رسول الله صلى الله علیه و آله :شَعبانُ شَهری و رَمَضانُ شَهرُ اللّهِ فَمَن صامَ شَهری كُنتُ لَهُ شَفیعا یَومَ القِیامَةِ پیامبر صلى الله علیه و آله :شعبان ، ماه من و رمضان ماه خداوند است . هر كه ماه مرا روزه بدارد ، در روز قیامت شفیع او خواهم... بیشتر
سه شنبه: 1401/05/25

کلام تحقیقی یکی از اساتید بزرگ علم و ادب

براى اینكه این موضوع كاملاً روشن شود، كلام علاّمه شهیر حاج میرزا ابوالفضل تهرانى (م. 1316 ق.) را كه در علوم عقلى و نقلى استاد و از مفاخر فن ادب و شعر و لغت و بلاغت، و ممدوح شاعر بزرگ سیّد حیدر حلّى، و سید محمّد سعید حبوبىقدس‌سره بوده است، نقل مى‌كنیم.

فارسی

4. دعای ندبه و معراج آسمانی

چنان‌كه گفته شد، پرسش دیگر این است كه: جمله «وَعَرَجْتَ بِرُوحِهِ إِلَى سَمَائِكَ» با اجماع و اتفاق آیات و اخبار كه دلالت دارند بر جسمانى‌بودن معراج رسول اكرم(ص) مخالفت دارد و به این جهت، متن دعا ضعیف و موجب عدم اطمینان به صدور آن از امام(ع) مى‌شود.

پاسخ این است كه: این جمله نزد اهل فنّ على التحقیق تحریف شده، كه صحیح آن «وَعَرَجْتَ بِهِ إِلَى سَمَائِكَ» مى‌باشد:

فارسی

توضیح دیگر

این دعا براى ندبه است، و در چنین دعایى، شرح تمام مناقب ائمّهعلیهم‌السلام موجب طولانى‌شدن كلام و خلاف بلاغت است. غرض بیان عقاید حقّه به‌طور تفصیل نیست؛ بلكه غرض دعا و ندبه با اشاره به بعضى مطالب است كه خواننده به‌واسطه انس و سابقه ذهنى مى‌فهمد كه مراد و مقصود از آن چیست، هرچند بعضى جمله‌ها فشرده باشد، لذا مثلاً وقتى مى‌گوید: «أَیْنَ الْحَسَنُ أَیْنَ الْحُسَیْنُ؟»، همه مصائب این دو امامعلیهماالسلام را به‌خاطر مى‌آورد و در ذهنش مجسم مى‌شود.

 

فارسی

3. دعای ندبه و امامت ائمه اثنی عشر(ع)

تصریح نداشتن دعا به نام و عدد ائمّه اثنى‌عشرعلیهم‌السلام از قوّت متن آن چیزى نمى‌كاهد و ازاین‌جهت، در اعتبار آن خللى وارد نمى‌شود، و عدم تصریح در اینجا مفهوم ندارد، خصوصاً كه تصریح یا اشاره به مطلبى كه خلاف مذهب شیعه اثنى‌عشرى باشد، به‌هیچ‌وجه در دعا وجود ندارد.

تعریف نشده

نکته قابل توجه

این جمله پرسش‌آمیز «لَیْتَ شِعْرِی...» در زیارت‌هاى دیگر نیز وارد شده و علاوه ‌بر علاّمه مجلسى در بحارالانوار،[1] علاّمه متبحر سیّد عبدالله شبّر نیز از مشایخ خود، درضمن یكى از زیارت‌ها روایت فرموده است، به این لفظ:

فارسی

ارتباط امام(ع) با ذی طوی و رضویٰ

از آنچه گفته شد، معلوم شد كه امام(ع) در ذى‌طوى و در رضوى قرار ندارند و این جمله «لَیْتَ شِعْرِی أَیْنَ اسْتَقَرَّتْ بِكَ النَّوَى؛ بَلْ أَیُّ أَرْضٍ

 

فارسی

اما پاسخ:

اینكه فرمودید: غیبت امام(ع) به این صورت نیست كه در مكان مخصوصى منزل گزیده باشد و از آنجا بیرون نرود، سخنى حقّ

 

فارسی

2. ارتباط امام(ع) با ذی طوی و رضویٰ

براى بررسى بهتر این پرسش، لازم است نخست  ذی‌طوى و رضوى، این دو مكان مقدّس را بشناسیم و سپس جواب را مطرح كنیم.

ذوطوى: مجمعالبحرین مى‌گوید: ذوطوى -  به فتح طاء و ضمّ؛ امّا ضمّ مشهورتر است - موضعى است در داخل حرم، در یك فرسخى مكّه كه از آنجا خانه‌هاى مكّه دیده مى‌شود.[1]

فارسی

اخبار «من بلغ» و تسامح در ادله سنن

بعضى گمان كردهاند: مستند كسانى كه این دعا را در كتاب‌هاى خود نقل كرده و فتوا به استحباب خواندن آن داده‌اند، اخبار «من بلغ» و تسامح در ادلّه سنن است؛ لذا اشكال كرده‌اند كه تسامح در ادلّه سنن در جایى است كه با سند ضعیفى به معصوم برسد و براى دعاى ندبه سندى كه منتهى به معصوم بشود، ذكر نكرده‌اند.

جواب اشكال این است كه:

فارسی

1. اعتبار سند دعای ندبه

فارسی

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - دعای ندبه