وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي خير خلقه حبيب إله العالمين أبي‌القاسم محمّد و آله الطّاهرين سيّما بقية الله في الأرضين قال الله الحکيم: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ...
چهارشنبه: 22/آذر/1396 (الأربعاء: 24/ربيع الأول/1439)

نسخه مناسب چاپSend by email
حضرت آیت الله العظمی صافی در دیدار جمعی از فرهنگیان:
تحصيل علم و پيشرفت مادي بدون تربيت و اخلاق هيچ فايده‌اي ندارد، بلكه زيان‌بار است./مكتب اخلاقي تربيتي اهل بيت عليهم السلام، عالي‌ترين مكتب تربيتي دنياست.
 
مرجع عاليقدر شيعه حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني مدظله الوارف، صبح شنبه 2/02/1391 جمعي از فرهنگيان استان بوشهر و همچنين دانش‌آموزان مجتمع فرهنگي و تربيتي توحيد قم را به حضور پذيرفتند.
 
قسمتي از بيانات معظم له به شرح ذيل است:
بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام علي سيد الاولين و الآخرين سيدنا ابي القاسم محمد و علي آله الطيبين الطاهرين المعصومين و لاسيما مولانا بقية الله في الارضين و اللعن علي اعدائهم اجمعين الي يوم الدين.
بنده از حضور شما عزيزان تشكر مي‌كنم، و ايّام سوگواري شهادت حضرت صديقه طاهره فاطمه زهرا عليها السلام را تسليت عرض مي‌كنم، و اميدوارم كه قلوب همه به انوار ولايت روشن و منوّر باشد.

هيچ علم و معرفتي بالاتر از معارف و هدايت‌هاي اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام در عالم بشريت نيست. انسان اگر فرهنگ حقيقي بخواهد، هدايت‌هاي قرآن و بعد، هدايت‌هاي اهل بيت عليهم السلام، مثل نهج البلاغة و كلمات قصار اميرالمؤمنين عليه السلام و نيز صحيفه سجاديه و ... همه فرهنگ است، آن هم بالاترين فرهنگ، كه هر كس مؤدب به اين آداب و متخلق به اين اخلاق شود، به مقامات بالاي انسانيت خواهد رسيد.
شما نهج البلاغة را ‌كه مشتمل بر بخشي از كلمات حضرت امير عليه السلام است، و نيز هزاران كلمه قصاري كه از آن حضرت در كتب عامه و خاصه و نيز از سائر ائمه عليهم السلام نقل شده است ملاحظه كنيد، همه اينها فرهنگ است. همه اين معارف، هدايت‌بخش است، و بر علم و اخلاق انسان مي‌افزايد.
اگر انسان بتواند خودش را متصف به معارف دعاهاي صحيفه مباركه سجاديه بنمايد، و مضامين و هدايت‌هاي آن را در خودش محقق كند، مي‌شود يك انسان ملكوتي، مثلاً اين معارف والا را در اين دعا ملاحظه كنيد «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ بَلِّغْ‏ بِإِيمَانِي أَكْمَلَ‏ الْإِيمَانِ‏، وَ اجْعَلْ يَقِينِي أَفْضَلَ الْيَقِينِ، وَ انْتَهِ بِنِيَّتِي إِلَى أَحْسَنِ النِّيَّاتِ، وَ بِعَمَلِي إِلَى أَحْسَنِ الْأَعْمَالِ
تا اين‌كه مي‌فرمايد: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اكْفِنِي مَا يَشْغَلُنِي الِاهْتِمَامُ بِهِ، وَ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا تَسْأَلُنِي غَداً عَنْهُ ...»[1]
مقصود اين‌كه سرمايه‌هاي بسيار عالي در دست ماست، و اگر اين معارف را فرانگيريم، هم به خودمان ظلم كرده‌ايم و هم به اين معارف.
شما هر چه معرفت بخواهيد، از خداشناسي، ‌پيغمبرشناسي، معادشناسي، اخلاق و عدالت و ... در بيانات اهل بيت عليهم السلام يافت مي‌شود. اصلاً مكتب تربيتي اهل بيت عليهم السلام، عالي‌ترين مكتب تربيتي است. آنجا كه اميرالمؤمنين علي عليه السلام مي‌فرمايد:
«إِنَّكُمْ‏ إِلَى‏ اكْتِسَابِ‏ الْأَدَبِ‏ أَحْوَجُ مِنْكُمْ إِلَى اكْتِسَابِ الْفِضَّةِ وَ الذَّهَب‏»؛[2]
شما به اين‌كه كسب ادب و فرهنگ كنيد و اخلاق حسنه داشته باشيد، محتاج‌تريد تا اينكه طلا و نقره كسب كنيد.
يا پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله مي‌فرمايد:
«إِنَّمَا بُعِثْتُ‏ لِأُتَمِّمَ‏ مَكَارِمَ الْأَخْلَاق‏؛ من براي اين‌كه مكارم اخلاق را كامل كنم مبعوث شدم.»[3]
و نيز مي‌فرمايد:
«أَ لَا أَدُلُّكُمْ‏ عَلَى خَيْرِ أَخْلَاقِ‏ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ تَصِلُ مَنْ قَطَعَكَ وَ تُعْطِي مَنْ حَرَمَكَ وَ تَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَكَ»؛[4]
مي‌خواهيد شما را به بهترين اخلاق دنيا و آخرت هدايت كنم؟ با هم روابطتان خوب باشد و به هم نزديك باشيد «تَصِلُ مَنْ قَطَعَك» اگر كسي از شما جدا شده است شما با او پيوند نماييد. «وَ تُعْطِي مَنْ حَرَمَكَ» اگر كسي شما را محروم كرده است و حالا پيش شما آمده، به او عطا كنيد، «وَ تَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَكَ» اگر كسي به شما ظلمي كرده باشد او را عفو كنيد.
مقصود اين‌كه الحمدلله ديني داريم كه به تصديق همه بزرگان عالم انسانيت كه از روي تحقيق گفته‌اند و مي‌گويند، مكتبي جامع‌‌تر و كامل‌تر از مكتب اهل بيت عليهم السلام، يعني مكتب محمد و آل محمد صلوات الله عليهم اجمعين در دنيا نيست.
شما كه اهل فرهنگ هستيد حال يا دانش‌آموز و يا معلم و دبير و استاد، بايد بدانيد كه رشته تعليم و تربيت،‌ از همه رشته‌ها بالاتر است، اين‌كه آيه شريفه مي‌فرمايد:
«هُوَ الَّذي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَة»[5]
يعني هدف انبيا، تربيت و تعليم با هم است، چرا كه علم تنها و بدون تربيت هيچ فايده‌اي ندارد و بلكه بدتر باعث آزار و اذيت و زحمت بشر مي‌شود.
الان اين‌هايي كه بر دنيا حكومت دارند و اين‌طور ظلم مي‌كنند به همين خاطر است كه علم دارند ولي اخلاق ندارند. همين اروپا و آمريكا را كه مي‌بينيد ظلم مي‌كنند با اين‌كه در صنعت و مطالب علمي پيشرفت كرده‌اند، اما در آنها از اخلاق خبري نيست و تمدن اخلاقي ندارند. آنها گرفتار يك سري رذائل و فسادهاي اخلاقي شده‌اند كه ديگر راه بيرون‌رفتن از آن ندارند و همه تسليم و محكوم آن وضع شده‌اند.
حال انبياي الهي آمده‌اند كه به مردم، هم علم و معرفت بياموزند، و هم اين‌كه اخلاقشان را درست كنند. همان‌طوري كه يكي از بزرگان گفته بود:‌ «نحن محتاجون الي العلم، و احتياجنا الي الاخلاق اكثر» ما محتاج به علم دين هستيم، و دين هم ما را به كسب علم تشويق و ترغيب مي‌كند، مع ذلك احتياج ما به كسب اخلاق بيشتر است.
البته مسلمان‌ها بايد در مسائل علمي هم جلو باشند، و از سايرين عقب نمانند. اين دستور پيغمبر اكرم صلوات الله عليه و آله است كه مي‌فرمايد:
«اسْتَغْنُوا عَنِ‏ النَّاسِ‏ وَ لَوْ بِشَوْصِ السِّوَاكِ؛ از ديگران بي‌نيازي بجوييد و لو به يك چوب مسواك باشد»[6]
مسلمانان بايد بي‌نياز و مستقل از ديگران باشند، و در مسير خودكفايي حركت نمايند.
غرض اين‌كه اخلاق مسلمانان بايد طوري باشدكه ديگران متوجه اين اخلاق باشند و آن را بستايند و از آن الگو بگيرند، مثل تولستوي كه از شخص پيغمبر صلوات الله عليه و آله آن‌طور تعريف مي‌كند:  «و مما لا ريب فيه ان النبى محمداً صلى الله عليه و آله من عظام الرجال المصلحين الذين خدموا الهيئة الاجتماعية خدمة جليلة و يكفيه فخراً انه هدى أمةً برمّتها الى نور الحق و جعلها تخضع للسكينة و السلام و تُفضِّل عيشة الزهد و منع الناس عن سفك الدماء و وأدِ البنات و تقديم الضحايا البشرية و رجل مثل هذا جدير بالاحترام و الاكرام»[7]
شك نيست كه محمد صلي الله عليه و آله از بزرگترين رجال و مرداني است كه خدمات بزرگ به اجتماع كردند. همينقدر در فخر او بس است كه امتي را به نور حق هدايت كرد و از خونريزي و زنده به گور كردن دختران و قرباني‌كردن انسانها بازداشت و مردي مانند او سزاوار احترام و اكرام است.»
ما بايد افتخار كنيم كه مسلمان هستيم، و كتاب ما قرآن، و مكتب ما مكتب اهل بيت عليهم السلام است. بايد قدر اينها را بدانيم.
شما عزيزان نوجوان و جوان بايد آينده اسلام را شما نگهداريد و بسازيد. از همين حالا هم مواظب باشيد كه براي آينده، افراد برجسته و افتخارآفريني باشيد. همه مي‌توانيد. رجال بزرگ تاريخ اسلام هم در نوجواني و جواني مانند شما بودند و با درس‌خواندن و زحمت‌كشيدن به اين مقامات رسيدند البته چيزي كه مهم است اين‌كه همه اين تلاش‌ها براي خدا باشد.
انسان با اين همه استعداد و نعمت اگر نتواند به مقامات بالاي علمي آن هم براي خداوند برسد، خيلي ظلم كرده است و نتوانسته از نعمت‌هاي خداوند استفاده كند.
همه كساني كه مسئوليت مراكز تعليم و تربيت را بر عهده دارند اگر كوتاهي كنند، پيش خداوند مسئولند چرا كه امانت بزرگي در دست آنهاست.
به هر حال اميدوارم الطاف حضرت بقية الله الاعظم اروحنا فداه شامل حال شما باشد، و متوجه باشيد كه شيعه چه كسي هستيد. امروز همه وجود و حيات ما وابسته به وجود مبارك ايشان است، و ما كه طبق «مَنْ‏ مَاتَ‏ وَ لَمْ‏ يَعْرِفْ‏ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً»[8] از اين مرگ نجات پيدا كرده‌ايم بايد در مقام اطاعت آنها باشيم انشاء الله. والسلام عليكم و رحمة الله
 
 
[1]. صحيفه سجاديه؛ دعاي بيستم مكارم الاخلاق.
[2]. غرر الحكم، فصل 14، ح16.
[3]. مستدرك الوسائل، ح12701.
[4]. كافي؛ ج2، باب العفو، ح2.
[5]. سوره جمعه؛ آيه2.
[6]. وسائل الشيعة؛ ج9، ح12440.
[7]. حكم النبي محمد، تأليف تولستوي.
[8]. مستدرك الوسائل؛ج18،ح22467.

 

موضوع:

يكشنبه / 3 ارديبهشت / 1391