وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحيم حادثه ناگوار و دلخراش جان باختن تعدادی از فرزندان عزیز کشورمان، دریانوردان غیور و فداکار هنگام انجام وظیفه، موجب تأثر و تأسف گردید‌. این مصیبت، بسیار سخت و سنگین است و فقط باید از خداوند متعال استمداد نمود که به...
چهارشنبه: 27/دى/1396 (الأربعاء: 29/ربيع الثاني/1439)

بررسي کتاب الحکم‌العطائيه

الحکم‌العطائيّة فی المناجات الالهيه که همراه با الحکم‌العطائيه ديگر در طبع دوم «المکتبة العربية بدمشق» در 119 صفحه چاپ شده از يکي از صوفيّة عامّه، به نام احمد بن محمد بن عبدالکريم بن عطاء‌الله السکندري متوفّاي 709 هجری قمری مي‌باشد. طبع دوم کتاب که نسخه‌اي از آن نزد حقير موجود است مشتمل بر دو بخش است: بخش اول که به همان اسم «الحکم‌العطائية فی المناجات‌ الالهيه» است؛ شامل 264 به‌اصطلاح حکمت و پند کوتاه (کلمات قصار) و چهار مکاتبه است که به نظر حقير آن‌چنان که اهل به‌اصطلاح عرفان و متمايلان به مشرب

 

صوفيگري به آن بها مي‌دهند مهم نيست و بسيار عادّي و در حدّ متوسّط است؛ علاوه‌ بر آنکه بعضی مضامين آنها پايين و بعضی ديگر از جمله‌ها متهافت و بسا مخالف با ظواهر شرع است. به‌هرحال اين کلمات و جمله‌ها کجا و هزار‌ها کلمات قصار مروي از حضرت رسول‌(ص) و مأثور از اميرالمؤمنين‌(علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه و سایر ائمه(ع) کجا؟ آنجا که اين کلمات مأثوره از آن بزرگواران باشد جايي براي اين کلمات نيست. کسي بر آفتاب، نور چراغ و کمتر از نور چراغ آورد؟! متأسّفانه بي‌اطّلاعي اين قوم يا تعصّبي که از پيشينيان خود به ارث برده‌اند، موجب شده است که به سخنان اين صوفي و آن صوفي خود را قانع کنند.

در اينجا مجال نيست و نه از کثرت وضوح، ضرورت دارد که شمّه‌اي از آن کلمات معجز آيات را بياوريم.

باري! بخش بعد از اين «المناجات‌الالهيه» نام نهاده شده که همين ذيل دعاي عرفه است و بند بند آن عنوان را تجزيه کرده و بند اول آن همين جمله «اِلَهِي أَنَا الْفَقِيرُ...» است و تا آخر آن به سي‌وپنج بند رسانده است و سپس بخش دوم به نام «الحکم‌العطائية‌الصغری» شروع مي‌شود که آن‌هم بهتر و شيواتر از کبري نيست.

به‌هرحال، قصد اطالة کلام نداريم و الّا فقراتي از اين به‌اصطلاح حکمت‌ها را مي‌آورديم تا معلوم شود اين قوم به‌واسطة محروميت از عرفان قرآن و عترت از چه فوائد و معاني و هدايت‌هايي محروم

 

شده‌اند و از عجايب آنکه در تمام اين کتاب چه در بخش «المناجاتالالهيه» و چه در بخش‌هاي ديگر، در هيچ‌يک، صلوات بر محمد و آل محمد(ع) وجود ندارد حتی صلوات بتراء و بدون آل محمد نيز در آن نيست؛ فقط در چند مورد آن ـ و آن به ده مورد نمي‌رسد ـ از حضرت رسول‌(ص) ذکري به ميان آمده است که جملة «صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ» بدون آل، آورده شده که آن‌هم معلوم نيست مُنشی عبارات آن را اضافه کرده يا واقعاً از کاتب است.

 

موضوع: 
نويسنده: