وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي خير خلقه حبيب إله العالمين أبي‌القاسم محمّد و آله الطّاهرين سيّما بقية الله في الأرضين قال الله الحکيم: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ...
سه شنبه: 21/آذر/1396 (الثلاثاء: 23/ربيع الأول/1439)

نسخه مناسب چاپSend by email
آیت الله العظمی صافی در كنگره «فقیه آگاه»:
نياز اصلي امروز مملكت، روش عقلاني و تدبير صحيح است./ حفظ استقلال روحانيت بر حوزويان واجب است.

مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني مدظله‌الوارف صبح پنجشنبه 18/8/1391 در كنگره «فقيه آگاه» ويژه بزرگداشت مرحوم آيت الله العظمي آقاي گلپايگاني اعلي‌الله مقامه، بيانات ارزشمندي را ارائه فرمودند.

قسمتي از سخنان معظّم له به شرح ذيل است:

***

بسم الله الرحمن الرحيم. الحمدلله الّذي جعلنا من المتمسكين بولاية اميرالمؤمنين والائمة الطيبين الطاهرين المعصومين والحمدلله الّذي هدانا لهذا وما كنّا لنهتدي لولا أن هدانا الله والصلوة والسلام علي سيّدنا ابي‌القاسم محمد وعلي آله الطيبين الطاهرين المعصومين ولاسيما بقية الله في الأرضين واللعن علي اعدائهم اجمعين الي يوم الدين.

قال الله تعالي: «يَرْفَعِ اللّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجات»/ سوره مجادله، ‌آيه11

بنده با عرض ادب واحترام خدمت همه بزرگان، علماء، فضلاء و آقايان محترمي كه در اين مجلس با شكوه شركت كرده‌اند، براي همگان مسألت توفيق دارم و براي كساني كه در اين برنامه خدماتي انجام داده‌اند و در احياء امر اهل بيت عليهم‌السّلام سعي نموده‌اند، مزيد توفيق را خواهانم.

* وظايف حوزه و روحانيت بسيار سنگين‌تر از گذشته است

روحانيت شيعه از شروع غيبت كبري تا زمان ما، در همه ادوار و اعصار وظايف سنگيني را كه براي حفظ اساس تشيّع و اشاعه امر اهل بيت عليهم‌السلام و كيان دين مبين بر عهده داشته است با كمال توفيق انجام داده تا اين ميراث گران‌بها به دست ما رسيده است.

اكنون سنگيني اين وظيفه بيشتر احساس مي‌شود. در مقابل دنياي كنوني كه دنياي خاصي است و فِرقه‌هاي مختلف و همه طوايف - اگر چه وجودشان كم است- ولي با ابزار روز در هر نقطه‌ي از دنيا كه باشند اظهار وجود مي‌كنند و حرفشان را به گوش همه مي‌رسانند، در چنين شرايطي وظايف علما و حوزه بسيار سنگين است و بايد پاسخگوي همه مطالب باشند.

* بايد در تبليغ دين بر همه دنيا پيشي بگيريم

غرض اين كه مسئوليت ما بسيار سنگين است و حوزه بايد با سرعت رو به جلو برود كه اگر توقّف كنيم عقب خواهيم ‌افتاد. با پيشرفت سريعي كه در دنيا در حال اتفاق است، بايد از همه جلوتر برويم.

همان‌طور كه اسلام در همه اعصار جلو و هميشه پيشرو بوده است، اگر ده هزار سال ديگر هم بگذرد، مسلمانان بايد از نظر علمي و مادي و معنوي بر همه مقدم باشند.

* همه حوزه و تشكيلات بايد در اختيار تحقق اهداف حضرت ولي عصر عليه‌السلام باشد

بايد در اين زمان از عهده امتحاني كه بر عهده ما گذاشته شده است موفق بر آييم و انتظارات، مقاصد و حوائج حضرت بقية الله الاعظم روحي و ارواح العالمين له الفداء را - كه ايشان خواستار تحقّق همه آنها در جامعه هستند- برآورده نماييم و همه درس‌ها، حوزه‌ها و تشكيلات ما در اختيار و در مسير اهداف آقا حضرت ولي عصر عليه‌السلام باشد.

همين برنامه‌اي كه اكنون براي بزرگداشت فقيه عاليقدر مرحوم آيت الله العظمي آقاي گلپايگاني برگزار مي‌شود هم براي همين است كه سيره بزرگان سلف حفظ و خطوطي كه آنها داشتند نگهداري شود و اخلاق و سيره آنها سرمشق ديگران قرار بگيرد.

* مرحوم آيت الله العظمي گلپايگاني نابغه عالم اسلام و مرجعيت بود

شخصيت مرحوم آقاي گلپايگاني رحمة‌الله عليه بسيار بالا است. اگر انسان بخواهد در همه شعب زندگاني ايشان از كودكي تا مرجعيت مطالعه كند، همه‌اش معرفت‌بخش و آموزنده است.

آن مرحوم يك شخص نابغه عالم اسلام و مرجعيت بود. در اين جلسه مجال آن كه تمام ابعاد شخصيتي ايشان به اجمال بيان شود نيست ليكن بنده به اختصار به چند موضوع كه يادداشت كرده‌ام اشاره مي‌نمايم:

* فقه ايشان، هم‌طراز فقهاي بزرگي، مانند شهيد اول و محقق صاحب شرايع بود

مقام فقاهت مرحوم آيت الله العظمي گلپايگاني، مقام بسيار والا و ممتازي بود. بنده از چند تن از اعاظم معاصر شنيدم كه مقام فقهي ايشان را مي‌ستودند و همه ايشان را به عنوان واقعي (فقيه اهل بيت عليهم‌السلام) مي‌شناختند.

اين را از روي تحقيق عرض كنم كه اگر بخواهيم فقه و سير فقهي ايشان را با علماي گذشته مقايسه كنيم، بايد به فقه محقق صاحب شرايع و شهيد اول اعلي‌الله مقامهما مثال بزنيم.

در فتاواي ايشان، فتاواي شاذ ديده نمي‌شود. همچنين فتوايي كه كسي بتواند بگويد اين فتوا نشان‌دهنده ضعف در اجتهاد است وجود ندارد. اين مقام والايي در فقه است.

اصلاً برخي از بزرگان با اين‌كه معاشرتي با آن مرحوم نداشتند، مقام فقهي ايشان را به واسطه مطالعه فتاوايشان ستوده‌اند و از سلامت سليقه ايشان - كه در اجازات اجتهاد بزرگان، (ذو السليقة المستقيمة) از اوصاف مهمّ بود- بسيار تمجيد كرده‌اند.

* مرحوم آيت الله العظمي گلپايگاني در بيان و اجراي احكام خداوند هيچ‌گاه تنازل نمي‌كرد

درباره مواضع اخلاقي و معنويات و زهد و تهجّد ايشان هم چون براي همگان مقامات ايشان ثابت است وارد نمي‌شويم. يكي از خصوصيات بارز ايشان اين بود كه هيچ‌گاه در بيان احكام خداوند و اجراي آن تنازل نداشتند و مانند برخي در فتاوايي كه داده مي‌شود و قوانيني كه تصويب مي‌شود، تنازل دارند نبودند.

ايشان اعتقادشان اين بود كه «حَلَالُ‏ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ‏ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ حَرَامُهُ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَة» و به فقه، كمال ايمان و اعتقاد را داشتند و مثل آفتاب برايشان روشن بود.

* نمونه‌هايي از مواضع سياسي اجتماعي آن مرجع فقيد

مواضع سياسي و اجتماعي مرحوم آيت الله العظمي گلپايگاني قدس سره هم براي همه روشن و معروف است.

 

  1. نقش مؤثر آن مرحوم در لغو ولايتعهدي اشرف پهلوي و ورود زنان به مسئوليت‌هاي اجتماعي

از نمونه‌هاي مهم در اين بخش مي‌توان به نقش ايشان در موضوع مجلس مؤسسان اشاره كرد. زماني كه محمدرضا پهلوي مي‌خواست خواهرش را به عنوان ولايتعهدي برگزيند و شرط رجوليت را الغا كند، اين موضوع اسباب نگراني علماي بزرگ حوزه، مثل استاد عظيم آيت‌الله العظمي بروجردي اعلي الله مقامه و حضرت امام رحمة‌الله عليه و مرحوم آقاي گلپايگاني شد كه شرح مفصّلي دارد، البته يكي از كساني كه نقش بسيار مهمي در اين قضيه داشت، مرحوم آقاي والد بنده اعلي الله مقامه بود.

بالاخره اين قضيه منتهي شد به اين‌كه در نامه‌اي كه نظرم نيست انشاء بنده يا حضرت آقاي اخوي بود به امضاء حضرات آقايان بروجردي، گلپايگاني و حضرت امام و دو نفر از آقايان ديگر رسيد و الحمدلله اين مجلس و موضوع ولايتعهدي اشرف و ورود زنان به مسئوليت‌هاي اجتماعي كأن لم يكن شد.

 

  2. تأثير بسزاي آيت الله العظمي گلپايگاني در صدور پيام آيت الله العظمي بروجردي در قضيه اصلاحات ارضي

موضع مهم ديگر ايشان در موضوع اصلاحات ارضي بود كه محمّدرضا به دستور آمريكا مي‌خواست اين طرح را تصويب كند. در جلسه‌اي كه به دستور مرحوم آقاي بروجردي تشكيل شد، اظهارات محكم آقاي گلپايگاني در جلسه آقاي بروجردي باعث شد كه مرحوم آيت الله العظمي بروجردي پيام محكمي براي حكومت وقت دادند كه همه نقشه‌هاي آنان را در اين باره از بين برد.

   3. مبارزه هميشگي ايشان با استكبار و استحقار

آن مرحوم هميشه با استعمار و استكبار مخالفت مي‌نمود از جمله مي‌توان به قضيه انجمن ايالتي و ولايتي اشاره نمود. وقتي موضوع انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي در زمان شاه مطرح مي‌گرديد. ايشان اولين بار كه مجلس تشكيل شد، موضع محكمي عليه شاه و اين انجمن‌ها گرفتند و اعلان كردند كه هيچ‌گاه روحانيت و حوزه و مملكت اسلامي حاضر به قبول استحقار، استذلال و استعباد نبوده و نخواهد بود. البته اين تاريخ مفصلي دارد كه وقت مجلس و حال بنده فعلاً مجال آن را ندارد كه بيان شود.

  4. تلگراف اعتراض به تغيير تاريخ هجري در نخستين روز

موضع مهم ديگر ايشان نسبت به تغيير تاريخ هجري به تاريخ شاهنشاهي بود. مجلس سنا و مجلس شوراي ملي در يك مجلس با هم تاريخ هجري را به تاريخ شاهنشاهي تغيير دادند كه ايشان در همان روز اول با فرستادن تلگرافي اعتراض كردند و توقف آن را خواستار شدند و اعلام كردند كه تغيير تاريخ اسلام به شاهنشاهي اعلان جنگ با خدا و پيامبر است.

  5. حفظ استقلال حوزه در قضيه حزب رستاخيز

موضع بسيار مهم ديگر ايشان، درباره حزب رستاخيز بود. وقتي حضرت امام ره در تبعيد بودند ايشان بسيار هوشمندانه حوزه را از افتادن در دام ديگران و دولتي‌ها حفظ كردند، چرا كه آنها تمام فكرشان را منحصر كرده بودند به اين‌كه حوزه را در اختيار بگيرند و از استقلال خارج كنند ولي استقامت مرحوم آقاي گلپايگاني اين اجازه را به آنها نداد.

در آن زمان، رژيم دستور داد كه همه علما و روحانيت و مردم بايد عضو حزب رستاخيز شود و هر كس عضو نشود بايد به سربازي برود. ايشان در يك موضع محكم، مسأله ورود روحانيت به اين حزب را تحريم كردند و گفتند كه هر كس وارد اين حزب شود شهريه‌اش قطع مي‌شود. بسياري از علما و طلاب هم گفتند كه ما حاضريم سربازي برويم ولي زير بار اين ذلّت نمي‌رويم.

در مقابل، وقتي رژيم ديد نمي‌تواند كاري كند، به چند نفر لباس روحاني پوشاند و به بيت آقا هجوم آوردند كه چرا شهريه ما قطع شده است و مرحوم آقا از تصميم قاطع خود عقب‌نشيني نكردند.

* اتخاذ موضع عقلاني و مدبّرانه به نفع اسلام و مسلمين، از درس‌هاي بزرگ اين همايش‌ است

و اما پيام اين همايش‌ها و بزرگداشت‌ها اين است كه احساس مسئوليت داشته باشيم و در همه كارها انتخاب‌ها و موضع عقلاني و مدبّرانه به نفع اسلام و خير مسلمانان و پيشرفت جامعه داشته باشيم كه نياز اصلي كشور است.

اميدوارم امثال اين همايش، مفيد براي حاضران و سبب عبرت و سرمشق براي آيندگان باشد و همه بتوانند خط و سير صحيح را از آن پيدا نمايند.

بنده با تشكر مجدد از عزيزان برگزاركننده و شركت‌كننده در اين جلسه با شكوه، اگر نتوانستم در اين جلسه ادا وظيفه كنم از همه معذرت مي‌خواهم و السلام عليكم و رحمة‌الله و بركاته

موضوع:

جمعه / 19 آبان / 1391