وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَنْ يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ حوادث ناگواری که هم اکنون در کشمیر هند در حال وقوع است قلب هر انسان آزاده‌ای را آزرده و متأثر می‌کند. مردم بی‌گناه و مظلوم کشمیر، کدام جرم و...
شنبه: 2/شهر/1398 (السبت: 22/ذو الحجة/1440)

ننگ بزرگ تاريخی

يكي از گناهان غيرقابل‌عفو معاويه كه تا زمان او سابقه نداشت اين بود كه وقتي مي‎خواست به صفّين برود و با خليفه به‌حقّ، معارضه نمايد، و آتش جنگ داخلي و برادركشي را در بين مسلمين روشن سازد، از بيم كنستانتين امپراطور روم كه مبادا ازطرف بنادر شام به دمشق حمله نمايد قرار باج و خراجي براي امپراطور داد كه هر سال آن را بدهد. اين ننگ تاريخي يك لكه سياهي بود كه بر جبهه آن‌همه فتوحات درخشان مسلمين و خدمات مجاهدين نشست.

 

هركس تاريخ اسلام و غيرت و همّت و فداكاري‌هاي سربازان و افسران رشيد مسلمين را مطالعه كرده باشد، مي‎داند كه در صدر اسلام پذيرفتن چنين ننگي از بدترين خيانت‌ها شمرده مي‎شد، و وضع تربيت مسلمانان و سربازان غيور و خداپرست آنها از قبول اين‌گونه معاهدات ابا داشت.

مجاهدين اسلام هزار بار در ميدان جهاد شهيد‌ شدن را بر تحمل ننگ ذلت در برابر بيگانه و دشمنان خدا و تسلط كفار ترجيح مي‎دادند و مسئله تسليم و معاهدات ننگين كه امضاي ضعف و زبوني مسلمين باشد در فكرشان خطور نمي‎كرد.

معاويه براي اينكه مي‎خواست حكومت واقعي و مركزي اسلام را ساقط كند برخلاف دستور محكم:

﴿ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ ﴾[1]

با روميان عهدنامه ذلت‎آميز و دادن جزيه را امضا كرد، و با مسلمانان و وصيّ پيغمبر‌(ص)  اعلان جنگ داد.

اي كاش به اين اكتفا كرده بود. پس از مرگ كنستانتين، كه در سال 668 ميلادي تقريباً 47 هجري اتّفاق افتاد - يك‌بار ديگر در سال 60 هجري - مطابق 679 ميلادي - چند ماه پيش از مرگش رسماً برطبقِ معاهده‎اي ديگر عهده‎دار شد كه همه‌ساله به كنستانتين (معروف به پوكونات) جزيه بدهد.

معاويه بعد از آنكه در حوالي قسطنطنيه شكست فاحشي از روميان خورد دانست كه مسلمانان مانند گذشته فداكاري و ثبات قدم نشان نمي‎دهند، زيرا هم روحيه و اخلاق اكثر سربازان در اثر بدي دستگاه حكومت، فاسد و ضعيف شده بود، و هم مسلمانان از توسعه فتوحات چندان خوشحال نمي‎شدند و به جهاد رغبت اظهار نمي‎كردند، براي اينكه فداكاري آنها موجب توسعه قلمرو حكومتي

 

مي‎شد كه عَلم ضداسلام و خاندان نبوّت را به دست گرفته و در دارالاسلام و مراكز مهم اسلام، مثل مكه معظمه و مدينه طيبه و كوفه و بصره به‌شدّت با اسلام مبارزه مي‎كرد، و احكام و برنامه‎هاي اسلامي را عملاً متروك و موقوف‌الاجرا ساخته بود.

ازطرفي هم، معاويه طرح ولايتعهدي يزيد را با رشوه و زور سرنيزه عملي كرده بود و مي‎دانست كه پس از مرگش اغتشاشات داخلي به ظهور مي‌رسد و يزيد و سپاه اموي را با اغتشاش داخلي و حكومت بر ملت ناراضي، استعداد آن نيست كه بتوانند با روميان جنگ كنند و حمله آنها را دفع کنند؛ لذا براي بار دوم تسليم روميان شد، و چند تن از اعراب نصراني را با هداياي بسيار به قسطنطنيه فرستاد و معاهده‎اي به مدت سي سال بين او و كنستانتين برقرار شد، و برطبق آن معاويه و جانشينانش متعهد شدند همه‌ساله سي‌هزار عدد مسكوك طلا و هشتصد نفر از اسراي عيسوي و هشتصد رأس اسب عربي به قسطنطنيه باج بفرستند، و مخصوصاً در ماده چهارم مقرّر شد كه اين اموال را به اسم خراج به دربار امپراطور ارسال دارند و پس از معاويه يزيد خراج بيشتري را قبول كرد.[2]

به‌اين‌ترتيب معاويه و پسرش براي اينكه مي‎خواستند خود را برخلاف افكار عمومي بر مسلمانان تحميل كنند و اسلام را از ميان بر گيرند تن به‌ زير بار اين ننگ بزرگ دادند، و مملكت اسلام را خوار و خفيف و تحت نفوذ بيگانه قرار دادند.

 

[1]. فتح، 29.

[2]. حجة السعاده، ج2، ص70 ـ 71.

موضوع: 
نويسنده: