وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ.   حادثه دردناک زلزله در بخش بزرگی از کشور ما و عراق، موجب تأسف و تأثر فراوان گردید. متأسفانه در این مصیبت غمبار تعداد...
دوشنبه: 29/آبا/1396 (الاثنين: 1/ربيع الأول/1439)

مفاد و هدف آيه

هرکس آنچه را به آن اشاره شد، يعني مکان و زمان نزول سوره مائده

 

و آيه کريمه و واقعه تاريخي و متواتر غدير خم و ابلاغ ولايت علی(ع) با آن اهميت و تأکيد و تشريفات فراموش‌نشدني را ملاحظه کند و در مضمون آيه و جمله‌هاي آن دقت نمايد تصديق خواهد کرد که آنچه به نزول آن در اين آيه اشاره شده غير از ولايت علي(ع) چيز ديگري نبوده و موضوع ديگري که نزول چنين آيه‌اي با اين تأکيد و تهديد در مورد آن مناسب باشد در سال حجّة الوداع و در غدير خم در هجدهم ذی‌‌الحجّه در بين نبوده است و با قطع نظر از گفته‌هاي مفسرّان معلوم مي‌شود که پيغمبر(ص) به تبليغ امري مهم و بزرگ مأموريت يافته که از ارکان مهم دعوت آن حضرت بوده است و در سال حجّة‌الوداع قرب ارتحال پيغمبر(ص) غير از امر خلافت و ولايت، موضوعي که اين‌همه تأکيد نسبت به آن مناسب باشد پيدا نخواهيم کرد.

اگر نزول آيه در آغاز بعثت و پيش از هجرت يا اوايل آن بود که دشمنان پيغمبر(ص) در نهايت کوشش و قدرت ظاهري با آن حضرت به مبارزه برخاسته بودند و تمام يا اکثر احکام تبليغ نشده بود جا داشت کسي بگويد اين آيه راجع به اصل دعوت و رسالت و قيام به امر نبوّت و يا ابلاغ احکام عمده و مهم دين است، اما در سال حجّة الوداع که احکام، تبليغ شده و پيغمبر(ص) با کمال استقامت و شجاعت همه وظايف رسالت را به انجام رسانده و رسم بت‌پرستي و شرک را از بين برده و در تمام شبه جزيره عربستان بت‌ها را سرنگون کرده و درهم شکسته و زمينه فتوحات آينده را براي دين خدا فراهم ساخته و

 

نيرومندترين دشمنان آن حضرت در برابر احکام و قوانين اسلام تسليم شده و اسلحه بر زمين گذاشته‌اند و توحيد و پرستش خداي يگانه همه‌جا رايج و نماز، روزه، حج، جهاد، زکات، ساير فرايض و واجبات، محرّمات و حدود، تبليغ و اجرا شده و مسلمين در خطرناک‌ترين جنگ‌ها شرکت کرده و جان و مال خود را نثار راه اطاعت از خدا و پيغمبر نموده بودند غير از امر ولايت و خلافت، موضوعي نمانده بود که پيغمبر مأمور به تبليغ آن شود و اهميت آن به‌قدري باشد که عدم تبليغ و نرساندن آن به مردم مساوي با عدم تبليغ تمام احکام باشد.

از جمله: ﴿وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ﴾[1] استفاده مي‌شود که به استثناي موردي که اين آيه بدان اشاره دارد پيغمبر(ص) کلّ رسالت خدا را تبليغ کرده و (ما)ي موصول اشاره به موردي خاص است و اگر ولايت بر عموم ما انزل اليه داشته باشد، معنايش بي‌لطافت و دور از منطق معجزبيان قرآن خواهد شد، زيرا بنابراين، مفاد آيه اين مي‌شود که «بَلِّغْ رِسَالَتَكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ» و حاصل اينکه سياق اين جمله دليل بر اين است که آيه در پايان ابلاغ رسالات الهي نازل شده و مربوط به موضوع ويژه‌اي است و از جمله: ﴿وَ اللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ﴾[2]

 

استفاده مي‌شود موضوعي که آن حضرت مأمور به تبليغ آن شده موضوعي بوده که تبليغ آن معرض کارشکني‌ها، مخالفت مردم مغرض و تحريکات و سوء قصد به جان گرامي و نفس نفيس آن حضرت بوده است و بديهي است که در آن‌وقت موضوعي که معرض مخالفت و بروز سوء نيت منافقان و منحرفان باشد غير از مسئله خلافت چيز ديگري نبوده است.

 

[1] . مائده، 67. «و اگر (آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است) ابلاغ نکنی، رسالتش را انجام نداده‌ای».

[2] . مائده، 67. «و خداوند تو را از «گزند» مردم، نگاه می‌دارد».

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: