وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحيم حادثه ناگوار و دلخراش جان باختن تعدادی از فرزندان عزیز کشورمان، دریانوردان غیور و فداکار هنگام انجام وظیفه، موجب تأثر و تأسف گردید‌. این مصیبت، بسیار سخت و سنگین است و فقط باید از خداوند متعال استمداد نمود که به...
چهارشنبه: 27/دى/1396 (الأربعاء: 29/ربيع الثاني/1439)

رزق حلال

وسعت رزق حلال و اصل روزي حلال موضوعي است كه در شرع به آن اهميّت بسيار داده شده و بخش مهمي از فقه مربوط به احكام حلال و حرام خوردني‌ها و نوشيدني‌ها و كسب‌هاي حرام و مباح و اين‌گونه مسائل است.

در روايت است از حضرت امام‌باقر‌(علیه‌السلام) كه رسول خدا(ص) فرمود:

«اَلْعِبَادَةُ سَبْعُونَ جُزْءَاً أَفْضَلُهَا طَلَبُ الْحَلَالِ»؛[1]

طلب روزي حلال از عبادات مهمّه و موجب اجر بسيار است. حتّي در حديثي از حضرت امام‌صادق‌(علیه‌السلام) است كه:

«اَلْكَادُّ عَلَی عِيَالِهِ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ ‎اللهِ»؛[2]

]

و همچنين از حضرت امام‌صادق‌(علیه‌السلام) است كه:

«إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يُحِبُّ الْمُحْتَرِفَ الْأَمِينَ»؛[3]

خوردن غذاي حلال علاوه ‌بر اينكه شرعاً مسئوليت ندارد در حسن ‌نيّت و پاكي باطن انسان اثر وضعي دارد. چنان‌كه لقمه حرام نيز آثار سوء دارد.

يكي از اموري كه از آن انسان مورد سؤال قرار مي‎گيرد مال است كه از كجا كسب كرده و در چه راهي صرف نموده است. چنان‌كه در حديثي شيعه و اهل‌سنّت از رسول خدا(ص) روايت كرده‎اند كه فرمود:

«لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّی يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعٍ: عَنْ عُمْرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ، وَعَنْ جَسَدِهِ فِيمَا أَبْلَاهُ، وَعَنْ مَالِهِ فِيمَا أَنْفَقَهُ وَمِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ، وَعَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ»؛[4]

 

و همچنين در حديث است كه:

«تَرْكُ لُقْمَةِ الْحَرَامِ أَحَبُّ إِلَی اللهِ مِنْ صَلَاةِ أَلْفَيْ رَكْعَةٍ تَطَوُّعَاً»؛[5]
 

[1]. کليني،‌ الكافي، ج5، ص78، ح6؛ طوسي، ‌تهذيب‌الاحکام، ج6، ص324. «عبادت هفتاد جزء دارد که برترين آنها طلب روزي حلال است».

[2]. کليني،‌ الكافي، ج5، ص88، ح1؛ ابن‌فهد حلي، عدةالداعی، ص72؛ مجلسي، بحارالانوار، ج93، ص324؛ ج 100، ص13. «کسي‌که براي روزي حلال عيالات خودش تلاش مي‌کند مانند مجاهد در راه خداست».

[3]. کليني، الكافي، ج5، ص113، ح1. «خداوند بزرگ صاحب حرفة (پيشه‌ور) درستکار و امين را دوست مي‌دارد».

[4]. طبراني، المعجم‌الکبير، ج11، ص84؛ مغربي، شرح‌الاخبار، ج2، ص508؛ ابن‌مردويه اصفهاني، مناقب علي بن ابي‌طالب(علیه‌السلام)، ص364؛ ابن‌بطريق، عمدة عيون صحاح‌الاخبار، ص58؛ هيثمي، مجمع‌الزوائد، ج10، ص346.

طبراني كه يكي از بزرگ‌ترين محدّثين اهل‌سنّت در قرن سوم و چهارم است از ابي‎الطفيل محامي و از ابي‎برزه كه او نيز از مشاهير اصحاب پيغمبر‌(ص) است، روايت نموده است كه پيغمبر‌(ص) فرمود:

«لَا يَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعَةٍ: عَنْ جَسَدِهِ فِیمَا أَبْلَاهُ وَعُمْرِهِ فِيمَ أَفْنَاهُ وَمَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَفِيمَا أَنْفَقَهُ وَعَنْ حُبِّ أَهْلِ الْبَيْتِ‏». فَقيلَ: يا رَسُولَ اللهِ فَمَا عَلامَةُ حُبِّكُمْ؟ فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلی مِنْكَبِ عَلِيٍّ(علیه‌السلام)». طبراني، المعجم‌الاوسط، ج2، ص348.

«قدم‌های بنده از مكان خود برداشته نخواهد شد تا از چهار چيز از او سؤال شود از جسدش كه در چه آن را كهنه و فرسوده كرده و از عمرش كه در چه آن را فاني نموده و از مالش كه از كجا آن را كسب كرده و در چه صرف نموده است و از دوستي اهل‌بيت(ع)». گفته شد: يا رسول‌الله علامت دوستي شما چيست؟ پيغمبر‌(ص) دست بر شانه علي‌(علیه‌السلام) زد (يعني دوستي اين).

و شريف سمهودي يكي ديگر از علماي بزرگ اهل‌سنّت در كتاب جواهرالعقدين در قسم دوم آن که مشحون به فضائل اهل‌بيت(ع) است اين حديث را به اين لفظ در دو مورد از ابي‎برزه روايت كرده است:

قالَ: قالَ رَسُولُ‎ اللهِ‌(ص) وَنَحْنُ جُلُوسٌ ذَاتَ يَوْمٍ: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَزُولُ قَدَمٌ عَلَی قَدَمٍ يَوْمَ ‎الْقِيامَةِ حَتَّی يَسْأَلَ اللُه عَزَّ وَجَلَّ عَنْ أَرْبَعٍ: عَنْ عُمْرِهِ فيِما أَفْنَاهُ، وَعَنْ جَسَدِهِ فِيمَا أَبْلَاهُ، وَعَنْ مَالِهِ مِمَّا كَسَبَهُ وَفِيما أَنْفَقَهُ، وَعَنْ حُبِّنا أَهْلَ ‎الْبَيْتِ». فَقَالَ لَهُ عُمَرُ: يَا نَبِيَّ‎ اللهِ مَا آيَةُ حُبِّكُمْ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَی رَأْسِ عَلِيٍّ وَهُوَ جَالِسٌ إِلی جَانِبِهِ وَقَالَ: «آيَةُ حُبِّي حُبُّ هَذَا مِنْ بَعْدِي». سمهودی، جواهرالعقدين، ج2، ص225 – 226.

[5]. ابن‌فهد حلي، عدة‎الداعی، ص 128. «ترک لقمة‌ حرام نزد خدا محبوب‌تر از دوهزار رکعت نماز مستحبي است».

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: