وریز وجوهات
بسمه تعالی با آرزوی قبولی طاعات و عبادات روزه‌داران گرامی؛‌ نظر مرجع عالیقدر حضرت آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی مدظله العالی پیرامون میزان زکات فطره‌ و کفاره روزه بشرح ذیل است:   مؤمنان مبلغ معادل یک صاع  (3 کیلوگرم) گندم یا...
چهارشنبه: 30/خرد/1397 (الأربعاء: 6/شوال/1439)

فصل هفتم: غزوه بدر

در هفدهم يا نوزدهم ماه مبارك رمضانِ سال دوّم هجرت، غزوه بدر اتّفاق افتاد.[1]

پيروزي اسلام و مسلمانان در زير پرچم توحيد و فرماندهي وجود شريف پيغمبر خدا‌(ص) در جنگ بدر، از پيروزي‌هاي بسيار چشمگير و باعظمت و اهميّت تاريخ اسلام است.

اين غزوه، نخستين مقابلة سپاه اسلام با كفر و نبرد اهل‌توحيد با اهل‌شرك بود.

مشركان در اين جنگ، از جنبه ساز و برگ و اسلحه و مهمّات بر مسلمانان برتري داشتند. و نفرات و افراد آنها تقريباً، سه برابر سپاه اسلام بود.

پيروزي سپاه اسلام در اين جنگ، براي آينده اسلام، از ارزش و اهميّت ويژه‌اي برخوردار بود و در تعيين مسير تاريخ اسلام، به‌حسب ظاهر تأثير فراوان داشت.

اين جنگ، براي دين توحيد و آيين جهاني اسلام، ارزش حياتي داشت و فتحي كه در آن نصيب مسلمانان شد، پايه و مادر تمام

 

فتوحاتِ آينده گرديد؛ و اهميّت آن تا ‌حدّي بود كه رسول خدا‌‌(ص) دست به دعا برداشت و به درگاه خداوند متعال عرض كرد:

«اللّهُمَّ هذِهِ قُرَيْشُ قَدْ أَقْبَلَتْ بِخُيَلائِها وَ فَخْرِها تُحادُكَ وَ تُکَذِّبُ رَسُولَكَ اللّهُمَّ فَنَصْرَكَ الَّذي وَعَدْتَني اللّهُمَّ أَحْسِنْهُمُ الْغَداةَ»؛[2]

خداي اين قبيلة قريش‌اند که با همة تکبر و تفاخرشان، با تو به مبارزه برخاسته، پيامبرت را تکذيب مي‌نمايند. خدايا نصرت و پيروزی را که به من وعده فرموده‌ای برسان، خدايا صبحگاهان، به آنها نيکي خويش را ارزاني دار».

و در حديث ديگر است كه وقتي آن حضرت، كثرتِ مشركان و قلّت مسلمانان را ديد، روي به قبله نموده، عرض كرد:

«أَللّهُمَّ أَنْجِزْلي ما وَعَدْتَني أَللّهُمَّ إِنْ تُهْلَكُ هذِهِ الْعِصابَةُ لاتُعْبَدُ فِي الْاَرْضِ»؛[3]

«خدايا آنچه را که به من وعده فرمودي به انجام رسان، که اگر اين گروه هلاک شوند، ديگر در روي زمين پرستش نخواهي شد».

 

و آن‌قدر دست‌هايش را به دعا بلند نگاه داشت كه ردايش از دوش مبارك افتاد.

مسلمانان با صبر و استقامت، جهاد كردند و صدق نيّات و راستي ايمان و اسلام خود را آشكار ساختند و خدا آنان را ياري نمود و در جنگ پيروز شده، دين را ياري كردند و پافشاري آنها در اين جهاد، سبب گسترش دعوت اسلام و ثبات اركان آن شد.

در اين غزوه، مسلمانان از بوته امتحان سربلند بيرون آمدند و نشان دادند كه توانايي رساندن دعوت اسلام به جهانيان را دارا هستند و در هنگام فداكاري و جانبازي، اسلام را از اموال و اولاد و جان‌هاي خود گرامي‌تر مي‌دارند.

وقتي پيغمبر اكرم‌(ص) تصميم مشركان را با اصحاب و سرانِ قوم در ميان گذاشت، مقداد بن عمرو به عرض رسانيد:

يا رَسُولَ اللهِ اِمْضِ لِما أَراكَ اللهُ فَنَحْنُ مَعَكَ وَاللهِ لا نَقُولُ لك کَما قالَتْ بَنُو اِسْرائيلَ لِمُوسي:
﴿فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا إِنّا هاهُنا قاعِدُونَ﴾[4] وَ لکِنِ اذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا إِنّا مَعَکُما مُقاتِلُونَ؛[5]

 

مقداد عرض كرد: به هرگونه خدا به تو فرمان مي‌دهد اطاعت كن؛ ما با توييم، به خدا سوگند سخني را كه بني‌اسرائيل به موسي گفتند (تو و پروردگارت برويد (و با آنان) بجنگيد، ما همين‌جا نشسته‌ايم)، نمي‌گوييم؛ بلكه مي‌گوييم با شما عليه دشمن قتال مي‌كنيم.

و سَعد بن معاذ، زعيم انصار، عرض كرد:

فَقَدْ آمَنّا بِكَ وَ صَدَّقْناكَ، وَ شَهِدْنا أَنَّ ما جِئْتَ بِهِ هُوَ الْحَقَّ وَ أَعْطَيْنا عَلي ذلِكَ عُهُودَنا وَ مَواثيقَنا عَلي السَّمْعِ وَ الطّاعَةِ، فَامْضِ يا رَسُولَ اللهِ لِما أَرَدْتَ فَنَحْنُ مَعَكَ فَوَ الَّذي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَوِ اسْتَعْرَضْتَ بِنا هذَا الْبَحْرَ فَخُضْتَهُ لَخُضْناهُ مَعَكَ، ما تَخَلَّفَ مِنّا رَجُلٌ واحِدٌ، وَ ما نَکْرَهُ أَنْ تَلْقِيَ بِنا عَدُوَّنا غَداً، إِنّا لَصَبِرٌ فِي الْحَرْبِ صَدِقٌ فِي اللِّقاءِ لَعَلَّ اللهَ يُريكَ مِنّا ما تَقَرُّ بِهِ عَيْنُكَ فَسِرْ بِنا عَلي بَرَكَةِ اللهِ»؛[6]

سعد گفت: ما به تو ايمان آورده و تو را تصديق مي‌كنيم، و گواهي داده‌ايم آنچه را آورده‌اي حق است، و عهد و پيمان بسته‌ايم كه بشنويم و اطاعت كنيم. اي رسول خدا، آنچه را خدا از تو خواسته است، به انجام برسان. سوگند به کسي که تو را به حق مبعوث کرد، اگر ما را به دريا ببري، با تو مي‌آييم، و يك نفر از ما تخلّف نخواهد كرد. از اينكه ما را به

 

نبرد دشمن ببري رنجيده‌خاطر نخواهيم شد. ما در جنگ شكيبا و در هنگام لقاء صادق هستيم. اميد است خدا از ما به تو بنماياند، آنچه را سبب روشني ديده‌ات گردد. پس بر بركت خدا ما را ببر».

مسلمانان در اين جنگ به ياري خدا و صدقِ ايمان، پيروز شدند. اين پيروزي ضربه‌اي مهلك بر پيكر كفر و شرك بود، و با آن آغاز، شرك روبه‌فنا نهاد.

 

[1]. ابن‌هشام، السيرة‌النبويه، ج1، ص626؛ مفيد، مسار‌الشيعه، ص29؛ بهائی، توضيح‌المقاصد، ص16.

[2]. ابن‌هشام، السيرة‌النبويه، ج1، ص621؛ واقدی، المغازی، ج1، ص59؛ طبری، تاريخ، ج2، ص441.

[3]. ابن ابی‌شيبه کوفی، المصنف، ج7، ص95؛ ج8، ص474؛ طبرسی، مجمع‌البيان، ج4، ص437 ; مجلسی، بحارالانوار، ج19، ص221.

[4]. مائده، 24.

[5]. ابن‌هشام، السيرة‌النبويه، ج1، ص615؛ واقدی، المغازی، ج1، ص48؛ صالحی شامی، سبل‌الهدی و الرشاد، ج4، ص26.

[6]. ابن‌هشام، السيرة‌النبويه، ج1، ص615؛ طبری، تاريخ، ج2، ص141؛ ابن‌کثير، البداية و النهايه، ج3، ص262.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: