رسول الله صلى الله علیه و آله :شَعبانُ شَهری و رَمَضانُ شَهرُ اللّهِ فَمَن صامَ شَهری كُنتُ لَهُ شَفیعا یَومَ القِیامَةِ پیامبر صلى الله علیه و آله :شعبان ، ماه من و رمضان ماه خداوند است . هر كه ماه مرا روزه بدارد ، در روز قیامت شفیع او خواهم... بیشتر
چهارشنبه: 13/مهر/1401 (الأربعاء: 9/ربيع الأول/1444)

فصل سوم: ماه رمضان، ماه نزول قرآن

ماه رمضان، ماه نزول قرآن

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی اُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ﴾[1]

بنا بر تفسیر معتمد و مأخوذ از روایات و احادیث از آیة شریفه: ﴿شَهْرُ رَمَضَانَ...‌﴾ نزول قرآن كریم در این ماه مبارك، مستفاد است و احتمال اینكه مراد از جمله: ﴿اُنْزِلَ فِیهِ...‌﴾، «اُنْزِلَ فِی صَوْمِهِ، أَوْ فِی فَرْضِ صَوْمِهِ» باشد ـ یعنی دربارة روزة ماه رمضان یا وجوب آن، [آیات] قرآن نازل شده است ـ خلاف ظاهر و مرجوح است و تفسیر اوّل موافق با ظاهر است. ازاین‌رو، احتمال خلاف ظاهر، محتاج به حذف و تقدیر است. علاوه ‌بر آنكه برحسب این احتمال، نزول قرآن در فرض روزه ماه رمضان، امتیاز خاصّ روزه نمی‎شود؛ زیرا واجبات دیگر مانند: نماز، حج، زكات، خمس، جهاد، امر به معروف و نهی از منكر و... نیز این امتیاز و شرافت را دارند كه قرآن، در فرض آنها نازل شده؛ علاوه‌ بر اینكه بنا بر این احتمال، امتیاز نزول قرآن در فرض روزه، مربوط به روزه یا فرض آن می‎شود و مستقیماً و بالذّات به روزه یا فرض روزه ارتباط دارد و ثانیاً و بالعَرَض و بالواسطه، به ماه رمضان مربوط می‎شود و این نیز، خلاف ظاهر است.

 

بنا بر این آیة شریفه، بیان كرامت و شرافت ماه رمضان، به واسطه نزول قرآن مجید است و بلكه از این آیه، اختیار این ماه از میان ماه‎های دیگر برای همین شرافت و فضیلت ـ ‎كه قرآن در آن نازل شده است‎ ـ استفاده می‎شود و شاید یكی از حكمت‎های روزه در این ماه، قیام به وظیفة شكر نعمت و به‌پاكردن سالگرد نزول قرآن و تجدید ارتباط با كتاب خدا و تعالیم و برنامه‎های قرآنی است تا مسلمانان همه‌ساله به ‌مدّت یك ماه، سالگرد نزول كتاب مقدّس الهی را درضمن انجام یك عبادت بزرگ، به نام «روزه» گرامی بدارند و شكر خدا را به‌جای آورده و به قرائت و تأمّل در معانی آیات الهی و استفاده از علوم و دانش‎های قرآن ـ ‎كه متضمّن سعادت دنیا و آخرت است‎ ـ مشغول باشند.

حكمت اینكه تلاوت قرآن در این ماه فضیلت و ثواب بیشتری دارد نیز محتمل بر این است كه چون این ماه، ماه نزول قرآن است، هیچ زمانی برای قرائت قرآن و الهام گرفتن از علوم و معارف آن، از این ماه مناسب‎تر نیست.

همان‎گونه كه نبوّت محمّدیه، نبوّت جاودان و پیامبری به‌سوی همگان است، قرآن مجید نیز كتاب جاودان و پاینده این نبوّت می‎باشد كه برای جهانیان نور و دعوت پایدار به توحید، حق و عدالت، صلح و

 

صفا، آزادی و مساوات، رحمت و هدایت، شفای بیماری‎های اجتماعی، اخلاقی و فكری، در مرور تمام ازمنه و اعصار است.

پس، برترین شرافت‎های این ماه، نزول قرآن و از برترین عبادات در آن، تلاوت و تفكّر و تأمّل در معانی و حقایق قرآن است.

این مسئله را كه: «مراد از نزول قرآن چیست؟ و آیا مراد، نزول تمام قرآن یا مراد، آغاز نزول قرآن است؟» را، به‌دلیل آنكه سخن به درازا می‎كشد فعلاً مطرح نمی‎كنیم و ان‌شاءالله تعالی در مجالی دیگر، از آن بحث می‎نماییم.

پس از اینكه دانسته شد نزول قرآن در ماه مبارك رمضان بوده، برای تعیین آنكه بدانیم این واقعه بی‎نظیر و عظیم در شب اتّفاق افتاده و یا در روز به ‌وقوع پیوسته است، به خود قرآن مراجعه می‎كنیم.

برحسب اوّلین آیه سوره «قدر» و آیه سوّم سوره «دخان» نزول قرآن در «لیلة القدر» یا «لیلة المباركه» واقع شده است.

امّا اینكه این شب، كدام‌یك از شب‎های ماه رمضان بوده است، برحسب اخبار و روایات از یكی از شب‎های «نوزدهم» و «بیست‌ویكم» و «بیست‌وسوّم» ـ كه همان «شب قدر» است ـ بیرون نیست. كه درضمن فصل دیگر، مختصری از فضایل آن شب را تذكّر می‎دهیم. ان‌شاء‌الله تعالی.

نكاتی كه در اینجا به‌طور اشاره یادآور می‎شویم، فضیلت قرآن و دیگر، معجزه‌بودن آن است:

 


[1]. بقره، 185.

موضوع: 
نويسنده: