وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحيم الحمدلله الذي جعلنا من المتمسکين بولاية اميرالمؤمنين و الائمة المعصومين عليهم السلام لاسيما مولانا بقية الله المهدي عجّل الله تعالى فرجه الشريف و رزقنا الفوز بلقائه با تبريک ایام مبارک ماه شریف ذی الحجة به خصوص گرامی‌...
چهارشنبه: 13/مرد/1400 (الأربعاء: 25/ذو الحجة/1442)

روزه و سِیر زمان

نقش علم در ايمان

به گواهي دانشمندان بزرگ غرب و شرق، پيشرفت‎هاي علمي و صنعتي روزافزون ـ ‎كه حكايت از استعداد وسيع و توان انديشه بشر دارد‎ ـ به‌هيچ‌وجه موجب سستي ايمان به خداي جهان و برنامه‎هاي آسماني و هدايت‎هاي اخلاقي و اجتماعي پيامبران نمي‎شود؛ و اصولاً تا آنجا كه فكر دوربين بشر به كاوش‎هاي بزرگ علمي توفيق يافته و به كشف مجهولات بسيار نايل شده، هيچ رابطه‎اي ميان ترقّي دانش و صنعت، و كاهش نيروي ايمان يافت نشده و پس از اين هم رابطه‎اي پيدا نخواهد شد؛ بلكه هرچه بشر در ناحيه كشف قواي طبيعت و تسخير زمين و آسمان قدم به ‌جلو بردارد، نيروي ايمان او استوارتر و احساس او به آن وجود بزرگ (خدا) ـ ‎كه تمام اين نظامات جهان، از كهكشان‎ها تا ذرّه و اتم را برقرار كرده‎ ـ بيشتر مي‎شود.

تاريخ سير اديان نشان مي‎دهد كه به‌موازات ترقّي علم و دانش، ايمان واقعي بشر نيز همواره روبه‌تكامل بوده است.

 

تمام اقداماتي كه دانشمندان درزمينه كشف خواصّ پديده‎هاي اين عالم دارند و تمام دانش‎هايي كه در رشته‎هاي گوناگون اين پديده‎ها شب و روز دانشمندان را به بررسي و تحقيق وادار كرده ـ ‎از دانش پزشكي، گياه‌شناسي، زيست‌شناسي، زمين‎شناسي، كيهان‎شناسي و...‎ ـ همه دلايل خداشناسي قرآن مجيد و معارف دين اسلام را تأييد مي‎كنند؛ و آنچه را در قرآن و احاديث اسلام درباره تمام موجودات به‌طورعام بيان شده، اين دانش‎ها آن را به‌طور استقراء و بررسي در هر رشته، بيان مي‎دارند.

قرآن مي‎گويد: تمام عالم، تحت يك نظام دقيق قرار داد.

دانش‎هاي بشري نيز، از هريك از نظام‎ها و ارتباطي كه ميان اين پديده‎هاي جهاني برقرار است، سخن مي‎گويند.

به‌طور مثال: اگر نظام دقيق و ارتباط بين اجزاي اين جهان وجود نداشت، امكان موفقيّت بشر براي تسخير ماه و كرات ديگر خردپسند نبود.

تمام دانش‎ها، روي نظم و ارتباط اجزاي اين جهان پيدا شده است؛ حتّي دانش پزشكي بر اساس نظام جسمي بدن انسان پيشرفت كرده و بيماري‎ها را علاج مي‎كند.

اين نظم همان است كه در قرآن مجيد مكرّر از آن ياد شده است. دانش امروز امكان تسخير كرات را عملي كرد. قرآن هم چهارده‌ قرن پيش تمام كرات و مخلوقات را صريحاً مسخّر انسان معرفي فرموده است.

 

اسلام، تمام افراد بشر را عضو يك جامعه و همه حيوانات و نباتات و جمادات را اعضاي يك جامعه بزرگ‌تر و بالاخره تمام مخلوقات كوچك و بزرگ را باهم مرتبط و عضو جامعه بزرگ ممكنات ـ ‎كه يك اراده بر همه آنها حكم‌فرما، و يك نظام در همه آنها برقرار است‎ ـ مي‎داند.

علوم امروز نيز همه اين ارتباطات و هم‌بستگي‎ها را كشف مي‎كنند.

ازنظر دانشمندان و علما، علم مؤيّد ايمان، و ايمان مشوّق علم است؛ ولي افرادي نادان كه از علوم و دانش‎هاي قديم و جديد بي‎اطّلاع مي‎باشند، گمان مي‎كنند كه چون وسايل زندگي مادّي عوض شده، مسائل اخلاقي و معنوي و برهاني نيز عوض مي‎شود؛ و چون مظاهر زندگي مادّي دستخوش تحوّل و تغيير است، همه‌چيز قابل‌تحوّل و تغيير مي‎باشد و چون از ابتدا ايمان پابرجا و بااساس نداشته‎اند و از حدود تقليد جلوتر نرفته‎اند، نسبت به تعاليم اخلاقي و دستورات انبيا، بي‎اعتنا شده‎اند و گمان مي‎كنند كه مثلاً چون بشر، اسب و... را كنار گذارده و از اتومبيل و هواپيما و... استفاده مي‎كند، بايد ايمان، امانت، صداقت، محبّت، عفاف، پاك‌دامني و ساير تعاليم اخلاقي را كنار بگذارد.

اين تفكّر نتيجه جهل وناداني و بي‎اطّلاعي از حقايق دين و دعوت دين، و خلط و اشتباه بين امور روحاني، معنوي و اخلاقي و اجتماعي با امور صناعي است و با اندك توجّه، اين اشتباه برطرف مي‎شود؛ زيرا

 

اگر بين ضعف ايمان و پيشرفت صنعت و تغيير مظاهر زندگي مادّي رابطه‎اي بود و به‌موازات ترقّي و تحوّلات مادّي و صنعتي، ايمان ضعيف شده و در قوس نزولي حركت مي‎كرد، قرن‎ها پيش از اين، فاتحه ايمان خوانده شده و همه‌جا بي‎ايماني، حاكمِ مطلق شده بود؛ چرا كه تمام مظاهر زندگي بشر از خانه، لباس، خوراك، كسب و تجارت، زراعت، آلات و ادوات، خواندن و نوشتن، كتاب و چاپ، نقل و انتقال، ريسندگي و بافندگي، همه به‌تدريج و در اثر پيشرفت صنعت و اختراع و كشف مجهولات، ساخته و تكميل شده و هر روز، بشر قدمي به ‌جلو برداشته و در جهان علم و صنعت اطّلاعات تازه‎اي كسب كرده است. و درحالي‌كه اين مظاهر زندگي از هزاران سال پيش تاكنون در حال‌ تغيير بوده و هست، ايمان و لوازم آن همواره ثابت و برقرار باقي مانده است؛ به‌طوري‌كه اگر يك مؤمن و يك موحّد حقيقي چندهزار سال پيش، مانند: ابراهيم خليل‌(علیه‌السلام) ‎به اين دنياي ما بازگردد، اصلاً و ابداً چيزي از ايمانش كاسته نمي‎شود و با همان ادلّه‎اي كه قرآن از آنها حكايت كرده، اكنون ‌هم مردم را به خدا راهنمايي مي‎كند؛ و همان‌‌طور كه آن ‌روز بشرپرستي و شرك را محكوم مي‎كرد، امروزهم بشرپرستي را كه به صُور ديگر رايج شده، محكوم مي‎كند؛ زيرا هيچ فرق و تفاوتي پيدا نشده، جز ترقّي علم و افزايش اطّلاع بشر، كه آن‌هم مؤيّد ايمان و سبب نياز بيشتر انسان به يك نظم ديني و وجداني شده است.

 

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: