وریز وجوهات
بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحيمِ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا کُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلا أَنْ هَدَانَا اللّهُ و الصَّلاة وَالسَّلام عَلی اَشرَفِ الاَنبياءِ وَالمُرسَلين وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ المَعصُومينَ سِيَّمَا بَقِيَّةَ...
دوشنبه: 2/مهر/1397 (الاثنين: 13/محرم/1440)

سرّ اينكه عملكرد و سيره و روش ائمّه علیهم‌السلام در انجام وظايفشان يكسان نبوده است، چيست؟

پاسخ:

برخلاف آنچه گفته مي‌شود عملكرد ائمّه علیهم‌السلام در برخورد با حوادث گوناگون، كه تا حدودي شبيه به هم بوده‌اند زياد متفاوت نبوده است، چون همه عملكرد‌هاي آنها در محدوده اصول و برنامه‌هاي تشيّع، كه همان اصول اصيل اسلامي است قرار داشته است و همه كارها و برنامه‌هاي آنها نشان‌گر حقيقت اسلام و تعاليم نجات‌بخش آن بوده است و اگر مي‌بينيم پيامبر (ص) و اميرالمؤمنين (ع) هركدام در يك بخش مهمّ از عمر شريف‌شان به‌گونه‌اي و در بخش ديگر به شيوه ديگري عمل كرده‌اند، اينها همه در نتيجه دستور‌هاي اسلام و قرآن بوده است.

 

چون اسلام هم دستورِ:

﴿إِلَّا  أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً﴾؛[1]

«مگر اينكه از آنها بپرهيزيد ـ و به‌خاطر هدف‌هاي مهمتري تقيّه كنيد».

﴿إِلَّا مَنْ اُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإيمَانِ﴾؛[2]

«به‌جز آنها كه تحت فشار واقع شده‌اند درحالي‌كه قلبشان آرام و با ايمان است».

دارد و هم دستورالعمل:

﴿جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ﴾؛[3]

«اي پيامبر! با كفار و منافقين پيكار كن و بر آنان سخت بگير!».

دارد، و هم:

﴿خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ  بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ﴾؛[4]

«ـ به‌هرحال ـ با آنها مدارا كن و عذرشان را بپذير، و به نيكي‌ها دعوت نما، و از جاهلان روي بگردان ـ و با آنان ستيزه مكن ـ !».

 

﴿وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ اِدْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ﴾؛[5]

«هرگز نيكي و بدي يكسان نيست، بدي را با نيكي دفع كن».

و همچنين مي‌فرمايد:

﴿فَمَنِ‏ اعْتَدَى‏ عَلَيْكُمْ‏ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى‏ عَلَيْكُمْ‏﴾؛[6]

«و ـ به‌طوركلّي ـ هركس به شما تجاوز كرد همانند آن بر او تعدّي كنيد!».

و هم درباره اجراي مجازات زناكاران دستور مي‌دهد:

﴿وَلَا تَاْخُذْكُمْ بِهِمَا رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللّٰهِ﴾؛[7]

«و نبايد رأفت ـ و محبّت كاذب ـ نسبت به آن دو شما را از اجراي حكم الهي مانع شود».

به‌طوركلّي شرایط و اوضاع عصر ائمّه علیهم‌السلام براي حفظ اصول اسلام و كيان تشيّع همان‌گونه از عملكرد را تقاضا مي‌كرده كه آنها در عمل داشته‌اند و البتّه شيعه بايد از خطّ راستين اسلام كه امام آن را از هركس بهتر مي‌شناسد و از آن ذرّه‌اي تعدّي نمي‌كند پيروي نمايد.

 


[1]. آل عمران، 28.
[2]. نحل، 106.
[3]. تحريم، 9.
[4]. اعراف، 199.
[5]. فصلت، 34.
[6]. بقره، 194.
[7]. نور، 2.
نويسنده: