وریز وجوهات
مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی، همزمان با سی‌اُمین نمایشگاه بین المللی کتاب، از سه اثر جدید معظّم له رونمایی کرد. دوره سه جلدی کتاب "فضائل العترة الطّاهرة علیهم‌السلام" حاصل برخی مطالعات و یادداشت‌های معظّم له از حدود...
جمعه: 5 / 03 / 1396 ( )

 روایات در باب نام مبارک حضرت مهدی(علیهالسلام)

س. در حديثی از پیامبرŒ آمده است: «اگر از دنيا فقط يک روز باقى بماند، خداوند آن روز را طولانى مى‌کند تا آنکه در آن روز مردى از اهل‌بيت من برمى‌خيزد که اسم او اسم من است و اسم پدرش اسم پدر من است».

مشخص است که اسم پيامبرŒ محمد بن عبدالله است و شيعه مى‌گويند اسم مهدى محمد بن حسن است. اين اشکال بزرگى است!

ج.

إذا لَمْ تَسْتَطِعْ أمراً فَدَعْهُ
 

 

وَ جاوِزْهُ إلی مَنْ يَسْتَطيعُ[1]
 

 

اي کاش شما کتاب‌هاي خودتان را دراين‌باره مي‌ديديد و بعد اشکال مي‌کرديد.

اين را که اسم پدرش اسم پدر من است زائده از عاصم در روايت أبي‌داوود  اضافه كرده است[2] و درباره او گفته‌اند كه به احاديث اضافه مي‌كرده است.[3]

حافظ گنجي می‌گوید: كه ترمذي اين روايت را آورده و عبارت «وَ إسْمُ أبيه إسْم أبي» را ذكر نكرده است[4] و امام احمد با آن ضبط و اتقان، اين حديث را در مسند

 

خود در جاهاي مختلف به عبارت «إسْمُه إسْمي»[5] نقل كرده است، سپس گفته: حافظ ابونعيم طرق اين حديث را در مناقب مهدي جمع كرده است از جمع بسياري كه اسنادشان اين‌گونه است: عَنْ عاصِم بنِ أبي النّجود عَن زَر عن عبدالله عنِ النبي‌(ص) . و ازجمله اين افراد، سفيان بن عيينه است كه از طرق مختلفي آن را نقل كرده است.[6]

سپس تعداد زيادي از اصحاب حديث و مشاهير خود را نام مي‌برد كه به خاطر طولاني‌شدن، آن را ذكر نمي‌كنيم تا اينكه مي‌گويد: همه اينها «اسمه اسمي» را روايت كرده‌اند مگر عبيدالله بن موسي از زائدة از عاصم كه مي‌گويد: «و إسْمِ أبيه إسْمُ أبي».

و برای شخص عاقل جای هيچ شك و شبهه‌ای نيست كه اين زياده باتوجه‌به اجتماع اين‌همه از اصحاب حديث، هيچ اعتباري ندارد.

به‌علاوه، اينكه برخي احتمال داده‌اند كه اين زياده در روايت براي تأييد بعضي از سياست‌ها و حكومت‌ها، مثل حکومت محمد بن عبدالله منصور عباسي ملقّب به مهدي يا تأييد قيام محمّد بن عبدالله بن حسين ملقّب به نفس زکيّة زياد و جعل شده است.

و كلام دراين‌باره مفصل است كه مي‌توانيد به کتاب منتخب‌الأثر[7] مراجعه و آنچه كه از بعض بزرگان شيعه براي امکان مراد صحيح از روايت بيان شده مطالعه نماييد، مثلاً مي‌توان گفت كه مراد از «إسْمُ أب النّبي‌(ص) » کنيه او كه ابومحمد است باشد و مراد از «إسْمُ أبيهِ» كنيه امام حسن عسكري‌(علیه‌السلام)  يعني ابومحمد باشد، ولي با توضيحي كه داديم نيازي به اين تفسير نيست.

 


[1]. هرگاه توانایی کاری را نداری آن را واگذار کن به کسی که توانایی آن را دارد.

[2]. ابوداوود سجستاني، سنن، ج2، ص309.

[3]. اربلي، کشف‌الغمه، ج3، ص277؛ طوسي، الغيبه، ص181 «پاورقي»؛ درباره شرح‌حال زائده رجوع کنيد به: ابن‌حبان بستي، المجروحين، ج1، ص307 – 308؛ ذهبي، ميزان‌الاعتدال، ج2، ص65.

[4]. ترمذي، سنن‌، ج3، ص343، «إسْمُهُ إسْمي».

[5]. احمد بن حنبل، مسند، ج1، ص376، 430، 448. «نام او نام من است».

[6]. گنجی شافعی، البیان فى اخبار صاحب‌الزمان(عج)، ص93 - 94.

[7]. ر.ک: صافی گلپایگانی، منتخب‌الاثر فی الامام الثاني‌عشر(عج).

نويسنده: