وریز وجوهات
وجود  با برکت و مقدّس حضرت رسول اعظم محمد مصطفی صلی الله علیه و آله، جامع همه عظمت‌های انسانی و بزرگواری‌های یک انسان بی‌مانند بود که شرح همه آن عظمت‌ها در یک جلسه و مقاله و کتاب امکان ندارد. اگر لقب «قهرمان»، مناسب مقام رفیع و بلند انبیاء...
چهارشنبه: 30/مهر/1399 (الأربعاء: 4/ربيع الأول/1442)

فصل سوم: ماه رمضان، ماه نزول قرآن

ماه رمضان، ماه نزول قرآن

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي اُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ﴾[1]

بنا بر تفسير معتمد و مأخوذ از روايات و احاديث از آية شريفه: ﴿شَهْرُ رَمَضَانَ...‌﴾ نزول قرآن كريم در اين ماه مبارك، مستفاد است و احتمال اينكه مراد از جمله: ﴿اُنْزِلَ فِيهِ...‌﴾، «اُنْزِلَ فِي صَوْمِهِ، أَوْ فِي فَرْضِ صَوْمِهِ» باشد ـ يعني دربارة روزة ماه رمضان يا وجوب آن، [آيات] قرآن نازل شده است ـ خلاف ظاهر و مرجوح است و تفسير اوّل موافق با ظاهر است. ازاين‌رو، احتمال خلاف ظاهر، محتاج به حذف و تقدير است. علاوه ‌بر آنكه برحسب اين احتمال، نزول قرآن در فرض روزه ماه رمضان، امتياز خاصّ روزه نمي‎شود؛ زيرا واجبات ديگر مانند: نماز، حج، زكات، خمس، جهاد، امر به معروف و نهي از منكر و... نيز اين امتياز و شرافت را دارند كه قرآن، در فرض آنها نازل شده؛ علاوه‌ بر اينكه بنا بر اين احتمال، امتياز نزول قرآن در فرض روزه، مربوط به روزه يا فرض آن مي‎شود و مستقيماً و بالذّات به روزه يا فرض روزه ارتباط دارد و ثانياً و بالعَرَض و بالواسطه، به ماه رمضان مربوط مي‎شود و اين نيز، خلاف ظاهر است.

 

بنا بر اين آية شريفه، بيان كرامت و شرافت ماه رمضان، به واسطه نزول قرآن مجيد است و بلكه از اين آيه، اختيار اين ماه از ميان ماه‎هاي ديگر براي همين شرافت و فضيلت ـ ‎كه قرآن در آن نازل شده است‎ ـ استفاده مي‎شود و شايد يكي از حكمت‎هاي روزه در اين ماه، قيام به وظيفة شكر نعمت و به‌پاكردن سالگرد نزول قرآن و تجديد ارتباط با كتاب خدا و تعاليم و برنامه‎هاي قرآني است تا مسلمانان همه‌ساله به ‌مدّت يك ماه، سالگرد نزول كتاب مقدّس الهي را درضمن انجام يك عبادت بزرگ، به نام «روزه» گرامي بدارند و شكر خدا را به‌جاي آورده و به قرائت و تأمّل در معاني آيات الهي و استفاده از علوم و دانش‎هاي قرآن ـ ‎كه متضمّن سعادت دنيا و آخرت است‎ ـ مشغول باشند.

حكمت اينكه تلاوت قرآن در اين ماه فضيلت و ثواب بيشتري دارد نيز محتمل بر اين است كه چون اين ماه، ماه نزول قرآن است، هيچ زماني براي قرائت قرآن و الهام گرفتن از علوم و معارف آن، از اين ماه مناسب‎تر نيست.

همان‎گونه كه نبوّت محمّديه، نبوّت جاودان و پيامبري به‌سوي همگان است، قرآن مجيد نيز كتاب جاودان و پاينده اين نبوّت مي‎باشد كه براي جهانيان نور و دعوت پايدار به توحيد، حق و عدالت، صلح و

 

صفا، آزادي و مساوات، رحمت و هدايت، شفاي بيماري‎هاي اجتماعي، اخلاقي و فكري، در مرور تمام ازمنه و اعصار است.

پس، برترين شرافت‎هاي اين ماه، نزول قرآن و از برترين عبادات در آن، تلاوت و تفكّر و تأمّل در معاني و حقايق قرآن است.

اين مسئله را كه: «مراد از نزول قرآن چيست؟ و آيا مراد، نزول تمام قرآن يا مراد، آغاز نزول قرآن است؟» را، به‌دليل آنكه سخن به درازا مي‎كشد فعلاً مطرح نمي‎كنيم و ان‌شاءالله تعالي در مجالي ديگر، از آن بحث مي‎نماييم.

پس از اينكه دانسته شد نزول قرآن در ماه مبارك رمضان بوده، براي تعيين آنكه بدانيم اين واقعه بي‎نظير و عظيم در شب اتّفاق افتاده و يا در روز به ‌وقوع پيوسته است، به خود قرآن مراجعه مي‎كنيم.

برحسب اوّلين آيه سوره «قدر» و آيه سوّم سوره «دخان» نزول قرآن در «ليلة القدر» يا «ليلة المباركه» واقع شده است.

امّا اينكه اين شب، كدام‌يك از شب‎هاي ماه رمضان بوده است، برحسب اخبار و روايات از يكي از شب‎هاي «نوزدهم» و «بيست‌ويكم» و «بيست‌وسوّم» ـ كه همان «شب قدر» است ـ بيرون نيست. كه درضمن فصل ديگر، مختصري از فضايل آن شب را تذكّر مي‎دهيم. ان‌شاء‌الله تعالي.

نكاتي كه در اينجا به‌طور اشاره يادآور مي‎شويم، فضيلت قرآن و ديگر، معجزه‌بودن آن است:

 


[1]. بقره، 185.

موضوع: 
نويسنده: