رسول الله صلى الله علیه و آله :شَعبانُ شَهری و رَمَضانُ شَهرُ اللّهِ فَمَن صامَ شَهری كُنتُ لَهُ شَفیعا یَومَ القِیامَةِ پیامبر صلى الله علیه و آله :شعبان ، ماه من و رمضان ماه خداوند است . هر كه ماه مرا روزه بدارد ، در روز قیامت شفیع او خواهم... بیشتر
سه شنبه: 1401/05/18
نسخه مناسب چاپSend by email
نقش معجزه‌وار مجالس حسينی (ع) در پيشرفت اسلام
نقش معجزه وار مجالس - ویژه‌نامه ماه محرّم / 5
(سلسله نوشتار‌های حضرت آیت الله العظمی صافی قدس سره درباره قیام و نهضت حضرت سید الشهدا (ع) /5)

 

 

یكی از نتایج شهادت حضرت سیّدالشهداء ‎علیه‌السّلام كه همواره مورد استفاده عموم و وسایل تعلیم و تربیت و هدایت جامعه به اخلاق فاضله است برنامه هائی است كه به عنوان عزاداری و سوگواری و ذكر مصائب آن حضرت در عرض سال اجرا می‎شود.
كتر رینو (جوزف) مستشرق معروف فرانسوی در كتاب خود «اسلام و مسلمانان» كه به عربی ترجمه شده (الاسلام و المسلمون) شرح مبسوط و عمیقی پیرامون فلسفه عزاداری سیّدالشهداء ‎علیه‌ا‌لسّلام‎ و روضه‌خوانی و هیأت‎های عزا نگاشته و به فوائد این مراسم از جنبه سیاست و اخلاق و تربیت و كمالیات و مركزیتی كه ایران در جامعه شیعه دارد، اشاره كرده و پیشرفت و بقای مذهب شیعه را به خصوص در بعضی نقاط، مثل هند، مربوط به سوگواری سیّدالشهداء دانسته و اظهار نظر كرده كه با حفظ این مراسم، جمعیت و شوكت و ترقّی شیعه در آینده بیشتر خواهد شد.
این شرق‌شناس ضمن اشاره به اوقاف و وجوه بسیاری كه شیعه در راه برگزاری عزاداری حسینی صرف می‎نماید، می‎گوید: «مذاهب دیگر به قدر شیعه در راه تبلیغ و دعوت به دین، بذل مال نمی‎كنند و مصارفی كه شیعه دارد، شاید سه برابر مصارفی باشد كه سائر فرق اسلام در این راه می‎نمایند، و اگر یك نفر شیعه در دورترین نقاط هم باشد، به تنهایی این مراسم را از تشكیل مجلس روضه و انفاق به فقراء و اطعام و غیره اجرا می‎كند و در حقیقت به  دعوت و تبلیغ می‎پردازد.»

«منبر و وعظ، خطابه و سخنرانی، در تربیت خطبا و وعاظ و گویندگان توانا و پرورش اخلاق عوام و آشنا كردن به علوم معارف، موقعیت خاصی دارد. تمام مسائل در منابر مطرح و مورد بحث واقع می‎شود به نوعی كه عوام شیعه از سائر فرق به عقاید و مذهب خود آشناترند و اگر در اقطار عالم نظر كنیم، در هیچ جامعه‌ای مانند شیعه زمینه ترقّی علمی و صناعی و اقتصادی نیست، و فرقه شیعه پیشرفته‌ترین فرق، و آمادگی آنها برای كسب علوم و صنایع جدیده بیشتر است چنانچه تعداد كارگر شیعه به نسبت جمعیت زیادتر است. شیعه دین خود را با زور شمشیر پیش نبرده بلكه با نیروی تبلیغ و دعوت پیشرفت كرد، و اهتمام آنها به برگزاری مراسم سوگواری موجب شده كه تقریباً دو ثلث مسلمانان و بلكه جماعاتی از هنود و مجوس و سایر مذاهب نیز با آنها در عزای حسین شركت كنند. روی این اسباب ممكن است بگوئیم جمعیت شیعه در آینده از سایر فرق بیشتر شود، شیعه به وسیله این مجالس و مراسم كه دیگران هم در آن شركت می‎جویند، توانسته است در ملل و اهل مذاهب دیگر نفوذ كند و اصول مذهب خود را به دیگران تبلیغ نماید و این همان اثری است كه سیاستمداران غربی برای پیشرفت دین مسیح با صرف پول‎های بسیار، آرزو می‎كنند»
سپس راجع به هیأت ها و پرچم ها و علامات عزا و فوائد آن شرحی می‎نگارد و تأثیر این شعائر را در اتحاد و زیادتی شوكت و استقلال و اتحاد متذكّر شده و می‎گوید: «از اموری طبیعی و فطری كه مؤید شیعه است این است كه هركس به طبع و فطرت خود طرفدار مظلوم است و مایل است مظلوم را یاری كند»
این نویسندگان و مؤلّفان اروپائی هستند كه در كتاب هایشان تفصیل شهادت حسین علیه السلام و اصحابش را می‎نویسند و مظلومیت آن حضرت و اصحابش و ستمگری و بی رحمی كشندگان آنها را تصدیق می‎كنند و نام كشندگان حسین را نمی‎برند مگر با نفرت؛ هیچ چیز نمی‎تواند در جلو این امور فطری و ادراك وجدانی بشر بایستد و مانع از پیشرفت مذهب شیعه شود.
البته شاید كسانی باشند كه اهتمام شیعه را به برگزاری این مراسم و صرف میلیون ها اموال را همه ساله بی‌‎فائده و اسراف بشمارند؛ ولی اگر فوائد معنوی این مراسم و تأثیر آن را در تربیت جامعه و تهذیب اخلاق در نظر بگیرند، تصدیق می‎كنند كه این برنامه‌ها از بهترین وسایل اصلاح و مكتب های تربیت است.
این مراسم، احیای امر اهل بیت و رمز عالی بقای مذهب تشیع، و بلكه اسلام است. اگر هزاران میلیون اموال و موقوفات برای ترویج تعلیمات اخلاقی و اجتماعی قرار دهند كه كلاس‌هایش در تمام دوران سال برقرار باشد، این قدر پایدار نمانده و مورد حسن استقبال عموم واقع نمی‎شود.
ولی حسین ‎علیه السّلام با سرمایه اخلاق و نیت پاك و فداكاری در راه حق، مدرسه‌ای باز كرد كه بیش از سیزده قرن است، كلاس ها و شعبه‌های آن همه ساله روز افزون و در همه جا تشكیل، و نشریات و مطبوعات و شعبات سخنرانی آن همواره رو به ازدیاد بوده و زن و مرد، در این كلاس ها شركت نموده و درس حقیقت و فداكاری می‎آموزند.
خواندن و شنیدن تاریخ فداكاری و نهضت حسین ‎علیه السّلام و یاران آن حضرت، ایمان را راسخ، اخلاق را نیك و پسندیده، و همّت‌ها را بلند می‎سازد.
این برنامه ها كه همه ساله در مساجد و حسینه‌ها و خانه‌ها اجرا می‎شود؛ مبارزه با بیدادگری و كفر و شرك و اعلام پیروزی از هدف حسین ‎علیه السّلام است.
برای ترغیب مردم به فضایل اخلاقی و آزادمنشی یك راه مؤثّر این است كه نمونه‌های عملی به مردم نشان داده شود و تاریخ زندگی افراد ممتاز و نخبه جهان را، برای آنها بگویند.
حكایت و نقل تاریخ چه كسی از تاریخ زندگی حسین ‎علیه السّلام، آموزنده‌تر و سودمندتر است؟
مجالس ذكر مصیبت آن حضرت بهترین مجالس تبلیغی و دعوت به اسلام است. در این مجالس، معارف قرآن، اصول و فروع دین، تفسیر و حدیث، تاریخ و سیره پیغمبر و ائمه ‎علیهم السّلام و صحابه، مواعظ، نصایح و راهنمائی های اخلاقی و اجتماعی و آئین زندگی از خانه‌‎داری تا كشورداری، به مردم آموخته می‎شود و جاذبه نام حسین ‎علیه السّلام مردم را ساده و بی‎ریا در این مجالس تعلیم و هدایت و تربیت حاضر می‎سازد.
به طور یقین هیچ وسیله دیگری نمی‎تواند این منظور را تأمین كند، نام حسین مانند مغناطیس همه را جذب می‎كند و محبوبیت فوق العاده او طوری است كه همه می‎خواهند با او ارتباط داشته و در شمار دوستانش محسوب و در مصیبتش قطره اشكی بریزند.
این كم نیست كه اگر بخواهیم از مردم برای مصارف خیریه اعانه و كمك بگیریم به دشواری مبلغ، مختصری می‎دهند ولی خودشان به نام حسین ‎علیه السّلام اموال بسیار انفاق می‎كنند و به اهل استحقاق می‎رسانند.
عجب وسیله بزرگی برای اصلاحات و ترقّی و پیشرفت مملكت و هدایت نسل جوان و راهنمائی زن و مرد در دست ما قرار گرفته و از آن به طور شایسته استفاده نمی‎كنیم.
برای راهنمایی و تربیت و ترقّی سطح فكر جامعه و اندرزهای اخلاقی و اجتماعی چه سازمانی می‎توانیم تشكیل بدهیم كه عموم از آن آزادانه استقبال كنند بهتر از سازمان عزاداری حسین ‎علیه السّلام؟!
مردمی كه حسین دارند و برای حسین به سر و سینه می‎زنند و گریه می‎كنند، باید در آزادی و عدالت اجتماعی نمونه باشند.
مردمی كه از پیشوای آنها این جمله جاوید و گران بهای «لا اَرَی الْمَوْتَ اِلّا سَعادَةً وَلاَ الْحَیاةَ مَعَ الظّالِمینِ اِلّا بَرَما» در صفحات تاریخ به یادگار مانده است، نباید پشتیبان ظالم و یار ستمگر باشند.
مردمی كه یزید را لعن می‎كنند و یكی از مطاعن او را ارتباط و سازش با كفار و خیانت به كشور اسلام می‎شمارند، باید خود از این روش زشت بركنار باشند.
در زمان ما در شعب مهمّ تبلیغی، شعبه‎ای مهم‎تر از همین مجالس روضه و تعزیه حضرت حسین ‎علیه السّلام‎ نیست، اگر از آن استفاده كنیم و فوائد و نتائج آن برای تربیت و دعوت به فضایل انسانی بسیار و بی‌‎اندازه است.
در دوره سال این كلاس های اخلاق و دین و علم، همواره مفتوح است و در ماه محرّم و صفر تعداد آن افزایش می‎یابد به طوری كه كمتر كسی است كه در این كلاس ها شركت نكند، مخصوصاً در زمان ما با استفاده از وسائل تبلیغی جدید بهتر می‎توان از این وسیله هدایت بهره برداری كرد.
به نظر ما در ایران، افغانستان، پاكستان، هند، عراق، سوریه، لبنان و احسا و قطیف و بحرین و قطر، یمن و مصر و نقاط دیگر كه عزاداری حسین ‎علیه السّلام متداول است، از سائر تأسیسات عام المنفعه و مؤسساتی كه برای خیر و صلاح جامعه و عالم كردن مردم به معنای واقعی تأسیس می‎شود، مانند تشكیلات حسین ‎علیه السّلام نمی‎توان استفاده كرد.
باز هم تكرار می‎كنم: انصاف این است كه ما از این خوان گسترده آن طور كه باید منتفع نمی‎شویم. یكی از عوامل مهم پیشرفت مذهب تشیع و اسلام در هند به تصدیق اهل اطلاع، مجالس عزاداری حسین ‎علیه السّلام است، كه ملل مختلف را تحت تأثیر حقیقت و روحانیت آن حضرت قرار داده و به گفته «ماربین» تا چندی پیش جمعیت شیعه در هند انگشت شمار بود ولی اكنون از بركات عزاداری حسین ‎علیه السّلام یكی از جمعیت های قابل توجّه هند به شمار می‎روند.
پس باید بگوییم حسین ‎علیه السّلام همان طور كه فداكاری و شهادتش باعث نجات اسلام شد، مجالس روضه و ذكر مصائبش نیز موجب بقای دین و هدایت جامعه بوده و هست.

 

ویژه نامه ارتحال: 
برداشتن از قسمت ویژه نامه ارتحال