وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم در کتاب شریف عيون اخبار الرضاعلیه السلام آمده است: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی بْنِ الْـمُتَوَکِّلِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو الْـحُسَیْنِ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَر الْأَسَديُّ قَالَ: حَدَّثَنَا...
يكشنبه: 2/آبا/1400 (الأحد: 17/ربيع الأول/1443)

  1.  آيا مي‌شود براي مزاح و شوخي، دروغ گفت؟

ج. اگر شنونده مي‌داند که گوينده شوخي مي‌کند حرام نيست، ولي اگر طرف مطلب را جدّي تلقي مي‌کند جايز نيست. مع‌ذلک در روايت است که « لاٰ يَجِدُ عَبْدٌ طعمَ الْاِيمٰانِ حَتّٰي يَتْرُکَ الْکِذْبَ هَزْلَهُ ‌و جَدَّهُ »[1]

  1.  دروغ مصلحتي چه حكمي دارد؟

ج. دروغ مصلحتي به معنايي كه نزد مردم رايج است و در واقع دروغ منفعتي است، حرام است. موارد جواز دروغ در اسلام مشخص است؛ ازجمله آنها وجود مصلحت اهم، مثل حفظ جان مؤمن يا رفع نزاع بين دو مسلمان مي‎باشد.

  1.  توريه چيست؟ آيا توريه مطلقاً جايز است يا توريه‌اي که مانع مفسده‌اي شود فقط جايز است؟ توريه‌اي که بدون مفسده و بدون مصلحت و يا توريه‌اي که مفسده‌دار باشد آيا حرام است؟

ج. توريه آن است که انسان از جمله‌اي معنايي را قصد کند که در واقع صحيح است ولي شنونده به ملاحظه ظاهر و متفاهم عرفي جمله، چيز ديگري بفهمد، مثلاً کسي دقّ‌الباب مي‌کند و از شخصي که درب را باز مي‌کند سؤال مي‌کند فلاني در منزل است و آن شخص که نمي‌خواهد بگويد بلي در منزل است، جواب مي‌دهد خير اينجا نيست و قصد مي‌کند که در اينجايي که من ايستاده‌ام نيست و سؤال‌کننده چنين مي‌فهمد که در منزل نيست و توريه مفسده‌دار جايز نيست.

 
[1]. کلینی، الکافی، ج2، ص340؛ ابن‌شعبه حرانی، تحف‌العقول، ص216؛ حرعاملی، وسائل‌الشیعه، ج12، ص250. «بنده مزه ایمان را نمی‌چشد مگر درورغ گفتن را چه شوخی و چه جدی ترک کند».
موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: