وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ.   حادثه دردناک زلزله در بخش بزرگی از کشور ما و عراق، موجب تأسف و تأثر فراوان گردید. متأسفانه در این مصیبت غمبار تعداد...
دوشنبه: 29/آبا/1396 (الاثنين: 1/ربيع الأول/1439)

اشکال و جواب

اگر کسي بگويد موضوع ولايت و خلافت علي(ع) نيز يک موضوع تازه و مطلب بي­سابقه­اي نبود که پيغمبر(ص) در مورد آن سخني نفرموده باشد بلکه از آغاز بعثت و از واقعه يوم‌الدار و يوم‌الانذار که در سال سوم بعثت واقع شد تا سال حجّة الوداع در موارد متعدد و مکرر پيغمبر(ص) حق بلاغ را راجع به آن ادا فرموده بود، پس چگونه اين آيه در مورد آن نازل شده است؟

پاسخ اين است: همين‌گونه است که بيان مي‌کنيد، البته نصوصي که دلالت بر خلافت و ولايت اميرالمؤمنين(ع) دارد منحصر به حديث غدير نيست.

تبليغ ولايت از اوّل در برنامه‌هاي رسالت قرار داشته و رسول خدا(ص) در فرصت‌هاي مناسب آن را به مردم تبليغ مي‌فرمود و چنان‌که صريحاً به آن اشاره کرديم در حديث متواتر ثقلين عترت را عدل قرآن

 

کريم و در احاديث متواتر و مشهور ديگر علي(ع) را خليفه و جانشين خود معرفي فرمود، ولي چون امر ولايت موضوعي است که همواره صاحبان اغراض شخصي و رياست‌طلبان به آن چشم طمع دارند تبليغ عادي و متعارف که نسبت به بيان يک حکم ساده انجام مي‌شود براي آن کافي نيست و بايد تا ممکن است ابلاغ آن ظاهرتر و رساتر باشد به‌طوري‌که دسايس سياسي نتواند آن را محو نمايد.

به اين جهت گرچه انتصاب و معرّفي جانشين پيامبر در مناسبات مختلف انجام‌شدني بود امّا چون به‌مرور زمان ممکن بود در بعضي اذهان اهميت آن کم و يا فراموش شود، بهترين و مناسب‌ترين فرصت و موقعيت براي اعلان عام و غير قابل انکار آن، همان زمان قُرب رحلت رسول خدا(ص) و در آن مجمع همگاني مسلمانان بود تا هم ياد اعلام‌هاي قبلي تازه شود که مسلمانان نسبت به آن موضوع مهم،
بعيد العهد نشوند و هم پيغمبر اکرم(ص) شخصاً و بدون واسطه ديگران به عموم مسلماناني که براي انجام فريضه حج از اطراف و اکناف آمده بودند ابلاغ فرمايد.

لذا به فرمان آن حضرت پيش‌روندگان قافله حاج را به غدير خم برگرداند و منتظر ماند تا عقب‌ماندگان نيز رسيدند. سپس با آن تشريفات مشهور اعلام انتصاب رسمي و گزينش علني علي(ع) به خلافت انجام شد، و پيامبر بزرگ اسلام(ص) رسالت خود را ادا کرد، و دين کامل و نعمت خدا بر اين امت اتمام يافت، و آيه کريمه:‌

 

﴿اَلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي وَرَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ ديناً﴾؛[1]

نازل گرديد.

 

[1]. مائده، 3. «امروز دین شما را کامل کردم؛ ونعمت خود را بر شما تمام نمودم؛ و اسلام را به‌عنوان آیین (جاودان) شما پسندیدم».

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: