وریز وجوهات
به مناسبت سالروز شهادت حضرت جوادالائمه امام محمد تقی (ع) مراسم عزاداری و سوگواری با حضور علماء، اساتید، طلاب، هیئات عزاداری و مردم عزادار، در دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی برگزار می‌گردد. لازم به ذکر است؛ این مراسم فردا -...
چهارشنبه: 1 / 06 / 1396 ( )

عقیده به رجعت در ارتباط با اعتقاد به مهدویت

برحسب احاديث بسياري در آخرالزّمان جمعي از اموات از ائمّه علیهم‌السلام ‌و غير ايشان به دنيا باز خواهند گشت. آيا اعتقاد به غيبت حضرت مهدي (ع)‌ و ظهور آن حضرت با اعتقاد به رجعت هماهنگي دارد؟ به‌عبارت‌ديگر آيا اصل اعتقاد به غيبت و ظهور، رجعت و سایر وقايعي را كه قبل از قيام قيامت واقع مي‌شوند شامل مي‌شود يا اين يك عقيده مستقلّ و جداي از رجعت است؟

پاسخ:

عقيده به ظهور مهدي و منجي از اهل‌بيت و فرزندان فاطمه علیهم‌السلام ‌ يك اعتقاد عمومي و اجتماعي مسلمين است و اختصاص به شيعه ندارد، اگرچه شيعه شخص او را نيز ازنظر حسب و نسب معرّفي مي‌كند، ولي اصل اين عقيده يك اعتقاد همگاني است كه در اديان گذشته در تورات و زبور نيز به آن بشارت داده شده است و اصلي است كه

 

برحسب اصول مذهب شيعه اثني‌عشريه، ايمان بدون آن كامل نمي‌گردد و قبولي اعمال مشروط به قبول آن است و كسي كه بميرد و به اين مسئله ايمان نداشته باشد و يا حضرت مهدي (ع) را به امامت نشناخته باشد به‌حكم:

«مَنْ مَاتَ وَلَمْ يَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ ميْتَةً جَاهِلِيَّةً»؛[1]

به مرگ جاهليت از دنيا رفته است، اين باور از جهت تأثير و اهميت در اين حدّ است.

اعتقاد به مسئله رجعت هم گرچه ريشه در قرآن و روايات دارد ولي اين‌طور نيست كه مسئله غيبت و مهدويّت بدون آن مطرح نباشد. بنابراين اصل امامت و مسئله مهدويّت بدون مسئله رجعت هم در كتاب‌ها مورد بحث قرار گرفته است.

بااين‌همه لازم به تذكّر است كه اصل مسئله رجعت و بازگشت اموات يك مسئله اسلامي است و وقوع آن در زمان‌هاي گذشته برحسب آيات متعدّد قرآن مجيد ثابت است، وقتي اين‌طور شد به دليل اينكه در گذشته نظير داشته است امكان وقوع مجدّد آن در آخرالزّمان نمي‌تواند مورد انكار باشد.

 

زماني كه در امم گذشته رجوع اموات اتّفاق افتاده و برطبق يك خبر مشهور در بين اهل‌سنّت:

«لَتَسْلُكُنَّ سُبُلَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ حَذْوَاالنَّعْلِ بِالنَّعْلِ وَالْقُذَّةِ بِالْقُذَّةِ حَتَی لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ دَخَلَ جُحْرَ ضَبٍّ لَدَخَلْتُمُوهُ»؛[2]

آنها بايد وقوع آن را در اين امّت نيز جايز بدانند.

بنابراين نفي امكان و وقوع آن ازطرف غيرشيعه برطبق مضمون اين روايت صحيح نيست.

در خاتمه ـ با صرف‌نظر از آياتي كه وقوع رجعت را در امم گذشته خبر داده‌اند ـ براي تيمّن و تبرّك آيه‌اي را كه شاهد بر وقوع رجعت در اين امّت است يادآور مي‌شويم:

﴿وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ‌ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيَاتِنَا فَهُمْ يُوزَعُونَ﴾؛[3]

«(به خاطر آور) روزي را كه ما از هر امّتي، گروهي را از كساني كه آيات ما را تكذيب مي‌كردند محشور مي‌كنيم؛ و آنها را نگه مي‌داريم تا به يكديگر ملحق شوند!».

 

اين آيه دلالت بر روزي دارد كه در آن از هر امّتي گروهي از كساني كه تكذيب آيات الهي را كرده‌اند محشور مي‌شوند كه طبعاً اين روز غير از روز قيامت است.

وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ
وَآخِرُ دَعْوَانَا أَنِ الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

 

 
[1]. صدوق، کمال‌الدین، ص409؛ خزاز قمی، کفایة‌الاثر، ص296؛ طوسی، رسائل‌العشر، ص317؛ ابن‌حمزه طوسی، الثاقب فی‌المناقب، ص495؛ محدّث نوری، کشف‌الاستار، ص78- 79.
[2]. مغربی،‌ دعائم‌الاسلام، ج1، ص1؛‌ مجلسی، بحارالانوار،‌ ج21،‌ ص257.
[3]. نمل، 83.
نويسنده: