وریز وجوهات
همزمان با دهه مبارکه مهدویت برگزار می‌‌‌‌‌‌شود: مسابقه سراسری طرح مطالعاتی "نوید امن و امان" ضمن تبریک فرارسیدن ایّام مبارکه دهه مهدویت، و با توجّه به اهمّیت لزوم معرفت صحیح حضرت بقیة الله الأعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف، و ترویج فرهنگ...
شنبه: 6 / 03 / 1396 ( )

ارث حضرت‌ فاطمه(علیهاالسلام) از پیامبر(ص)

س. کلينى در کتاب کافى باب مستقلى به‌عنوان (زنان از زمين ارث نمى‌برند) آورده است و در اين مورد از ابى‌جعفر روايت کرده است که گفت: «النِّسَاء لا يَرِثْنَ مِنَ الأرْضِ وَلا مِنَ العِقارِ شيئاً؛ زنان از زمين سهميه ارث ندارند» كه در اين روايات فاطمه يا کسى ديگر استثنا نشده است.

پس بنابراين طبق روايات مذهب شيعه، فاطمه حق ندارد که خواهان ارث از پيامبرŒ باشد.

همچنين همه دارايى‌های پيامبرŒ از آن امام است. از ابى‌جعفر روايت است که گفت: پيامبر خدا فرمود: «خَلَقَ اللهُ آدمَ وَأقْطَعَهُ الدُّنْيا قَطيعَة، فَمَا كَانَ لآدَم فَلِرَسُولِ اللهِ وَمَا كَانَ لِرَسُولِ اللهِ فَهُوَ لِلأئمةِ مِنْ آلِ مُحَمّد؛ خداوند آدم را آفريد و دنيا را به‌عنوان ملک به او داد، پس آنچه از آدم بوده است به پيامبرŒ خدا تعلّق دارد و آنچه از آن پيامبرŒ خداست به ائمه آل محمّد تعلق دارد».

همچنين طبق عقيده شيعه، اولين امام بعد از پيامبرŒ خدا على مى‌باشد. بنابراين على به مطالبه زمين فدک مستحق‌تر است نه فاطمه و على چنين نکرد؟

ج. در اينجا اولاً مغلطه کرده‌ايد و چون نساء در حديث مذکور به معناي همسران است - و در برابر عناوين ديگري، مثل بنات، «دختران»، اخوات، «خواهران»، عمات و خالات مي‌باشد - اعم از همه اين عناوين گرفته‌ايد، درحالي‌که خود آيه ارثِ نساء به‌صراحت آن را عنوان خاص همسران مردان قرار داده است و لذا براي آنها ارث

 

خاص معين فرموده است و براي عناوين ديگر هم ارث معيّن ديگري مقرّر شده است.

ثانياً در مورد ارث نساء و همسران، اطلاق يا عموم مربوط به آنها مقيّد شده و زوجه‌اي که از زوج فرزند ندارد از زمين خانه او ارث نمي‌برد و بعضي فقها، اين تخصيص را در مورد مطلق زمين زوج متوفّي مي‌گويند و اين روايات که نوشته‌ايد همه در مورد ارث زوجه از زوج است و احدي از فقها و محدّثين قایل به صدور اين روايات به قصد عموم زن‌ها نيست و همان‌طور که از قرآن کريم استفاده مي‌شود نساء در اين آيات، عنوان همسر مرد است و به اجماع تمام شيعه در ساير شعب]تمام ماترک متوفی[ ارث - کما فرض الله -، زن و مرد از همه ترکه متوفّي ارث مي‌برند.

امّا روايات راجع به ملکيت اعطايي خدا به حضرت آدم‌(علیه‌السلام)  يا حضرت رسول‌(ص) ، معنايش اين است که همه خود را نعمت‌خوار انبيا و ائمه‌(علیهم‌السلام)  بدانند و با مسئله ملکيت و نظامات و احکام خاص آن، فرق دارد.

در اين مرتبه و برحسب اين توزيع، همه در قوانين تمليک و تملّک علي‌السواء هستند. خود ائمه‌(علیهم‌السلام)  در مورد خودشان به اين نظامات و احکام از ديگران بيشتر ملتزم بودند. لذا مثل حضرت اميرالمؤمنين‌(علیه‌السلام)  خود را در اموال بیت‌المال، مختار مطلق نمي‌دانست.

اين مطالب از همه جهت عالي است و فهم معاني آن، انسان را روشن و به حقايق دين هدايت مي‌نمايد و معاني بلند آن در حدیث قدسی «لَوْلاكَ لَمٰا خَلَقْتُ الاَفْلاك»[1] و «خَلَقْتُ الأَشْیٰاءَ لِأَجْلِكَ وخَلَقْتُكَ لِأَجْلِي »[2]، وجود دارد و در بياني از فرمايش

 

اميرالمؤمنين‌(علیه‌السلام)  در نامه‌اي که به معاويه مرقوم فرموده است:

«فَإِنَّا صَنَائِعُ‏ رَبِّنَا وَالنَّاسُ بَعْدُ صَنَائِعُ لَنَا».[3]

حقايق بلند ديگري وجود دارد که اهل علم و نکته‌سنجان آن را متوجه مي‌شوند.

 


[1]. فيض کاشاني، علم‌اليقين، ج1، ص507؛ مجلسي، بحارالانوار، ج15، ص28. «اي پيامبر اگر تو نبودي افلاک را نمي‌آفريدم».

[2]. فيض کاشاني، علم‌اليقين، ج1، ص507؛ همو، انوارالحکمه، ص173؛ حر عاملي، الجواهرالسنيه، ص361. «همه چيزها را براي تو آفريدم و تو را براي خودم».

[3]. نهج‌البلاغه، نامه28 (ج3، ص32)؛ ابن ابی‌الحدید، نهج‌البلاغه، ج15، 182؛ «ما ساخته‌ پروردگارمان هستیم و سپس مردم ساخته‌ ما هستند».

نويسنده: