وریز وجوهات
  ابوالقاسم عبدالعظيم بن عبدالله بن علي بن الحسن بن زيد بن السبط الاكبر الامام ابي محمد الحسن المجتبي عليه‌الصلوة و السلام یكي از اعاظم ذرّيه‌ی رسول و فرزندان مرتضي و بتول صلوات الله عليهم‌ اجمعين و از شخصيت‎ها و معاريف علماي اهل‎بيت و...
پنجشنبه: 22/آذر/1397 (الخميس: 4/ربيع الثاني/1440)

موضع شیعه در برابر زمامداران غاصب

موضع‌گيري شيعه در برابر زمامداران چگونه و بر چه مبنايي بوده است؟

پاسخ:

مواضع شيعه هميشه بر اساس حفظ مصالح اسلام و بقای دين و نفي مشروعيّت حكومت‌هاي ستمگر و غاصب بوده است و همواره تلاش كرده است كه يك حكومت مقتدر اسلامي بر پايه ولايت شرعيه ايجاد نمايد.

شيعه در تبيين مفاهيم شريعت تنها تابع نصوص كتاب و سنّت است و با ديگران برطبق دستور قرآن كه مي‌فرمايد:

﴿وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ؛[1]

«و با آنها به روشي كه نيكوتر است، استدلال و مناظره كن».

يا به شيوه گفتگو و مناظره نيكو و یا در مواقعي هم بر اساس اصل تقيّه كه در شرایط خاصّي در هر زمان و مكان كم‌وبيش ضرورت پيدا

 

مي‌كند رفتار مي‌كند تا بتواند ديگران را به اسلام راستين و مفاهيم واقعي شريعت هدايت نمايد و جامعه را از تحت سيطره زمامداران غاصب و ستمگر و كارگزاران بي‌رحم آنها خارج سازد.

از اينجا است كه مي‌بينيم شيعه در طول تاريخ پيوسته قيام‌هايي عليه قدرت‌هاي مسلّط داشته است.

شيعه معتقد به امامت كساني است كه بارها ازطرف پيامبر (ص) به نام و عصمت آنها تصريح شده است[2] و شيعه در جهت‌گيري‌ها هميشه بر اساس تعليمات اسلام و سيره شخص رسول اكرم (ص) عمل مي‌كند و در صورت فراهم‌نبودن شرايط لازم مثل بخشي از دوره زندگي اميرالمؤمنين (ع) سكوت و كناره‌گيري ظاهري را بر قيام ترجيح مي‌دهد، يا مثل حضرت مجتبي (ع) رفتار مي‌كند تا اسلام را از خطر فروپاشيدگي نجات دهد.

امّا واقعه كربلا و امتناع سيدالشهدا (ع) از بيعت با يزيد يك قيامي بود كه نه پيش از آن چنين حركتي سابقه داشت و نه بعد از اين نظير آن ديده خواهد شد.

آن حركت براي مسلمانان يك الگو و برنامه راهگشاي مبارزاتي است.

 

اگرچه آن قيام به‌ظاهر سركوب و مغلوب شد ولي در واقع يك قيام پيروزي بود چرا كه اسلام راستين را زنده كرد و عوامل يأس و نااميدي را از چهره شيعيان برطرف نمود و سبب ثبات فكري و قوّت روحي آنها گشت و پس از آن هم در بين شيعيان نهضت و يا قيامي كه سركوب شده و اميدها را به يأس مبدّل نموده باشد واقع نشد و پيشوايان معصوم شيعه برحسب روايات و به‌واسطه علم امامت كه از آن برخوردار بودند مي‌دانستند اعتقاد و ايمان به اهل‌بيت علیهم‌السلام را در دل‌هاي مردم بايد گسترش داد تا ازطريق ارتقای آگاهي آنها و تربيت نيروهاي توانمند در عرصه‌هاي علمي و سياسي و فرهنگي زمامداران غاصب را از معارضه با آنها بازدارند، به اين ترتيب زمينه حاكميت ديدگاه‌هاي اصيل اسلامي را فراهم سازند.

 
[1]. نحل، 125.
[2] . احمد بن ‌حنبل،‌ مسند، ج3، ص59؛ ترمذی، سنن، ج5، ص328 – 329؛ طبرانی، المعجم‌الکبير، ‌ج3، ص65 – 67؛ ابن‌حجر هيتمی، الصواعق‌المحرقه، ص20، 189، 228؛ ر.ک: صافی گلپایگانی، صراط مستقيم؛ همو، منتخب‌الاثر، ج1، ص101 – 312 (باب 2).
نويسنده: