وریز وجوهات
حجة الاسلام والمسلمین آقای رمضانی دبیر کل مجمع جهانی اهل البیت علیهم السلام با حضور در بیت مرجع عالیقدر حضرت آیة الله العظمی صافی گلپایگانی دام ظله الوارف با ایشان دیدار کرد. در ابتدا، ایشان گزارشی از فعالیت های گذشته و برنامه‌های آتی این مجمع...
يكشنبه: 7/آذر/1400 (الأحد: 22/ربيع الثاني/1443)

4. نگرش امام رضا‌‌‌(علیه‌السلام) به موضوع اديان مختلف

مسافرت امام رضا‌‌(علیه‌السلام) به خراسان، فرصت مناسبي بود تا علوم و معارف اسلام ـ كه در نزد امامان، موجود بود و از مواريث نبوّت به‌شمار مي‌رفت ـ منتشر شود و در دسترس علما و دانشمندان قرار گيرد.

عصر مأمون، سرآغاز آشنايي مسلمانان با اصطلاحات و مكتب‌هاي فلسفي بود كه به‌واسطة ترجمه كتب فلسفي به زبان عربي، صورت گرفت و مأمون نيز از اين برخورد استفاده نموده و شخصاً آن را ترويج و تشويق مي‌كرد و در‌نتيجه نابساماني‌هاي فكري و القاي شبهات و اشكالات، در عقايد و مسائل اسلامي زياد گرديد؛ و از سوي ديگر، بحث ومناظره بين مسلمانان و علماي اديان ديگر نيز توسعه يافت و مباحثات مذهبي رايج گرديد.

 

حضرت رضا‌‌(علیه‌السلام) براي حفظ عقايد مسلمانان و ردّ هرگونه شبهه و شكّ و ايراد و نيز راهنمايي علما، مجاهدت‌هاي فراواني فرمودند، و شخصاً با دانشمندان بزرگِ اديانِ مختلف، مباحثه كرده و آنها را محكوم و مُجاب كردند؛ كه صورت آن جلسات مباحثه و مناظره، در كتب تاريخ و حديث، ثبت و ضبط گرديد؛[1] و امروزه يكي از ذخاير مهمّ علمي در فنّ احتجاج و استدلال و اثبات عقايد محسوب مي‌شود و همواره مورد استفاده علما و دانشمندان بوده و خواهد بود.

مردم، هرگونه اشكال درباره مسائل فلسفي را به آن حضرت عرضه مي‌داشتند و پاسخ شافي و كافي مي‌شنيدند.

آوازه علم و فضل آن حضرت، جهان اسلام را پر كرد و اين سفر با همه افاضات علمي، معارف ديني و علوم اسلام و عقايد و فقه را تجديد كرد و به‌واسطه همين مطلب است كه آن حضرت را «مجدّد رأس مأة ثانيه»[2] خوانده‌اند.

 

در كتاب عيون اخبارالرّضا‌‌(علیه‌السلام) كه كمتر از يك قرن، بعد از رحلت آن حضرت تأليف گرديده، از سندهاي عالي و معتبر استفاده شده است. و ازاين‌رو، اين كتاب عظمت مقام علم و جلالت و موقعيت بي‌نظير امام را تا‌حدّي بيان نموده است.[3]

مشايخ علماي اهل‌سنّت نيز به آن حضرت، ارادت مي‌ورزيدند و ايشان را يكي از اولياي بزرگ مي‌شمردند و در مدح آن حضرت اشعار و قصايد بسياري سروده‌اند.

يكي از احاديثي كه از آن حضرت بيان كرده‌اند و مانند خورشيد، درخشان و مشهور است، حديث سلسلة‌الذهب است كه براي تَيَمُّن و تبرّك و كسب فيض و توسّل و نيز نشان دادن درجه علاقه و ارادت و احترام مردم و علما به امام و نيز اظهار افتخار مشايخ بزرگ به آن حضرت، اين حديث را به‌ عنوان حُسن ختام اين بحث، نقل مي‌كنيم:

 

[1]. صدوق، عيون اخبارالرضا‌‌‌(علیه‌السلام) ، ج2، ص120 ـ 182؛ طبرسی، الاحتجاج، ج2، ص170 ـ 237.

[2]. مجدّد قرن دوم، اعتقاد به مجدّد، بنابر روايت مشهوري است از طريق اهل‌سنت، که جهان اسلام، در هر قرني، به‌دنبال پيرايه‌ها و خمودي و خُمول، به عنايات الهي، از يک مصلحِ احياگري برخوردار مي‌شود، که سستي را به قوت و گمنامي را به شهرت بدل خواهد نمود و اسلام را احيا و مسلمانان را تقويت خواهد کرد. اين‌گونه مفاهيم، نه از بابت يک اعتقاد ديني، در ميان شيعيان نيز رواج دارد.

[3]. ر.ک: صدوق، عيون اخبارالرضا‌‌(علیه‌السلام) .

موضوع: 
نويسنده: