وریز وجوهات
* بازخوانی پیام‌های مرجع عالیقدر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی مدظله الوارف - پیام معظم له به مناسبت واقعه دردناک تخریب حرم امامین عسکریین علیهماالسلام بسم الله الرحمن الرحیم ألا ما لهذه السماء لا تمور؟! و ما للجبال تری لا تسير؟!...
جمعه: 27/مهر/1397 (الجمعة: 8/صفر/1440)

4. نگرش امام رضا‌‌‌(علیه‌السلام) به موضوع اديان مختلف

مسافرت امام رضا‌‌(علیه‌السلام) به خراسان، فرصت مناسبي بود تا علوم و معارف اسلام ـ كه در نزد امامان، موجود بود و از مواريث نبوّت به‌شمار مي‌رفت ـ منتشر شود و در دسترس علما و دانشمندان قرار گيرد.

عصر مأمون، سرآغاز آشنايي مسلمانان با اصطلاحات و مكتب‌هاي فلسفي بود كه به‌واسطة ترجمه كتب فلسفي به زبان عربي، صورت گرفت و مأمون نيز از اين برخورد استفاده نموده و شخصاً آن را ترويج و تشويق مي‌كرد و در‌نتيجه نابساماني‌هاي فكري و القاي شبهات و اشكالات، در عقايد و مسائل اسلامي زياد گرديد؛ و از سوي ديگر، بحث ومناظره بين مسلمانان و علماي اديان ديگر نيز توسعه يافت و مباحثات مذهبي رايج گرديد.

 

حضرت رضا‌‌(علیه‌السلام) براي حفظ عقايد مسلمانان و ردّ هرگونه شبهه و شكّ و ايراد و نيز راهنمايي علما، مجاهدت‌هاي فراواني فرمودند، و شخصاً با دانشمندان بزرگِ اديانِ مختلف، مباحثه كرده و آنها را محكوم و مُجاب كردند؛ كه صورت آن جلسات مباحثه و مناظره، در كتب تاريخ و حديث، ثبت و ضبط گرديد؛[1] و امروزه يكي از ذخاير مهمّ علمي در فنّ احتجاج و استدلال و اثبات عقايد محسوب مي‌شود و همواره مورد استفاده علما و دانشمندان بوده و خواهد بود.

مردم، هرگونه اشكال درباره مسائل فلسفي را به آن حضرت عرضه مي‌داشتند و پاسخ شافي و كافي مي‌شنيدند.

آوازه علم و فضل آن حضرت، جهان اسلام را پر كرد و اين سفر با همه افاضات علمي، معارف ديني و علوم اسلام و عقايد و فقه را تجديد كرد و به‌واسطه همين مطلب است كه آن حضرت را «مجدّد رأس مأة ثانيه»[2] خوانده‌اند.

 

در كتاب عيون اخبارالرّضا‌‌(علیه‌السلام) كه كمتر از يك قرن، بعد از رحلت آن حضرت تأليف گرديده، از سندهاي عالي و معتبر استفاده شده است. و ازاين‌رو، اين كتاب عظمت مقام علم و جلالت و موقعيت بي‌نظير امام را تا‌حدّي بيان نموده است.[3]

مشايخ علماي اهل‌سنّت نيز به آن حضرت، ارادت مي‌ورزيدند و ايشان را يكي از اولياي بزرگ مي‌شمردند و در مدح آن حضرت اشعار و قصايد بسياري سروده‌اند.

يكي از احاديثي كه از آن حضرت بيان كرده‌اند و مانند خورشيد، درخشان و مشهور است، حديث سلسلة‌الذهب است كه براي تَيَمُّن و تبرّك و كسب فيض و توسّل و نيز نشان دادن درجه علاقه و ارادت و احترام مردم و علما به امام و نيز اظهار افتخار مشايخ بزرگ به آن حضرت، اين حديث را به‌ عنوان حُسن ختام اين بحث، نقل مي‌كنيم:

 

[1]. صدوق، عيون اخبارالرضا‌‌‌(علیه‌السلام) ، ج2، ص120 ـ 182؛ طبرسی، الاحتجاج، ج2، ص170 ـ 237.

[2]. مجدّد قرن دوم، اعتقاد به مجدّد، بنابر روايت مشهوري است از طريق اهل‌سنت، که جهان اسلام، در هر قرني، به‌دنبال پيرايه‌ها و خمودي و خُمول، به عنايات الهي، از يک مصلحِ احياگري برخوردار مي‌شود، که سستي را به قوت و گمنامي را به شهرت بدل خواهد نمود و اسلام را احيا و مسلمانان را تقويت خواهد کرد. اين‌گونه مفاهيم، نه از بابت يک اعتقاد ديني، در ميان شيعيان نيز رواج دارد.

[3]. ر.ک: صدوق، عيون اخبارالرضا‌‌(علیه‌السلام) .

موضوع: 
نويسنده: