وریز وجوهات
به گزارش مرکز تنظیم و نشر آثار مرجع عالیقدر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی، همزمان با برگزاری سی‌امین نمایشگاه بین المللی کتاب، این ناشر با عرضه بیش از صد عنوان کتاب از آثار قرآنی، روایی، فقهی، اصولی، تاریخی، سفرنامه، اشعار و ردّیه‌ها و ... از آثار...
شنبه: 6 / 03 / 1396 ( )

 واکنش صحابه در مسئله جانشینی پیامبر (ص)

س. اگر آن‌گونه که شيعه مى‌گويند اصحاب دشمن يکديگر ‌بودند و هريک براى رسيدن به خلافت تلاش مى‌کرد و باهم بر سر رياست اختلاف داشتند، هزاران انسان در زمان اصحاب مسلمان نمى‌شدند و آنها مناطق زيادى از جهان را فتح نمى‌کردند.

ج. تعجّب است که کسي اختلافات بين صحابه را که حتّي در زمان خود پيغمبر‌(ص)  وجود داشت منکر شود و تلاش آنها را براي نيل به خلافت و مراتب پايين‌تر از حکومت ولايات و مناصب مختلف نداند، حتي مانند طلحه و زبير که از اصحاب معروف و مشهور بودند از اميرالمؤمنين علی‌(علیه‌السلام)  حکومت کوفه و بصره را مي‌خواستند.[1]

در آن ميان بسيار کم بودند اشخاصي که دامنشان از علاقه به رياست و سعي در تحصيل آن پاک باشد. بااين‌وجود اين روحيات اگرچه زيان‌بار شد و زيان‌بار بود، امّا حرکت نيرومندي که اسلام و رسالت حضرت رسالت‌مآب‌(ص)  ايجاد کرده بود مانند گويي که به دست تواناترين افراد در فضا پرتاب شود با شتاب به جلو مي‌رفت، اگر بگوييم امروز هم اينگونه با همان حرکت رو به جلو است و توقّف ندارد، مبالغه نکرده‌ايم.

امّا بسياري از اصحاب هرچه فتوحات بيشتر مي‌شد و جلوه‌هاي دنيا را بيشتر مي‌ديدند، هوا، هوس و حب رياستشان داغ‌تر و آشکارتر مي‌گرديد.

 

و اين علي‌(علیه‌السلام)  و پيروان او، ابوذرها، مقدادها و اصحاب پاک بودند که تحت‌تأثير هواوهوس قرار نگرفتند و همان مشي و روش زاهدانه و خداپسندانه عصر نبوي را حفظ کردند و اين علي‌(علیه‌السلام)  بود که ابن‌عباس مي‌گويد: در ذي‌قار خدمت آن حضرت رسيدم و او کفش خود را اصلاح مي‌کرد. به من فرمود: «مَا قيمَةُ هَذا النَّعْلِ؟؛ قيمت اين کفش چقدر است؟».

عرض کردم: لاقِيمَةَ لَهَا؛ قيمتي براي او نيست؟

فَقَال‌(علیه‌السلام) : «وَاللهِ لَهِيَ أحَبُّ إلىّ مِنْ إمْرَتِکُم إلّا أن أقِيمَ حَقّاً أوْ أدْفَعَ بَاطِلاً»؛

فرمود: «به خدا سوگند اين کفش پيش من از امارت و فرمانروايي بر شما محبوب‌تر است مگر آنکه حقي را برپا دارم يا باطلي را دفع کنم».[2]

و اين علي‌(علیه‌السلام)  بود که مي‌فرمود:

«دُنْيَاكُمْ هَذِهِ أَزْهَد عِنْدِي مِنْ عَفْطَةِ عَنْز».[3]

 


[1]. طبری، تاریخ، ج3، ص451 - 452 و دیگر مصادر معتبر اهل‌سنّت.

[2]. نهج‌البلاغه، خطبه 33 (ج1، ص80)؛ ابن ابى‌الحديد، شرح نهج‌البلاغه، ج2، ص185.

[3]. نهج‌البلاغه، خطبه 3 (ج1، ص37)؛ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج1، ص202؛ «این دنیای شما پیش من از آب بینی بز ماده بی‌ارزش‌تر است».

نويسنده: