وریز وجوهات
در کتاب شريف و گرانسنگ عيون اخبار الرضا عليه آلاف التحیة و الثناء، محدّث جليل و شیخ اعظم صدوق رضوان‌الله تعالي عليه از عبدالسّلام بن صالح هروي روايت مي‌کند که امام رضا علیه السلام فرمود: «رَحِمَ اللهُ عَبداً أحيی أمرَنا؛ فَقُلتُ لَه: وَ کَيفَ يُحيی...
سه شنبه: 17/تير/1399 (الثلاثاء: 16/ذو القعدة/1441)

برنامه عبادي ماه رمضان

يكي از برنامه‎ها، همين برنامه «روزه ماه رمضان» است.

آيا مي‎دانيد و هيچ فكر كرده‎ايد كه اجراي اين برنامه در هر سال تاچه‌حد انسان را به خود بازمي‎گرداند و ضمير فرد را آگاه و شعورش را بيدار مي‎سازد؟!

آيا انديشيده‎ايد كه اجراي برنامه ماه رمضان توسّط انسان‎هايي كه در عصر ما گرفتار مسائل مادّي و حيواني، مسابقات بيهوده، شهوت‎راني‎هاي بي‎نهايت كثيف و شرم‎آور، شركت در مجالس لهوولعب و رقص و قمار، ميگساري و صدها آفت ديگر شده‎اند، چه آثار نيك و سودمندي دارد و چگونه آنان را از منجلاب اين پليدي‎ها نجات مي‎دهد؟

 

كساني كه در طول سال به‌واسطه اشتغالات مادّي حتّي براي لحظه‎اي فرصت توجّه به امور روحاني را نداشته‎اند و از وجدان انساني خود جدا شده و موج اجتماع، آنان را از اين سو به آن سو پرتاب كرده و پناهگاه و آسايشگاهي نيافته‎اند، اكنون در پناه ماه رمضان مي‎آرمند و در لذايذ روحاني و معنوي غرق مي‎شوند؛ با خدا مناجات كرده و دعا مي‎خوانند:

«اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ إِيمَاناً تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِي».[1]

گريه كرده و اشك مي‎ريزند؛ و با روحي سرشار از امّيدواري عرض‌ امّيد نموده و دعاي:

«إِلَهِي لَوْ قَرَنْتَنِي فِي الْأَصْفَادِ، وَمَنَعْتَنِي سَيْبَكَ مِنْ بَيْنِ الْأَشْهَادِ، وَدَلَلْتَ عَلَى فَضَائِحِي عُيُونَ الْعِبَادِ وَأَمَرْتَ بِي إِلَی النَّارِ وَحَلْتَ بَیْنِی وَبَیْنَ الْأَبْرَارِ مَا قَطَعْتُ رَجَائِي مِنْكَ، وَمَا (لَا) صَرَفْتُ تَأْمِيلِي لِلْعَفْوِ عَنْكَ وَلَاخَرَجَ حُبُّكَ مِنْ قَلْبِي أَنَا لَا أنْسِي أَيَادِيكَ عِنْدِي».[2]

 

را زمزمه مي‎كنند كه دين، منبع امّيد و خدا مصدر تمام خيرات است و غير از اين مادّيّات، غير از جنگ‎ها و مسابقه‎ها، خيانت‎ها و جنايت‎ها، استثمارها، پرده‌دري‎ها و بي‎غيرتي‎ها، غير از اين مجالس هرزه‌گي و دانس‎ها و رقص‎ها، سينماها و كاباره‎ها - ‎كه خسته‎كننده روح و تاريك‌كننده باطن و باعث تضعيف اعصاب و پرده خرد و بينش و كشنده غيرت و مردانگي و شخصيّت است - عالم ديگر و لذّت‎هاي بهتري وجود دارد.

مي‎فهمند كه آدميزاد مي‎تواند به مادّيّات بي‎اعتنا باشد و در مقابل شهوات، اميال تشنگي و گرسنگي، زبان، چشم‎چراني و... سر خم نكند.

مي‎فهمند كه آرامش واقعي روح، در ياد خداست و در عالم فضايل انساني صفاتي مانند: راستي و درستي، شكيبايي، بشردوستي، خدمت به همنوع، دانش‌پژوهي، نيكوكاري، فروتني و دادگري وجود دارد؛ و مزاحمت، دشمني و كينه، جنگ، بي‎خانمان‌كردن و صفاتي از اين قبيل در آن راه ندارد.

عالم فضايل عالمي است كه هرچه بشر، عالي‌همّت و بلندنظر باشد، زودتر در آن به مقصد مي‎رسد.

راستي، كدام مدرسه و چه مكتبي براي تربيت اين بشر، بهتر از ماه رمضان است؟

در ماه رمضان شعائر اسلام ـ كه شعائر انسانيّت و فضيلت است ـ

 

زنده مي‎شود. نمازجماعت‎ها رونق يافته و در آن مساوات اسلامي و حسّ هم‌رديفي و هم‌قدمي آشكار مي‎شود.

همه مي‎فهمند كه بنده يك خدا هستند و اين امتيازات مادّي بي‎ارزش است و كسي كه به خدا نزديك‎تر و خلوصش بيشتر باشد ـ ‎سلطان يا رعيّت، كارفرما يا كارگر، فرمانده يا سرباز ساده‎ ـ محترم‎تر است.

غرورها، خودخواهي‎ها، كبرها و طمع‎ها و حسدها همه در ماه رمضان ضمن اجراي برنامه‎هايي از قبيل: ادعيّه، مجالس وعظ و خطابه و... به اندازه قابل‌توجّه ضعيف يا نابود مي‎شود.

اگر كساني ‌كه مادّيّات، چشم بصيرت آنان را كور كرده، اين برنامه‎هاي اسلامي را انجام دهند و از لذايذ مادّي كناره‎گيري نموده و به حال معنوي خود برسند، در يازده ماه ديگر سال نيز از حدود اعتدال، چندان تجاوز نمي‎كنند.

ادعيّه‎اي كه در ماه رمضان مي‎خوانيم، هريك درسي آموزنده و راهنمايي براي توجّه به مصالح عموم و آسايش همگان است.

اين جمله‎ها، گوياي احساسات و خواسته‎هاي روزه‎دار است:

«اَللَّهُمَّ أَدْخِلْ عَلَی أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ. اَللَّهُمَّ أَغْنِ كُلَّ فَقِيرٍ، اَللَّهُمَّ أَشْبِعْ كُلَّ جَائِعٍ ...».[3]

هريك از دعاهايي كه خوانده مي‎شوند، نردبان ترقّي و تكميل

 

خداشناسي و خداپرستي و آموزنده معارف اسلام و مبيّن ارتباط بنده با خداي جهان و محكم‎كننده اركان ايمان است.

ما بايد از ماه رمضان حداكثر استفاده را برده و شكر اين خوان گسترده و نعمت بي‎دريغ را به‌جا آوريم و از موائد و غذاهاي روحي آن بهره‎مند گرديم.

 

[1]. کلینی، الکافی، ج2، ص524؛ طوسی،‌ مصباح‌المتهجد، ص565؛ ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص175. «خدايا! از تو ایمانی را درخواست مي‌کنم که با آن هميشه قلبم را تصرّف کنی و به دست بگیری».

[2]. از دعاي ابوحمزه : «معبود من! اگر مرا در قيود دربند كني، و در بين گواهان عطايت را از من بازگيري؛ و چشم‎هاي بندگان را بر رسوايي‎هاي من دلالت دهي؛ و فرمان دهي مرا به‌سوي آتش برند، و ميان من و نيكان حايل شوي، امّيدم را از تو نمي‎گيرم و آرزويم را از عفو تو برنمي‎گردانم و دوستي تو از دلم بيرون نمي‎رود. من نعمت‌هاي تو را ـ كه در نزد خود دارم ـ فراموش نمي‎كنم». ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص167؛ کفعمی، المصباح، ص595.

[3]. کفعمی، المصباح، ص617؛ مجلسی، بحارالانوار، ج95، ص120 (دعاي ماه مبارک رمضان). «خدايا! بر اهل قبور شادي و سرور عطا کن، خدايا هر نيازمندي را بي‌نياز کن، خدايا هر گرسنه‌اي را سير کن ...»

موضوع: 
نويسنده: