وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَنْ يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ حوادث ناگواری که هم اکنون در کشمیر هند در حال وقوع است قلب هر انسان آزاده‌ای را آزرده و متأثر می‌کند. مردم بی‌گناه و مظلوم کشمیر، کدام جرم و...
يكشنبه: 3/شهر/1398 (الأحد: 23/ذو الحجة/1440)
عَنْ أبي اْلحَسنِ الرضا، عَنْ أبيهِ، عَنْ آبائهِ، عَنْ أَميرِاْلمُؤمِنينَ (ع) قالَ:إنَّ رَسولَ الله (ص) خَطَبَنا ذاتَ يَوْمٍ فَقال (ص):أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَيْکُمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَکَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ شَهْرٌ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ أَفْضَلُ الشُّهُورِ وَ أَيَّامُهُ أَفْضَلُ الْأَيَّامِ وَ لَيَالِيهِ أَفْضَلُ اللَّيَالِى وَ سَاعَاتُهُ أَفْضَلُ السَّاعَاتِ هُوَ شَهْرٌ دُعِيتُمْ فِيهِ إِلَى ضِيَافَةِ اللَّهِ وَ جُعِلْتُمْ فِيهِ مِنْ أَهْلِ کَرَامَةِ اللَّهِ أَنْفَاسُکُمْ فِيهِ تَسْبِيحٌ وَ نَوْمُکُمْ فِيهِ عِبَادَةٌ وَ عَمَلُکُمْ فِيهِ مَقْبُولٌ وَ دُعَاؤُکُمْ فِيهِ مُسْتَجَابٌ فَاسْأَلُوا اللَّهَ رَبَّکُمْ بِنِيَّاتٍ صَادِقَةٍ وَ قُلُوبٍ طَاهِرَةٍ أَنْ يُوَفِّقَکُمْ لِصِيَامِهِ وَ تِلَاوَةِ کِتَابِهِ، فَإِنَّ الشَّقِيَّ مَنْ حُرِمَ غُفْرَانَ اللَّهِ فِى هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِيمِ وَ اذْکُرُوا بِجُوعِکُمْ وَ عَطَشِکُمْ فِيهِ جُوعَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ عَطَشِهِ وَ تَصَدَّقُوا عَلَى فُقَرَائِکُمْ وَ مَسَاکِينِکُمْ وَ وَقِّرُوا کِبَارَکُمْ وَارْحَمُوا صِغَارَکُمْ وَ صِلُوا أَرْحَامَکُمْ وَ احْفَظُوا أَلْسِنَتَکُمْ وَ غُضُّوا عَمَّا لَا يَحِلُّ النَّظَرُ إِلَيْهِ أَبْصَارَکُمْ وَ عَمَّا لَا يَحِلُّ الِاسْتِمَاعُ إِلَيْهِ أَسْمَاعَکُمْ وَ تَحَنَّنُوا عَلَى أَيْتَامِ النَّاسِ يُتَحَنَّنْ عَلَى أَيْتَامِکُمْ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ مِنْ ذُنُوبِکُمْ وَ ارْفَعُوا إِلَيْهِ أَيْدِيَکُمْ بِالدُّعَاءِ فِى أَوْقَاتِ صَلَواتِكُمْ‏ فَإِنَّهَا أَفْضَلُ السَّاعَاتِ يَنْظُرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِيهَا بِالرَّحْمَةِ إِلَى عِبَادِهِ يُجِيبُهُمْ إِذَا نَاجَوْهُ وَ يُلَبِّيهِمْ إِذَا نَادَوْهُ (وَ يُعْطِيهِمْ إِذَا سَأَلُوهُ) وَ يَسْتَجِيبُ لَهُمْ إِذَا دَعَوْهُ.
أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَنْفُسَکُمْ مَرْهُونَةٌ بِأَعْمَالِکُمْ فَفُکُّوهَا بِاسْتِغْفَارِکُمْ وَ ظُهُورُکُمْ ثَقِيلَةٌ مِنْ أَوْزَارِکُمْ فَخَفِّفُوا عَنْهَا بِطُولِ سُجُودِکُمْ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ أَقْسَمَ بِعِزَّتِهِ أَنْ لَا يُعَذِّبَ الْمُصَلِّينَ وَ السَّاجِدِينَ وَ أَنْ لَا يُرَوِّعَهُمْ بِالنَّارِ يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ. أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ فَطَّرَ مِنْکُمْ صَائِماً مُؤْمِناً فِى هَذَا الشَّهْرِ کَانَ لَهُ بِذَلِکَ عِنْدَ اللَّهِ عِتْقُ رَقَبَةٍ وَ مَغْفِرَةٌ لِمَا مَضَى مِنْ ذُنُوبِهِ، فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَيْسَ کُلُّنَا يَقْدِرُ عَلَى ذَلِکَ فَقَالَ ص اتَّقُوا النَّارَ وَ لَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ اتَّقُوا النَّارَ وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاء.ٍ
أَيُّهَا النَّاسُ مَنْ حَسَّنَ مِنْکُمْ فِى هَذَا الشَّهْرِ خُلُقَهُ کَانَ لَهُ جَوَازاً عَلَى الصِّرَاطِ يَوْمَ تَزِلُّ فِيهِ الْأَقْدَامُ وَ مَنْ خَفَّفَ فِى هَذَا الشَّهْرِ عَمَّا مَلَکَتْ يَمِينُهُ خَفَّفَ اللَّهُ عَلَيْهِ حِسَابَهُ وَ مَنْ کَفَّ فِيهِ شَرَّهُ کَفَّ اللَّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَ مَنْ أَکْرَمَ فِيهِ يَتِيماً أَکْرَمَهُ اللَّهُ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَ مَنْ وَصَلَ فِيهِ رَحِمَهُ وَصَلَهُ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَ مَنْ قَطَعَ فِيهِ رَحِمَهُ قَطَعَ اللَّهُ عَنْهُ رَحْمَتَهُ يَوْمَ يَلْقَاهُ وَ مَنْ تَطَوَّعَ فِيهِ بِصَلَاةٍ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ وَ مَنْ أَدَّى فِيهِ فَرْضاً کَانَ لَهُ ثَوَابُ مَنْ أَدَّى سَبْعِينَ فَرِيضَةً فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ.
أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَبْوَابَ الْجِنَانِ فِى هَذَا الشَّهْرِ مُفَتَّحَةٌ فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا يُغَلِّقَهَا عَلَیْكُمْ وَ أَبْوَابَ النِّيرَانِ مُغَلَّقَةٌ فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا يُفَتِّحَهَا عَلَيْکُمْ وَالشَّيَاطِينَ مَغْلُولَةٌ فَاسْأَلُوا رَبَّکُمْ أَنْ لَا يُسَلِّطَهَا عَلَيْکُمْ.
قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (ع) فَقُمْتُ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِى هَذَا الشَّهْرِ؟ فَقَالَ (ص) يَا أَبَا الْحَسَنِ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ فِى هَذَا الشَّهْرِ الْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ عَزَ وَ جَلَّ. ثُمَّ بَکَي، فَقُلْتُ: يا رَسُولَ‌ اللهِ! ما يُبْکيک؟ فقالَ: يا عَلِيُّ! أبْکي لِما يُستَحَلُّ مِنْک في هذَا الشَّهْرِ. کأنّي بِک وَ أنْتَ تُصَلِّي! لِرَبِّکَ وَ قَدِ انبْعَثَ أشْقَي اْلأوَّلينَ واْلآخِرینَ شَقُيقُ عاقِرِ ناقَهِ ثَمُودَ، فَضَرَبَکَ ضَرْبَةً عَلَي قَرْنِکَ فَخَضّبَ مِنْها لِحْيتَکَ. قالَ اميرُالْمُؤمِنينَ (ع): فَقُلْتُ: يا رَسوُلَ الله!ِ وَ ذلِکَ في سَلامَةٍ مِنْ ديني؟ فقال (ص): في سَلامَةٍ مِنْ دينِکُ. ثُمَّ قالَ (ص): يا عَليُّ مَنْ قَتَلکَ فَقَدْ قَتلَنِي، وَ مَنْ أبْغَضَکَ فَقَدْ أبْغَضَني، وَ مَنْ سَبَّکَ فَقَدْ سَبَّنِي، لِأنّکَ مِنّي کَنَفْسِي، روُحُکَ مِنْ روَحي، وَ طِيَنتُکَ مِنْ طيَنتِي، إنّ اللهَ تبارَکَ و تَعالي خَلَقَني وَ‌‌‌‌إیّاکَ، واصْطَفانِي وَ إيّاکَ، و اخْتَارَني لِلنُّبوَّةِ، وَ اخْتارَکَ لِلْإِمامَةِ، وَ مَنْ أنْکَرَ إمامَتَکَ فَقَدْ أنْکَرَ نُبُوّتِي، یا علیُّ! أنْتَ وَصِیّي وَأَبَوُ وُلْدي وَزوْجُ ابْنتَی وَخَلِیفَتي عَلیٰ أُمّتَي في حَیاتي وَبَعْدَ مَوْتي أمْرُک أَمْری وَنَهُیُک َنهْیي أُقْسِمُ بِاّلذی بَعَثَني بالُنُبَّوةِ وَجَعَلَنی خَیْرَ اْلبَرِیّةِ إنَّکَ لَحُجَّةُ اللهِ عَلی خَلْقِهِ وَأَمینُهُ عَلی سِرَّهِ وَخَلیفَتُهُ عَلی عِبادِهِ.[1]

حضرت امام رضا (ع) از پدران بزرگوارش از حضرت اميرالمؤمنين ‎ (ع) روايت كرده است كه فرمود: پيغمبر اكرم (ص) روزي براي ما خطبه خواند و فرمود:

اي مردم! به‌درستی‌كه ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به شما رو كرده است. ماهي كه نزد خدا بهترين ماه‎ها، روزهايش بهترين روزها، شب‎هايش بهترين شب‌ها و ساعاتش بهترين ساعات است. ماهي كه در آن به ضيافت خدا خوانده و از اهل كرامت خدا قرار داده شده‎ايد. نفس‎هاي شما در آن ثواب تسبيح دارد و خواب شما در آن عبادت و عمل شما در آن مقبول و دعاي شما در آن مستجاب است؛ پس با نيّت‎هاي راست و دل‎هاي پاك، از خدا درخواست كنيد كه شما را براي روزه و تلاوت قرآن توفيق دهد. به‌درستي‌كه شقي و بدعاقبت، كسي است كه از آمرزش خدا در اين ماه بزرگ محروم شود و به گرسنگي و تشنگي خود در اين ماه، گرسنگي و تشنگي روز قيامت را ياد كنيد و بر فقيران و مسكينان خود صدقه بدهيد، سالمندان را احترام نماييد، بر صغار و خُردسالان رحم كنيد و صله ارحام نماييد و زبان‎هاي خود را [از آنچه نبايد گفت] و چشم‎هاي خود را از آنچه نبايد به آن نگاه كرد، نگاه داريد و گوش‎هاي خود را از آن چه نبايد شنيد حفظ كنيد، و با يتيمان مردم مهرباني كنيد تا با يتيمان شما مهرباني شود، و از گناهان خود به‌سوي خدا توبه و بازگشت نماييد و دست‎هاي خود را در اوقات نماز به دعا بلند كنيد كه آن هنگام بهترين ساعت‎ها‌‌ست. خدا در آن هنگام به رحمت به‌سوي بندگانش نظر مي‎فرمايد و هرگاه ايشان با او مناجات نمايند، جواب مي‎فرمايد و هرگاه او را ندا كنند، لبيك مي‎گويد(و هرگاه از او درخواست کنند به آنها عطا می‌کند) و هرگاه او را بخوانند، مستجاب مي‌كند.

اي مردم! به‌درستي‌كه جان‎هاي شما در گرو عمل‎هاي شماست؛ پس با استغفار، از گرو بيرون آوريدو پشت‎هاي شما از گناهانتان سنگين است، پس به طول دادن سجود، آن را سبك سازيد و بدانيد كه خدا به عزّت خود سوگند ياد كرده است كه نمازگزاران و سجده‌كنندگان را عذاب نكند و آنها را به آتش جهنّم در روز قيامت نترساند.

اي مردم! هركس از شما مؤمن روزه‎داري را در اين ماه افطار دهد، براي او نزد خدا ثواب يك بنده آزاد كردن و آمرزش گناهان گذشته خواهد بود. پس گفته شد: يا رسول‎الله! همه ما قدرت بر آن نداريم؛ فرمود: با افطار دادن به روزه‎دار - اگرچه به نصف دانه خرما باشد ـ از آتش بپرهيزيد، اگرچه به شربتي آب باشد.

اي‌مردم! هركس از شما خلق خود را در اين ماه نيكو سازد، گذشتن از صراط در روزي كه قدم‎ها بر آن بلغزد، براي اوست.

اي مردم! كسي كه در اين ماه خدمت غلام و كنيز خود را سبك گرداند، خدا در قيامت حساب او را آسان سازد و هركس در اين ماه شرّ خود را باز دارد، خدا خشم خود را از او در روز قيامت باز دارد و كسي كه يتيمي را در اين ماه گرامي بدارد، خدا او را در روز قيامت گرامي دارد و كسي كه در اين ماه صله رحم نمايد، خدا او را در قيامت به رحمت خود وصل كند و كسي كه در اين ماه قطع رحم كند، خدا در روز قيامت رحمت خود را از او قطع فرمايد و هركس در اين ماه نماز مستحبّي به‌جا آورد، براي او برائت از آتش نوشته مي‎شود. و كسي كه نماز واجب به‌جا آورد، مثل كسي است كه در ماه‎هاي ديگر هفتاد نماز واجب به‌جا آورد و كسي كه در اين ماه بسيار بر من صلوات بفرستد، خدا در روزي كه ميزان‎ها سبك باشد، ميزان او را سنگين سازد و هركس در اين ماه تلاوت آيه‎اي از قرآن كند، ثواب ختم قرآن در ماه‎هاي ديگر را دارد.

اي مردم! درهاي بهشت در اين ماه گشوده است؛ از خدا بخواهيد كه [اين درها را] به روي شما نبندد و درهاي آتش، بسته است، از پروردگار خود بخواهيد كه آنها را به روي شما باز نگرداند. و شياطين دربند هستند؛ از خدا درخواست كنيد كه آنها را بر شما مسلّط نسازد.

اميرالمؤمنين (ع) فرمود: پس من برخاستم و عرض كردم: يا رسول‎الله! بهترين اعمال در اين ماه چيست؟ فرمود: يا اباالحسن! برترين اعمال در اين ماه پارسايي است از آنچه خدا حرام كرده است.

سپس رسول خدا (ص) گريست. عرض كردم: يا رسول الله! چه چيز شما را به گريه درآورد؟ فرمود: گريه مي‎كنم براي آنچه در اين ماه به تو مي‎رسد. گويا تو را مي‎بينم كه براي پروردگارت نماز مي‎گزاري و برخاسته ‌است شقي‎ترينِ ‌اوّلين ‌و‌ آخرين، ‌جفت ‌پي‌كننده ناقه ثمود و بر فرقت ضربتي زده است كه با آن ريش تو خضاب شده است. پس، من عرض كردم: اين در سلامت دين من است. فرمود: در سلامت دين تو است! سپس فرمود: يا علي! هركس تو را بكشد، مرا كشته و هركس تو را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته و هرکس تو را سَبّ کند مرا سَبّ کرده است؛ براي اينكه تو مانند جانم هستی، روح تو از روح من، و طينت تو از طينت من است، خداوند تبارک وتعالی من و تو را آفريد و من و تو را برگزيد؛ مرا به نبوت برگزيد و تو را به امامت و کسی‌که امامت تو را انکار کند، نبوت مرا انکار کرده است. ای علی تو وصی من و پدر فرزندانم و همسر دخترم و جانشين من بر امتم در زمان حياتم و پس از آن هستی؛ دستور تو دستور من است و نهی تو نهی من است. به کسی که مرا به پيامبری مبعوث کرد و بهترين آفريدگان قرار داد سوگند می خورم که تو حجت خدا بر مردم و امين خدا بر سرّش و جانشين او بر بندگانش هستی.

 
[1]. صدوق، الامالی، ص153 - 155؛ صدوق، عيون اخبار الرضا  (ع) ، ج2، ص265 - 267؛ مجلسی، بحار‌الانوار، ج93، ص356 - 358.
نويسنده: 
کليد واژه: