وریز وجوهات
حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی: مردم و مخصوصاً نیازمندان، فرزندان حضرت حجّت عجّل الله تعالی فرجه الشریف هستند. قدر خدمت به آنها را بدانید./همه مردم و خیّرین به کمک بهزیستی بشتابند تا بتواند خدمات خود را توسعه ببخشد. صبح امروز، سرپرست...
چهارشنبه: 30/مرد/1398 (الأربعاء: 19/ذو الحجة/1440)

پيشگفتار

بدون شكّ معرفت امام‌زمان و ولىّ عصر و رهبر امّت برحسب دلايل محكم عقلى و روايات معتبر، يكى از مهمترين مسائل اسلامى است كه در تمام ادوار و اعصار مورد توجّه بوده و بُعد سياسى آن در نظام حكومتى اسلام نقش تعيين‌كننده دارد.

معرفت امام، امان از ضلالت و گمراهى و موجب تقرّب به خداوند متعال و ترقّى و كمال نفس است، و بدون معرفت امام و ولىّ امر هيچ طاعت و عبادتى مقبول نيست.[1]

 

در هيچ عصر و زمانى، زمين از وجود حجّت؛ يعنى پيغمبر يا امام خالى نخواهد ماند، و هيچ كس وارد بهشت نخواهد شد مگر آنكه امامان را بشناسد و امامان نيز او را بشناسند.

با‌توجّه‌به اين اهمّيت و با اعتراف به اينكه از معرفت كامل امام عاجزيم، به اميد آنكه اين نوشتار در بعضی نواحى و ابعاد معرفت امام موجب افزايش بينش و مزيد بصيرت گردد، مطلب معرفت امام را چنان‌كه بزرگان و علما مطرح فرموده‌اند، تحت دو عنوان امامت عامّه و امامت خاصّه بررسى مى‌نماييم.

 

 

[1]. روايات در اين معنا بسيار و متواتر است، ازجمله از حضرت امام زين‌العابدين(علیه‌السلام) روايت شده است كه فرمود: «أَفْضَلُ الْبِقَاعِ مَا بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ، وَلَوْ أَنَّ رَجُلاً عُمِّرَ مَا عُمِّرَ نُوحٌ فِي قَوْمِهِ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِينَ عَاماً يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ فِي ذَلِكَ الْمَوْضِعِ (المکان) ثُمَّ لَقِيَ اللهَ بِغَيْرِ وِلَايَتِنَا، لَمْ يَنْفَعْهُ ذَلِكَ شَيئاً؛ اگر شخصی به‌قدر آنچه نوح در قوم خود عمر كرد (نهصدوپنجاه سال) عمر نمايد و روزها را روزه بگيرد و شب‌ها را در بين ركن و مقام به نماز و عبادت بايستد و خدا را ملاقات كند بدون ولايت ما، اين اعمال چيزی را به او نفع نخواهد داد». برقی، المحاسن، ج1، ص91؛‌ صدوق،‌ من لا يحضره الفقيه،‌ ج2، ص 245؛‌ طوسی، الامالی، ص132؛ مغربی، شرح‌الاخبار، ‌ج3، ‌ص497 - 480؛ حرعاملی، وسائل‌الشيعه ،‌ج1، ص122.

و ازجمله حديثی است كه خوارزمی در المناقب (ص67 – 68) و ابن‌حجر عسقلانی در لسان‌الميزان (ج5،‌ ص219) و علّامه حلّی در منهاج‌الكرامه (ص88 – 89)، در ششمين دليلی كه بر وجوب پيروی از مذهب اماميه آورده است، از حضرت رسول(ص) روايت كرده است كه فرمود: «يا علی! اگر بنده‌ای بندگی خدا را بنمايد مثل آنچه نوح در قومش بود و برای او مثل كوه اُحد طلا باشد و در راه خدا انفاق نمايد، و عمرش طولانی شود تا هزار حج پياده به‌جا آورد و سپس بين صفا و مروه مظلوم كشته شود، اگر ولايت تو را نداشته باشد، بوی بهشت را استشمام نخواهد كرد و داخل آن نخواهد شد».

از اين‌گونه روايات بسيار است كه در اينجا در مقام نقل آنها و شرح و تفسير مضامين آنها به نحوی كه استبعاد نواصب و دشمنان اهل‌بيت(ع) و كسانی كه كمتر با اين احاديث آشنايی دارند، مرتفع شود، نيستيم. اجمالاً از اين روايات، اهمّيت امر ولايت در اسلام معلوم می شود و اگر كسی بخواهد به فيض مطالعه اين روايات نايل شود، می تواند هفتادو‌يك روايت از آنها را در كتاب امامت بحارالانوار (جلد 27) مطالعه نمايد.

اينجا مناسب است برای روشن‌شدن قلوب دوستان و شيعيان اهل‌بيت(ع) ابياتی را از استاد الكل خواجه نصير طوسی(ره) كه مضمون اين روايات است يادآور شويم:

لَوْ أَنَّ عَبْداً أَتَی بِالصَّالِحَاتِ غَداً
وَصَامَ مَا صَامَ صَوَّامٌ بِلَا ملَلٍ
وَحَجَّ كَمْ حَجَّةٍ لِلهِ وَاجِبَة
وَعَاشَ فِي النَّاسِ آلَافاً مُؤَلَّفَة
مَا
كَانَ فِي الْحَشْرِ يَوْمِ الْبَعْثِ مُنْتَفَعاً
 

 

وَوَدَّ كُلَّ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ وَوَلِيّ
وَقَامَ مَا قَامَ قَوَّامٌ بِلَا كَسَل
وَطَافَ بِالْبَيْتِ طَاف غَيْر مُنْتَحَل
عَارَ مِنَ الذَّنْبِ مَعْصُوماً مِنَ الزَّلَل
إِلَّا بِحُبِّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيّ

 

 

اگر بنده‌اي همه کارهاي نيک و هر پيامبر مرسل و وليّ خدا را دوست بدارد و بدون احساس ملال و افسردگي روزه بسيار داشته باشد و بدون کسالت و بي‌حالي مشغول عبادت بسيار شود و چندين حج واجب براي خدا به‌جا آورد و دور خانه خدا طواف کند بدون اينکه احساس ضعف و خستگي کند و در ميان مردم هزاران سال زندگي کند درحالي‌که از گناه به‌دور بوده و از لغزش خود را نگه‌دارد روز رستاخيز سودي نخواهد برد به‌جز با محبت و دوستي اميرمؤمنان علي‌(علیه‌السلام).

براي مطالعه تمام اين ابيات به روضات‌الجنات، خوانساری (ج6، ص283) مراجعه شود. ر.ک: محدّث قمی، الکنی و الالقاب، ‌ج2، ص 141.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: