وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي خير خلقه حبيب إله العالمين أبي‌القاسم محمّد و آله الطّاهرين سيّما بقية الله في الأرضين قال الله الحکيم: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ...
سه شنبه: 21/آذر/1396 (الثلاثاء: 23/ربيع الأول/1439)

نسخه مناسب چاپSend by email
آیت الله العظمی صافی در اولین جلسه درس خارج فقه در سال تحصیلی جدید حوزه:
هيچ زماني خود را از فراگيري علوم بي‌نياز ندانيد./بايد محور همه فعاليت‌هاي ما، ترويج دين و حفظ حلال و حرام الهي باشد.

 

اولين جلسه درس خارج فقه مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني مدظله الوارف، شنبه 25/6/91 برگزار شد. موضوع سال جاري درس خارج فقه معظم له به بحث از مسائل مستحدثه فقهي اختصاص دارد كه با بحث (علائم معرفة هلال الشهور) آغاز شده است.
ايشان در ابتداي جلسه، بيانات ارزشمندي ارائه فرمودند كه قسمتي از آن به شرح ذيل است:
***
بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله الذي هدانا لهذا و ما كنّا لنهتدي لولا أن هدانا الله ثمّ الصلاة و السلام علي خير خلقه و أشرف بريّته سيدنا ابي القاسم محمد و علي آله الطيبين الطاهرين المعصومين لاسيما مولانا بقية الله في الأرضين و اللعن علي أعدائهم اجمعين الي يوم الدين.
بايد در رفع مجهولات بكوشيم

انشاء الله تحت توجهات و عنايات حضرت ولي عصر ارواحنا و ارواح العالمين له الفداء جلسات درسي را شروع مي‌كنيم، و اميدواريم تحت عنايات ايشان به اين مطلب برسيم كه جهل و ناداني‌هاي ما بسيار زياد است و بايد هر چه بيشتر و علي الدوام به رفع اين جهل و ناداني‌ها بپردازيم. به قول آن شخص كه مي‌گويد:

هرگز دل مــن ز علم محـــروم نشد
كـم مانــد ز اســرار كه مفهــوم نشد
هفتاد و دو سال جهد كردم شب و روز
معلــومم شد كـه هيــچ معلـوم نشـد
يا يكي ديگر از شاعران كه مي‌گويد:
دل گر چــه در اين باديه بسيار شتافت
يك موي ندانست و بسي موي شكافت
انــدر دل من هــزار خورشـيد بتافت
ديــدم به كمــال ذرّه‌اي راه نيـــافت
مقصود اين‌كه مجهولات بشر در دنيا خيلي زياد است. انسان بايد همان‌طور كه قرآن كريم مي‌فرمايد: «فَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَليمٌ»(1) به طور دائم و هميشه در جهت رفع ناداني‌ها زحمت بكشد و مجهولاتش را كم كند اگر چه عمر علم‌آموزي‌اش هزارها سال باشد.
براي شبهه‌شناسي و جواب به شبهات آماده باشيم
اكنون در عصر غيبت، هجوم شبهات زياد شده است، البته شبهات محكمي نيست ولي چون وسايل انتقال و عرضه آن فراهم و آسان شده است و اكثريت هم از علم آن‌چناني كه بتوانند اين حرف‌هاي باطل را رد كنند برخوردار نيستند، بايد آماده بود. بايد هم خوب شبهه‌شناسي كنيم و هم اين‌كه جواب اين شبهات را خوب آماده نماييم.
وظيفه اصلي حوزه، تبليغ معارف قرآن و اهل بيت عليهم السلام است
بايد قرآن و روايات اهل بيت عليهم السلام و اين معارف عظيمي كه به دست ما رسيده است را هر چه مي‌توانيم به دنيا برسانيم. اين بلاغ مبين كه قرآن مي‌فرمايد بايد هميشه باشد و منحصر به زمان خود پيغمبر اكرم صلي الله عليه و آله نيست. حوزه هميشه بايد اين دين و اين دستورات و معارف را براي مردم بيان كند.
از شرح احوال بزرگان و سلف حوزه درس بگيريم
امروز كتابي را بين الطلوعين در احوال يكي از علما مطالعه مي‌كردم. اين كتاب درباره احوال مرحوم حاج آقا شيخ مهدي اصفهاني بود كه بنده هم خدمتشان رسيده بودم.
ايشان علاوه بر مقامات علمي والايي كه داشتند، مقام زهد و تقوايشان بسيار زياد بود. آن مرحوم نماز جماعتي در مسجد شاه اصفهان اقامه مي‌كردند كه در ماه مبارك رمضان گاهي تا نصف ميدان نقش جهان جمعيت مي‌آمد و در نمازشان شركت مي‌كرد.
در قسمتي از احوال آن مرحوم درباره اعراض ايشان از دنيا نوشته بود كه هميشه دنيا را از خودش دور مي‌كرده  كه مبادا آلوده به آن شود. آن مرحوم خطبه شريفه اميرالمؤمنين عليه السلام كه مي‌فرمايند: «مَا أَصِفُ مِنْ دَارٍ أَوَّلُهَا عَنَاءٌ وَ آخِرُهَا فَنَاءٌ فِي حَلَالِهَا حِسَابٌ وَ فِي حَرَامِهَا عِقَابٌ»(2)را نصب العين خود قرار داده بود. علما و گذشتگان حوزه ما اين طور بوده‌اند كه هيچ تعلقي به دنيا نداشتند و اصلاً زينت دنيا در نظرشان ننگ بود.
خانواده‌ و همسران بزرگان هم در درجه والاي تقوي بودند. در همين كتابي كه عرض كردم نوشته است كه جده‌ي پدرم از زن‌هايي بود كه از جهت عفاف و عفت و خلاصه فرايضي كه يك زن مسلمان بايد ملتزم شود والا بود.
وي در جايي نقل مي‌كند وقتي كه نوجوان بوديم، جده‌مان (دختر شيخ جعفر كاشف الغطاء) ما را براي نماز شب بيدار مي‌كرد و مي‌گفت: نماز شب بخوانيد؛ و ما هم نماز شب مي‌خوانديم. اينها همه مسائل مهمي است كه زندگي و سيره بزرگان و سلف ما اين‌طور بوده است و ما بايد از شرح احوال اين رجال الهي درس بگيريم.
ثواب ترويج و تبليغ دين از بسياري از عبادات بالاتر است
البته مسأله ترويج دين و تعظيم شعائر از همه واجب‌تر است. اگر كسي بتواند و موفق شود كه دين را ترويج و شعائر را تعظيم كند، مردم گمراه را به راه خداوند راهنمايي نمايد و نگذارد كه سنت‌هاي اسلامي، مثل حجاب و عفت كم بها شوند، ثوابش از بسياري از عبادات بيشتر است.
فداكاري و شهادت آيت‌الله زاده مرحوم آخوند خراساني در راه تبليغ و حفظ دين
مرحوم آيت الله ميرزا محمد آقا زاده‌ي آخوند خراساني كه در مشهد بودند، مقام علمي بالايي داشت كه حوزه مشهد به وجود ايشان پر رونق بود و اعتبار زيادي پيدا كرد. اول كسي هم كه بر كفايه حاشيه زد، ايشان است كه بنده كفايه با حاشيه آن مرحوم را داشتم.
در زمان رضاخان جرياني كه در همه جا حاكم بود اين كه مي‌خواستند احكام اسلام را از بين ببرند و يكي از مهم‌ترين ابزارشان برداشتن حجاب زن‌هاي مسلمان بود.
شما تاريخ را بخوانيد. در تركيه هم آتاتورك همين كار را كرد و علماي مخالف اين جريان را هم مي‌كشتند.
بعد از جريان مسجد گوهرشاد و آن جنايت كذايي و به توپ بستن آنجا، در همه مملكت خفقان شديدي به وجود آمد كه هيچ‌كس جرأت نداشت حرفي بزند.
رضاخان هم از ابتداي حكومت خود با آن مرحوم معارض بود. نقل مي‌كنند كه يك نفر از طرف رضاخان پيش ايشان آمده بود و استفتاء كرده بود كه آيا بر زن واجب است كه وجه و كفين را بپوشاند يا نه؟ قاصد اين را هم گفته بود كه اگر جواب مثبت بدهيد، خطرات زيادي شما را تهديد خواهد كرد و اگر جواب منفي بدهيد، همه مناصب شما محفوظ خواهد بود.
ايشان جواب داده بود كه بنده به اجماع تمام علماي ايران و عراق مجتهدم و نظرم اين است كه پوشاندن وجه و كفين بر زنان واجب است، اما اين را بدانيد مناصبي كه دارم خدا آنها را به من داده و منصب شما را نمي‌خواهم كه به شما وابسته شوم.
قاصد رضاخان گفته بود كه من نمي‌توانم حرف‌هاي شما را به ايشان بگويم چرا كه تند است و خطر دارد. شما عباراتتان را كمي تلطيف كنيد، كه ايشان در جواب همان كلام را تكرار كرده بودند كه نظرم همين است و ممكن نيست خلاف نظرم را بنويسم. به هر حال ايشان را گرفتند و عاقبت هم به شهادت رساندند،‌ايشان براي دفاع از يك حكم خداوند به شهادت رسيده بود.
بايد محور همه فعاليت‌هاي ما، ترويج دين و حفظ حلال و حرام الهي باشد
غرض اين‌كه همه اين جريانات براي ما عبرت است. بايد از اين افراد فداكار ياد بگيريم كه هميشه براي دين و در خدمت دين باشيم. بايد مطلب اول و آخر ما و محور فعاليت‌هاي ما، ترويج دين، حفظ احكام حلال و حرام الهي باشد. همان‌طور كه در روايت حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله مي‌فرمايند: «عَلَيْكُمْ‏ بِمُذَاكَرَةِ الْعِلْمِ‏ فَإِنَّ بِالْعِلْمِ تَعْرِفُونَ الْحَلَالَ مِنَ الْحَرَام‏»(3) همه علم آموزي‌ها و تحصيل‌ها بايد براي معرفت و حفظ حلال و حرام الهي باشد.
 
فرصت‌ها را غنيمت بشماريم
به هر صورت، بايد انسان در اين دنيا از فرصت‌هايي كه دارد به بهترين نحو استفاده ببرد، چرا كه يكي از چهار چيزي كه روز قيامت كسي قدم از قدم برنمي‌دارد تا از او سؤال شود، عمر است. در آن روز پرسيده مي‌شود كه عمرت را در چه راهي صرف كردي؟(4) بايد فرصت‌ عمر را غنيمت بشماريم و از آن در جهت رضاي خداوند و خدمت به مكتب قرآن و اهل بيت عليهم السلام استفاده نماييم.
اميدوارم كه توجهات حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف شامل حال حوزه‌ها و طلاب عزيزي كه خودشان را به آقا فروخته‌اند و ايشان هم قبول فرموده‌اند باشد و آن طور كه رضاي خاطر مبارك ايشان فراهم شود انجام وظيفه نماييم. والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته
 
پي‌نوشت‌ها:
1. سوره يوسف،‌ آيه76.
2. نهج البلاغة، خطبه82.
3. مستدرك الوسائل، ج5، ب42، ح6176.
4. امالي شيخ صدوق، ‌مجلس10، ص39.

موضوع:

يكشنبه / 26 شهريور / 1391