وریز وجوهات
در مورد شخصیت حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیهماالسلام هزاران هزار كتاب نوشته شده است، و مرور زمان روز به روز وسعت و عظمت آن وجود بی‌نظیر را آشكارتر می‌سازد؛ و هر كس در مطالعه تاريخ زندگی و فضيلت آن حضرت وارد می‌شود، خود را در برابر عظمت‌هايی...
پنجشنبه: 8/خرد/1399 (الخميس: 5/شوال/1441)

عدم بصيرت جامعه

مسلمانان بيشتر نيرنگ‌هاي معاويه و مظالم بني‏اميه و خسارت‌هايي را كه حكومت آنها به بار مي‏آورد پيش‌بيني نمي‏كردند و هرچند مي‏دانستند بني‏اميه در فكر و عقايد و رهبري مردم، و علاقه به اسلام و عدالت‌گستري، مانند بني‌هاشم نيستند اما گمان نمي‏كردند وضع

 

حكومت با حكومت در عصر ابي‌­بكر و عمر چندان تفاوت يابد، و بر‌فرض تفاوتي پيدا كند و معاويه در حفظ ظاهر مثل آنها نباشد، تفاوت آن­قدرها نمي‏شود كه براي آن اين­همه كشتار لازم باشد، و جنگ بزرگ داخلي كه عالم اسلام را تجزيه كرده تعقيب شود.

ديگر اين مردم فكر نمي‏كردند كه بني‌اميّه در‌ صدد فرصت هستند كه اساس اسلام را منهدم و دوران جاهليت را تجديد و تمام حقوق افراد را پايمال و همه را استثمار نمايند.

فكر نمي‏كردند كه اين عصر با عصر ابي‏بكر و عمر تفاوت بسيار دارد، مزاج جامعه عوض شده و خروج خلافت از مسير حقيقي به تدريج كار خود را كرده است. اگر در آغاز كار ظواهر شرع، رعايت مي‏شد براي آن بود كه مردم به عهد پيغمبر(ص)  و روش حكومت الهي آن حضرت آشنا و حديث‌العهد بودند، و بزرگان صحابه -‌ كه با آن وضع خو گرفته و به لغو همه رسوم و تشريفات بيهوده مقيد و به تبعيت از مقررات اسلامي مأنوس بودند - هنوز زندگي مي‌كردند و زمينه تغيير وضع و تشكيل حكومت‌هاي مستبدانه و اِعمال قدرت‌هاي شخصي و... موجود نبود.

اما در اين عصر، مزاج اجتماع، تغيير كرده بود. مردم به ظلم و تجاوز حكّام، مخصوصاً در زمان عثمان آشنا شده و سودپرستان و جاه‌طلبان به دستگاه خلافت، نزديك و متصدي مقامات گرديده بودند. شرط

 

اعطاي مناصب را لياقت و صلاحيت و حفظ مصالح و اجراي برنامه‏هاي اسلامي نمي‏دانستند و در قبول مناصب نيز منظور بسياري، انجام تكليف شرعي ‌وخدمت‌ به اسلام نبود.

اين مطالب، كم­و­بيش بر بيشتر مردم پوشيده بود. عوام مردم، تصور مي‏كردند كه وضع خلافت چندان با وضع اول تفاوت پيدا نخواهد كرد؛ اين بود كه ادامه اين جنگ و كشتار را لازم نمي‏دانستند بلكه خطرناك مي‏شمردند.

نويسنده: