وریز وجوهات
دسته بزرگ عزای فاطمی علیهاالسلام السّلام علیک أیّتها الصّدیقة ‌الشّهیدة به‌مناسبت ایّام شهادت مظلومانه حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهرا سلام الله علیها، مراسم عزاداری با حضور علماء، فضلا، هیئات مذهبی و شیفتگان خاندان عصمت و طهارت علیهم‌السلام در دفتر...
شنبه: 5/اسف/1396 (السبت: 8/جمادى الآخر/1439)

3. ابلاغ و اجرای حقوق انسان‌

ابلاغ و اجراي حقوق انسان به‌طوري كه افراد در شرايط متساوي داراي حقوق متساوي باشند و ثروتمند و فقير، زورمند و بي‌زور،

 

رئيس و مرئوس و تابع و متبوع، فرقي و امتيازي نداشته باشند و همه آزاد و بدون وحشت و نگراني از كسي و مقامي زندگي كنند. در اين جهت منشي و مجري حقيقي و واقعي حقوق بشر، اسلام و قرآن و حضرت رسول اكرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) است.

اين اميرالمؤمنين علي(علیه‌السلام) شاگرد يگانه مكتب پيغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و وزير و يار و ياور آن حضرت بود كه در آن زماني كه به‌حسب ظاهر، زمامدار امور مسلمين بود مي‌فرمود: «با من چنان‌كه با سركشان سخن مي‏گويند سخن مگوييد، و آنچه را در برابر مردم خشمگين پنهان مي‏كنند از من پنهان مداريد، و با مدارا و چاپلوسي با من معاشرت ننماييد، و گمان نكنيد كه شنيدن سخن حق بر من سنگين است، و مپنداريد كه تعظيم نابجای خود را از شما درخواست دارم، ... زيرا من و شما بندگاني در اختيار پروردگاری هستيم كه جز او پروردگاری نيست‏».[1]

و هم او بود كه اجازه نمي‌داد درحالي‌كه سوار بود كسي با او پياده و در خدمت او باشد؛ مي‌فرمود: «اين براي زمامدار فتنه است؛ يعني باد در بيني او مي‌اندازد و او را از ديگران متوقّع تواضع و احترام مي‌نمايد».[2]

 

و هم او بود كه برحسب منقول مي‌فرمود: «هركس مي‌خواهد نگاه به مردي از اهل آتش كند نگاه كند به شخص نشسته‌اي كه گروهي به احترام او ايستاده باشند».[3]

و هم علي(علیه‌السلام) بود كه در عهدنامه مالك اشتر تمام حقوق انسان و روابط افراد را با حكومت به نحوي كه دنيا هنوز هم به آن نرسيده است بيان فرمود.[4]

جورج جرداق مسيحي نويسنده كتاب الامام علي صوت العدالة الانسانيه در فصلي از اين كتاب راجع به اين عهدنامه بحث كرده است و مواد بيست و هشت‌گانه‌ اعلاميه حقوق بشر را نوشته و در برابر هر مادّه‌اي از آن جمله‌اي از اين عهدنامه را راجع به آن مادّه قرار داده است؛ سپس مي‌گويد (قريب به اين مضمون): اين مواد اعلاميه حقوق بشر است و اين تعليمات و دستورات علي است كه وقتي ملاحظه كنيم مي‌بينيم جمله‌هايي كه علي انشاء فرموده با توجه به اين امتيازات كامل‌تر و تمام‌تر است:

1. اين اعلاميه را در عصر ما پس از اينكه دنيا چهارده قرن جلو آمده و حوادث مهم و پيشرفت علم و انقلاب بزرگ و تحولات عميق در فكر بشر به وجود آورده است نوشته‌اند درحالي‌که علي(علیه‌السلام) در چهارده

 

قرن پيش اين مواد را با رساترين بيان در اختيار بشر گذارد و اين حقوق را اعلام كرد.

2. اين اعلاميه را پس از اينكه پيرامون مواد و حتي الفاظ آن، علماي بزرگ حقوق و متخصصان بررسي‌ها و مطالعات كردند و مجالس شور و تبادل نظر تشكيل دادند نوشتند ولي علي(علیه‌السلام) خودش بدون شور و مشورت با كسي و بدون مطالعه‌اي وقتي مالك را به استانداري مصر تعيين فرمود اين عهدنامه را براي برنامه كار و تعيين حدود عمل اختيارات او مرقوم فرمود.

3. كساني كه اين اعلاميه را نوشتند و به دنيا اعلام كردند با تبليغات راديو و مطبوعات مِنّت‌ها بر سر بشر گذاردند كه ما اين حقوق را به شما اعطا كرديم ولي علي(علیه‌السلام) به هيچ‌كسي مِنّتي نگذارد و اين حقوق را اعطايي خود نمي‌دانست؛ چه آنكه بشر به حكم خدا و هدايت اسلام اين حقوق را دارا است.

 

[1]. نهج‌البلاغه، خطبه 216 (ج3، ص201).

[2]. نهج‌البلاغه، حکمت 322 (ج4، ص77). 

[3]. مجلسی، بحار‌الانوار، ج70، ص206؛ همو، مرآة‌العقول، ج10، ص198.

[4]. نهج‌البلاغه، نامه 53 (ج3، ص82 – 111).

نويسنده: