وریز وجوهات
همزمان با فرارسیدن موسم حج و عزیمت حجاج بیت الله الحرام به سرزمین وحی، بعثه دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی) در مدینه منوره آغاز به کار کرد. حجاج محترم می توانند به منظور طرح سوالات شرعی خود و آگاهی از مناسک و کیفیت...
جمعه: 27 / 05 / 1396 ( )

نسخه مناسب چاپSend by email
نقش معجزه‌وار مجالس حسينی (ع) در پيشرفت اسلام
نقش معجزه وار مجالس حسينی (ع) - ویژه‌نامه ماه محرّم / 5
(سلسله نوشتار‌های مرجع عالیقدر آیت الله العظمی صافی درباره قیام و نهضت حضرت سید الشهدا (ع) /5)

 

 

نقش معجزه‌وار مجالس حسينی علیه‌السلام در پيشرفت اسلام

سلسله نوشتارهای حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی به مناسبت ماه محرّم الحرام(5)

 

 

 

 

يكي از نتايج شهادت حضرت سيّدالشهداء ‎عليه‌السّلام كه همواره مورد استفاده عموم و وسايل تعليم و تربيت و هدايت جامعه به اخلاق فاضله است برنامه‎هائی است كه به عنوان عزاداری و سوگواری و ذكر مصائب آن حضرت در عرض سال اجرا می‎شود.
كتر رينو (جوزف) مستشرق معروف فرانسوی در كتاب خود «اسلام و مسلمانان» كه به عربی ترجمه شده (الاسلام و المسلمون) شرح مبسوط و عميقي پيرامون فلسفه عزاداری سيّدالشهداء ‎عليه‌ا‌لسّلام‎ و روضه‌خوانی و هيأت‎های عزا نگاشته و به فوائد اين مراسم از جنبه سياست و اخلاق و تربيت و كماليات و مركزيتی كه ايران در جامعه شيعه دارد، اشاره كرده و پيشرفت و بقای مذهب شيعه را به خصوص در بعضی نقاط، مثل هند، مربوط به سوگواری سيّدالشهداء دانسته و اظهار نظر كرده كه با حفظ اين مراسم، جمعيت و شوكت و ترقّي شيعه در آينده بيشتر خواهد شد.
اين شرق‌شناس ضمن اشاره به اوقاف و وجوه بسياری كه شيعه در راه برگزاری عزاداری حسينی صرف مي‎نمايد، می‎گويد: «مذاهب ديگر به قدر شيعه در راه تبليغ و دعوت به دين، بذل مال نمي‎كنند و مصارفي كه شيعه دارد، شايد سه برابر مصارفی باشد كه سائر فرق اسلام در اين راه می‎نمايند، و اگر يك نفر شيعه در دورترين نقاط هم باشد، به تنهايي اين مراسم را از تشكيل مجلس روضه و انفاق به فقراء و اطعام و غيره اجرا مي‎كند و در حقيقت به  دعوت و تبليغ مي‎پردازد.»

«منبر و وعظ، خطابه و سخنراني، در تربيت خطبا و وعاظ و گويندگان توانا و پرورش اخلاق عوام و آشنا كردن به علوم معارف، موقعيت خاصي دارد. تمام مسائل در منابر مطرح و مورد بحث واقع مي‎شود به نوعي كه عوام شيعه از سائر فرق به عقايد و مذهب خود آشناترند و اگر در اقطار عالم نظر كنيم، در هيچ جامعه‎ای مانند شيعه زمينه ترقّي علمي و صناعي و اقتصادي نيست، و فرقه شيعه پيشرفته‎ترين فرق، و آمادگي آنها براي كسب علوم و صنايع جديده بيشتر است چنانچه تعداد كارگر شيعه به نسبت جمعيت زيادتر است. شيعه دين خود را با زور شمشير پيش نبرده بلكه با نيروي تبليغ و دعوت پيشرفت كرد، و اهتمام آنها به برگزاري مراسم سوگواري موجب شده كه تقريباً دو ثلث مسلمانان و بلكه جماعاتي از هنود و مجوس و ساير مذاهب نيز با آنها در عزاي حسين شركت كنند. روي اين اسباب ممكن است بگوئيم جمعيت شيعه در آينده از ساير فرق بيشتر شود، شيعه به وسيله اين مجالس و مراسم كه ديگران هم در آن شركت مي‎جويند، توانسته است در ملل و اهل مذاهب ديگر نفوذ كند و اصول مذهب خود را به ديگران تبليغ نمايد و اين همان اثري است كه سياستمداران غربي براي پيشرفت دين مسيح با صرف پول‎هاي بسيار، آرزو مي‎كنند»
سپس راجع به هيأت ها و پرچم ها و علامات عزا و فوائد آن شرحي مي‎نگارد و تأثير اين شعائر را در اتحاد و زيادتي شوكت و استقلال و اتحاد متذكّر شده و مي‎گويد: «از اموري طبيعي و فطري كه مؤيد شيعه است اين است كه هركس به طبع و فطرت خود طرفدار مظلوم است و مايل است مظلوم را ياري كند»
اين نويسندگان و مؤلّفان اروپائي هستند كه در كتاب هايشان تفصيل شهادت حسين عليه السلام و اصحابش را مي‎نويسند و مظلوميت آن حضرت و اصحابش و ستمگري و بي رحمي كشندگان آنها را تصديق مي‎كنند و نام كشندگان حسين را نمي‎برند مگر با نفرت؛ هيچ چيز نمي‎تواند در جلو اين امور فطري و ادراك وجداني بشر بايستد و مانع از پيشرفت مذهب شيعه شود.
البته شايد كساني باشند كه اهتمام شيعه را به برگزاري اين مراسم و صرف ميليون ها اموال را همه ساله بي‎فائده و اسراف بشمارند؛ ولي اگر فوائده معنوي اين مراسم و تأثير آن را در تربيت جامعه و تهذيب اخلاق در نظر بگيرند، تصديق مي‎كنند كه اين برنامه‎ها از بهترين وسايل اصلاح و مكتب هاي تربيت است.
اين مراسم، احياي امر اهل بيت و رمز عالي بقاي مذهب تشيع، و بلكه اسلام است. اگر هزاران ميليون اموال و موقوفات براي ترويج تعليمات اخلاقي و اجتماعي قرار دهند كه كلاس‌هايش در تمام دوران سال برقرار باشد، اين قدر پايدار نمانده و مورد حسن استقبال عموم واقع نمی‎شود.
ولي حسين ‎عليه السّلام با سرمايه اخلاق و نيت پاك و فداكاري در راه حق، مدرسه‎اي باز كرد كه بيش از سيزده قرن است، كلاس ها و شعبه‎هاي آن همه ساله روز افزون و در همه جا تشكيل، و نشريات و مطبوعات و شعبات سخنراني آن همواره رو به ازدياد بوده و زن و مرد، در اين كلاس ها شركت نموده و درس حقيقت و فداكاري مي‎آموزند.
خواندن و شنيدن تاريخ فداكاري و نهضت حسين ‎عليه السّلام و ياران آن حضرت، ايمان را راسخ، اخلاق را نيك و پسنديده، و همّت‎ها را بلند مي‎سازد.
اين برنامه‎ها كه همه ساله در مساجد و حسينيه‎ها و خانه‎ها اجرا مي‎شود؛ مبارزه با بيدادگري و كفر و شرك و اعلام پيروزي از هدف حسين ‎عليه السّلام است.
براي ترغيب مردم به فضايل اخلاقي و آزادمنشي يك راه مؤثّر اين است كه نمونه‎هاي عملي به مردم نشان داده شود و تاريخ زندگي افراد ممتاز و نخبه جهان را، براي آنها بگويند.
حكايت و نقل تاريخ چه كسي از تاريخ زندگي حسين ‎عليه السّلام، آموزنده‎تر و سودمندتر است؟
مجالس ذكر مصيبت آن حضرت بهترين مجالس تبليغي و دعوت به اسلام است. در اين مجالس، معارف قرآن، اصول و فروع دين، تفسير و حديث، تاريخ و سيره پيغمبر و ائمه ‎عليهم السّلام و صحابه، مواعظ، نصايح و راهنمائي هاي اخلاقي و اجتماعي و آئين زندگي از خانه‎داري تا كشورداري، به مردم آموخته مي‎شود و جاذبه نام حسين ‎عليه السّلام مردم را ساده و بي‎ريا در اين مجالس تعليم و هدايت و تربيت حاضر مي‎سازد.
به طور يقين هيچ وسيله ديگري نمي‎تواند اين منظور را تأمين كند، نام حسين مانند مغناطيس همه را جذب مي‎كند و محبوبيت فوق العاده او طوري است كه همه مي‎خواهند با او ارتباط داشته و در شمار دوستانش محسوب و در مصيبتش قطره اشكي بريزند.
اين كم نيست كه اگر بخواهيم از مردم براي مصارف خيريه اعانه و كمك بگيريم به دشواري مبلغ، مختصري مي‎دهند ولي خودشان به نام حسين ‎عليه السّلام اموال بسيار انفاق مي‎كنند و به اهل استحقاق مي‎رسانند.
عجب وسيله بزرگي براي اصلاحات و ترقّي و پيشرفت مملكت و هدايت نسل جوان و راهنمائي زن و مرد در دست ما قرار گرفته و از آن به طور شايسته استفاده نمي‎كنيم.
براي راهنمايي و تربيت و ترقّي سطح فكر جامعه و اندرزهاي اخلاقي و اجتماعي چه سازماني مي‎توانيم تشكيل بدهيم كه عموم از آن آزادانه استقبال كنند بهتر از سازمان عزاداري حسين ‎عليه السّلام؟!
مردمي كه حسين دارند و براي حسين به سر و سينه مي‎زنند و گريه مي‎كنند، بايد در آزادي و عدالت اجتماعي نمونه باشند.
مردمي كه از پيشواي آنها اين جمله جاويد و گران بهاي «لا اَرَی الْمَوْتَ اِلّا سَعادَةً وَلاَ الْحَياةَ مَعَ الظّالِمينِ اِلّا بَرَما» در صفحات تاريخ به يادگار مانده است، نبايد پشتيبان ظالم و يار ستمگر باشند.
مردمي كه يزيد را لعن مي‎كنند و يكي از مطاعن او را ارتباط و سازش با كفار و خيانت به كشور اسلام مي‎شمارند، بايد خود از اين روش زشت بركنار باشند.
در زمان ما در شعب مهمّ تبليغي، شعبه‎اي مهم‎تر از همين مجالس روضه و تعزيه حضرت حسين ‎عليه السّلام‎ نيست، اگر از آن استفاده كنيم و فوائد و نتائج آن براي تربيت و دعوت به فضايل انساني بسيار و بي‎اندازه است.
در دوره سال اين كلاس هاي اخلاق و دين و علم، همواره مفتوح است و در ماه محرّم و صفر تعداد آن افزايش مي‎يابد به طوري كه كمتر كسي است كه در اين كلاس ها شركت نكند، مخصوصاً در زمان ما با استفاده از وسائل تبليغي جديد بهتر مي‎توان از اين وسيله هدايت بهره برداري كرد.
به نظر ما در ايران، افغانستان، پاكستان، هند، عراق، سوريه، لبنان و احسا و قطيف و بحرين و قطر، يمن و مصر و نقاط ديگر كه عزاداري حسين ‎عليه السّلام متداول است، از سائر تأسيسات عام المنفعه و مؤسساتي كه براي خير و صلاح جامعه و عالم كردن مردم به معناي واقعي تأسيس مي‎شود، مانند تشكيلات حسين ‎عليه السّلام نمي‎توان استفاده كرد.
باز هم تكرار مي‎كنم: انصاف اين است كه ما از اين خوان گسترده آن طور كه بايد منتفع نمي‎شويم. يكي از عوامل مهم پيشرفت مذهب تشيع و اسلام در هند به تصديق اهل اطلاع، مجالس عزاداري حسين ‎عليه السّلام است، كه ملل مختلف را تحت تأثير حقيقت و روحانيت آن حضرت قرار داده و به گفته «ماربين» تا چندي پيش جمعيت شيعه در هند انگشت شمار بود ولي اكنون از بركات عزاداري حسين ‎عليه السّلام يكي از جمعيت هاي قابل توجّه هند به شمار مي‎روند.
پس بايد بگوييم حسين ‎عليه السّلام همان طور كه فداكاري و شهادتش باعث نجات اسلام شد، مجالس روضه و ذكر مصائبش نيز موجب بقاي دين و هدايت جامعه بوده و هست.

 

موضوع: 
پنجشنبه / 15 مهر / 1395