وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي خير خلقه حبيب إله العالمين أبي‌القاسم محمّد و آله الطّاهرين سيّما بقية الله في الأرضين قال الله الحکيم: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ...
سه شنبه: 21/آذر/1396 (الثلاثاء: 23/ربيع الأول/1439)

اهمیت منصب قضا

قضاوت بالذات و بالاصاله حق خداوند متعال است، چنانچه می‌فرماید: (إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفاصِلين)؛[1] «داوری و فرمان تنها از آن خدا است، او حق را از باطل جدا می‌کند و بهترین جداکنندة (حق از باطل) است»؛ و در سوره شوری می‌فرماید: (وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فيهِ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ)؛[2] «در هر چیزی که اختلاف کنید داوریش با

 

خداوند است». که برابر براهین آشکار عقلی و نقلی به پیامبران معصوم(ع) اعطا شده است، خداوند متعال در سورة حدید می‌فرماید: (لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ)[3] «ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم، و با آنها كتاب (آسمانى) و ميزان (شناسايى حقّ از باطل و قوانين عادلانه) نازل كرديم تا مردم قيام به عدالت كنند»؛ و نیز در سورة نساء آمده است: (اِنَّا أَنزَلْنَا إِلَیْکَ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْکُمَ بَیْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاکَ اللَّـهُ وَلَا تَکُن لِّلْخَائِنِینَ خَصِیمًا)؛[4] «ما اين كتاب را به‌حق بر تو نازل كرديم، تا ميان مردم به [موجب] آنچه خدا به تو آموخته داورى كنى، و زنهار جانبدار خيانتكاران مباش»؛ و در سورة ص، می‌خوانید: (یَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِیفَةً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُم بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَیُضِلَّکَ عَن سَبِیلِ اللَّـهِ)؛[5] «اى داوود، ما تو را در زمين خليفه ‏[‏و جانشين‏]‏ گردانيديم؛ پس ميان مردم به حق داورى كن، و زنهار از هوس پيروى مكن كه تو را از راه خدا به در كند»؛  البته انبیای دارای منصب قضا در قرآن فراوانند؛ مانند؛ حضرت نوح، ابراهیم، اسحاق، اسماعیل، الیاس، الیسع، ایوب، زکریا، سلیمان، عیسی، لوط، موسی، یحیی، یعقوب، یوسف و یونس[6].

 

همچنین برخی از آل پیامبران[7] و پدران و برادران[8] آنان نیز دارای منصب قضا بوده‌اند، و همین ولایت و حق است که به امامان معصوم(ع) واگذار شده است و به همین جهت خداوند (أُوْلِي الْأَمْرِ)[9] را در کنار نام خود و پیامبرش آورده و اطاعتش را همانند اطاعت خدا و رسول واجب گردانیده است و به دلایل فراوانی این مهم در زمان غیبت صاحب و مولایمان حضرت حجة بن الحسن العسکری ـ ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء ـ به نواب عام ایشان که فقهای جامع الشرایط هستند واگذار شده است که بعد از سطوری در بحث شرایط و صفات قاضی می‌آید.

 

[1] . انعام، 57.

[2] . شوری، 10.

[3] . حدید، 24.

[4] نساء، 105؛ و نیز آیات: 65 سوره نساء؛ 42، 48 ـ 49 سوره مائده؛ 51 سوره نور و ... .

[5] . ص، 26.

[6] . انعام،83-89

[7] . نساء، 54.

[8] . انعام، 87، 89.

[9] . نساء، 59.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: