقامت تا سرحدّ شهادت و آن­همه حادثه است. هدف امام(علیه السلام) ، در پيشگاه خداوند محبوب، نزد پيامبر(ص)  دوست داشتني و نيز براي عقل و وجدان پاك انساني، مقبول بود.

 

[1]. بقره،‌ 195. «خود را به دست خود به هلاكت نیفکنید».

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: