وریز وجوهات
ز آن شخصيت عظيم كه بعد از رسول خدا صلّي‌‎الله عليه و آله اشرف كلمات الهيّه، اكبر آيات ربّانيه، ادلّ دلايل جامعه، اتمّ براهين ساطعه، وسايل كافيه و مظهر العجايب و معدن الغرايب است و مالك كلّ عظمت‌هاي انسان مافوق و برتر و خليفة ‎الله بر حق است و دوستي...
پنج‌شنبه: 21 / 09 / 2017 ( )

دعا و تضرّع به درگاه الهی رمز برتری پیامبران و امامان(علیهم‌السلام)

شخص اول ممكنات، حضرت خاتم‌الانبيا(ص) و اهل‌بيت آن حضرت - صلوات الله عليهم اجمعين - در اين احساس فقر و نياز به خداي بي‌نياز بالاترين درجات را حائز بودند و رمز اشرفيّت و برتري آنها بر همه حتّي ملائكه مقرّب همين درك و احساس است. الذّ لذائذ براي آن بزرگواران جلوس بر بساط عبوديّت و اظهار فقر به درگاه الهي وعرض نيايش و نياز و طلب حاجات و دعا است كه حضوري براي انسان بالاتر از آن نيست بلكه حضور و لقا و اتصال به عالم غيب و غيبِ عالم، همه همين و در همين است و مقامات و درجات معنوي و اصطفا و اجتبا به اين حاصل مي‌شود. از آية شريفه‌اي كه تلاوت شد اين معناي بالا و بلند استفاده مي‌شود كه دعا و درخواست و طلب حاجت عين عبادت و عبوديّت و پرستش است و ترك دعا و نيايش، استكبار از پرستش و عبادت و هاوية سقوط است و چنان‌كه در حديث شريف است:

«الدُّعَاءُ مُخُّ‌ الْعِبَادَةِ»[1]

خواندن خدا و «يا الله» و «يا رزاق» و «يا شافي» و «يا غفّار» و ... گفتن اصل نيايش و مغز پرستش است. اين حال توجّه به خدا چنان‌كه در قرآن مجيد به آن اشاره شده است در حال بروز حوادث و نزول بليّات و شدائد كه انسان از همه وسايل نجات نااميد مي‌شود و براي كساني كه غافل از اين معاني هستند نيز حاصل مي‌شود.

 

قَالَ اللهُ تَعَالَی: ﴿وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَى الْإِنسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَى بِجَانِبِهِ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعَاء عَرِيضٍ﴾[2]

اين معنا را برحسب روايت، حضرت كشّاف حقائق، امام‌صادق‌(علیه‌السلام) در جواب شخصي كه از آن حضرت دربارة خدا سؤال نمود بيان فرمودند:

«هَلْ رَكِبْتَ سَفِينَةً قَطُّ؟».

«آيا تاكنون سوار كشتي شده‌اي»؟

ـ سائل: بلي سوار شده‌ام.

ـ امام(علیه‌السلام)‌: «آيا اتفاق افتاده است كه كشتي‌اي كه بر آن سوار بودي شكسته شده باشد و هيچ وسيلة ظاهري براي نجات تو نباشد و در معرض خطر قطعي گرفتار باشي؟».

ـ سائل: اتفاق افتاده است.

ـ امام(علیه‌السلام): «آيا در اين حال هولناك، خطرناك دل تو متوجّه شده است كه كسي هست كه قادر بر نجات از اين خطر و هلاكت باشد؟».

ـ سائل: بلي همين‌گونه شده است.

امام(علیه‌السلام): «آن‌كس، خداوند متعال است كه توانا بر نجات‌دادن است هنگامي كه نجات‌دهنده‌اي نيست و فريادرس است هنگامي كه فريادرسي نيست».

 

خداوندی كه بی‌قرين و عديل است
اگر از شبهه دل را پاک سازی
اگر افتی به دام ابتلايی
ندارد چون خرد در او تأمل
 

 

وجود او نه محتاج دليل است
در اثباتش ز برهان بی‌نيازی
به جز او از كه می‌خواهی رهايی؟
چرا افتی پی دور و تسلسل؟
 

 
 

[1]. راوندی، الدعوات، ص18؛ ديلمی، ارشاد‌القلوب، ج1، ص148؛ مجلسی، بحارالانوار، ج90، ص300. «دعا مغز عبادت است».

[2]. فصلت، 51. «و هرگاه به انسان (غافل و بی‌خبر) نعمت دهیم، روی می‌گرداند و با حال تکبّر از حق دور می‌شود؛ و هرگاه مختصر ناراحتی به او رسد، تقاضای فراوان و مستمر (برای برطرف‌شدن) آن دارد».

موضوع: 
نويسنده: