وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم  حضرت مستطاب آیت الله آقای سیستانی دامت برکاته  السلام علیکم و رحمة الله خداوند متعال را شاکر هستیم که عمل جراحی با موفقیت انجام گردید و با دعای خیر مومنین صحت و سلامتی را به حضرتعالی عنایت فرمود. طول عمر ، عافیت...
پنجشنبه: 1/اسف/1398 (الخميس: 25/جمادى الآخر/1441)

فصل شانزدهم: عید سعید فطر

عید سعید فطر

«أَسْأَلُكَ بِحَقِّ هَذَا الْيَوْمِ الَّذِي جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمينَ عِيداً»[1]

غرض از «عيد» نه آن است كه از باب جلال
 

 

 

جامه ناز بپوشند به الطاف مزيد
 

اي خوش آن عيد، كز آن شاه و گدا خوش باشند
 

 

 

كه چنين «عيد سعيد» است و جز اين نيست سعيد
 

     
 

در روز «عيد فطر» همه مسلمانان در سراسر جهان، غرق احساس افتخار بوده و سربلند و سرافرازند كه ماه مبارك رمضان را با توفيق به پايان رسانده و از بركات معنوي و تربيتي آن مستفيض شده‎اند.

خدا را شكر مي‎نمايند كه يكي از بزرگ‎ترين كلاس‎هاي تربيتي اسلام را در طيّ يك ماه گذرانده، و از درس‎هايي كه در آنها داده شده، به اندازه استعداد و آمادگي خود استفاده كرده و با روح و جان خود آميزش داده و بر الواح دل‎ها و ضماير خود ثبت كرده‎اند.

 

در اين روز، مسلمانان از يك جهاد حسّاس و خطرناك ـ كه پهلوانان، قهرمانان و شيرافكنان جهان در آن ميدان به خاك هلاكت افتاده و مغلوب شده‎اند ـ فاتحانه و پيروزمندانه باز مي‎گردند.

اين جهاد، جهاد با نفس، جهاد با اميال و غرايز حيواني و لذايذ نفساني است.

بازداشتن نفس از كام‎گيري‎هاي شهواني، نگهداري نفس از خوردن غذاهاي لذيذ و نوشيدني‎هاي شيرين و خوش‎گوار، خودداري از چشم‌چراني و هوس‎هاي شيطاني، از دروغ، غيبت، خشم و غضب، بدخويي و ترش‎رويي، تكبّر و جاه‎طلبي و دوري از هر معصيت و گناه ديگر در اين ميدان جهاد، فتح و پيروزي است.

همه اينها جهاد است و همان «جهاد اكبر»ي است كه پيامبر بزرگ اسلام‌(ص) به گروهي از صحابه كه به جهاد رفته بودند و با دشمن با شمشير و اسلحه دست‌وپنجه نرم كرده و زور بازو نشان داده بودند، فرمود:

«مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوْا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَبَقِيَ عَلَيْهِمُ
الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ».[2]

«جهاد اكبر»ي كه جز افراد با‌ايمان و مردان و زنان تربيت‌شده در

 

دامان اسلام، هيچ شخص ديگري نمي‎تواند در صحنه آن عرض اندام كند و در ميدان رزم آن، افتخاري كسب نمايد.

ميداني كه در آن پيلتن‎هاي قوي‌پنجه و عشّاق مال و مقام دنيا، شهوت‌پرستان، جلاّدان خون‎خوار، فاتحان جاه‌طلب كشورها، جوانان مغرور، خشمگينان پلنگ‌آسا، ستمگران بي‎رحم، آدم‎كشان و قصّابان تاريخ، زنان هوس‎باز، دوشيزگان ناپاك و پرستندگان مظاهر مادّي به خاك هلاكت افتاده؛ و از اينكه بتوانند افتخاري كسب و در مسابقات آن شركت نمايند عاجز و ناتوانند.

ميداني كه مردان و بانوان باايمان، خداپرست، فروتن، پاك‌دل، پرهيزكار، شكيبا و بي‎اعتنا به زر و زيور دنيا در آن لباس رزم پوشيده، با اراده محكم و همّت بلند حريف را شكست مي‎دهند و در مسابقه با افتخار به پيروزي دست مي‎يابند.

آري، نبرد با هواي‌نفس در عين آساني، دشوار است. آسان است، براي اينكه وجدان پاك و فطرت آدمي و عقل و خرد، مصلحت و لزوم آن را درك مي‎نمايد و اگر انسان در اين ميدان قدم نهاد، هرچه پيش رود موفّق‎تر مي‎شود؛ تا سرانجام نفس سركش و جنود اهريمني را مغلوب و ذليل خود كند و قواي ملكوتي و عقلاني و وجداني را در كشور بدن، حاكم و كارفرما سازد.

 

ازسوي‌ديگر اين كار دشوار است؛ براي اينكه جهاد با نفس، ايستادگي در برابر غرايز گوناگون و تلاش و كوشش براي كنترل و انضباط آنهاست و شناخت دام‎هاي شيطان و هواهاي پنهاني كار هر شخصي نيست و رام‌كردن نفس امّاره و چشم‌پوشي از لذايذ و كام‎گيري‎هاي نفساني و خواسته‎هاي هزارگونة نفسِ وسيع و سركش، به اين زودي‎ها ميسّر نخواهد بود و اين دشمن خانگي با غرايزي كه انسان را در دفع دشمن خارجي ياروياور و محرّك و مشوّق هستند، آشنايي و ارتباط برقرار مي‎كند و از آنها كمك و ياري مي‎گيرد.

ازاين‌جهات، مبارزه با نفس كاري بس دشوار است و رستگار، كسي است كه بتواند نفس را تعديل كرده، و به نظم و ترتيب صحيح وادار سازد.

ماه مبارك رمضان، ماه مبارزه با نفس و مدرسه تعديل و اصلاح غرايز و خواسته‎ها و نمايش قوّت اراده و توان روان، سپري شده و اينك فرصت برگزاري مراسم عيدي بزرگ و پرفضيلت است. اين عيد، عيد اسلامي فطر است كه عيد همگان و عيد عموم طبقات و افراد است.

«أَسْأَلُكَ بِحَقِّ هَذَا الْيَوْمِ الَّذِي جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمِينَ عِيداً».[3]

 

عيدي كه خدا آن را براي همه مسلمانان قرار داده و همه را در آن شريك فرموده است. عيدي كه در آن مساجد و مجامع اسلامي و در گستره جهان اسلام، شكوه عبادت و بندگي خدا ديده مي‎شود.

مراسم اين عيد اختصاص به توانگران، كارفرمايان، رجال و زمامداران و طبقات به‌اصطلاح ممتاز ندارد.

تشريفات مادّي، تقديم هدايا و تحفه‎هاي گران‌بها ـ چنانچه پيش از اسلام در اعياد رسم بود‎ ـ در اين عيد مرسوم نيست.

زيردستان موظّف به ديدار زمامداران نيستند، و كارگر و كارفرما، افسر و سرباز، فقير و غني، شاه و گدا و همه اقشار و طبقات بايد در صف بندگي خدا و دعا و عبادت برادرانه بايستند.

چنانچه مي‎دانيم مراسم عمده و حسّاس اين عيد «نماز» و «زكات» است.

 

[1]. طوسی، مصباح‌المتهجد، ص654؛ ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص495. «مي‌خواهم از تو به حق اين روز (عيد فطر) که آن را براي مسلمانان عيد قرار دادي».

[2]. کلینی، الکافی، ج5، ص12؛ صدوق، الامالی، ص553؛ فتال نیشابوری، روضة‌الواعظین، ص420؛ مجلسی، بحارالانوار، ج19، ص182. «آفرين به قومي‌که جهاد اصغر را انجام دادند و بر آنها جهاد اکبر باقي ماند».

[3]. طوسی، مصباح‌المتهجد، ص654. «مي‌خواهم از تو به حق اين روز (عيد فطر) که آن را براي مسلمانان عيد قرار دادي».

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: