وریز وجوهات
بسمه تعالی وَ مَنْ‌ قُتِلَ‌ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِ‌ سُلْطَاناً حادثه اسفناک شهادت و مجروح‌شدن تعداد زیادی از کودکان معصوم و انسان‌های مظلوم در افغانستان، توسط گروهی از خدا بی‌خبر و از انسانیت دور، موجب تأثر و تأسف شدید جهان...
چهارشنبه: 22/ارد/1400 (الأربعاء: 30/رمضان/1442)

در اين جمله نيز دقّت كنيد

«إِلَهِي رَبَّيْتَنِي فِي نِعَمِكَ وَإِحْسَانِكَ صَغِيراً وَنَوَّهْتَ بِاسْمِي كَبِيراً، فَيَا مَنْ رَبَّانِي فِي الدُّنْيَا بِإِحْسَانِهِ وَتَفَضُّلِهِ وَنِعَمِهِ وَأَشَارَ لِي فِي الْآخِرَةِ إِلَی عَفْوِهِ وَكَرَمِه. مَعْرِفَتِي يَا مَوْلَايَ دَلِيلِي عَلَيْكَ وَحُبِّي لَكَ شَفِيعِي إِلَيْكَ»؛[1]

«معبود من! مرا در نعمت و احسانت پرورش دادي در وقتي ‌كه صغير بودم و نامم را آن هنگام كه كبير شدم، بلند كردي. پس اي كسي‌ كه تربيت كرد مرا در دنيا به احسان و فضل و نعمتش و براي من در آخرت به‌سوي عفو و كرمش اشاره كرد. اي آقاي من! معرفت من راهنمايم به‌سوي توست و دوستيم شفيع من در نزد توست».

و يا:

«إِذَا رَأَيْتُ مَوْلَايَ ذُنُوبِي فَزِعْتُ، وَإِذَا رَأَيْتُ كَرَمَكَ طَمِعْتُ، فَإِنْ عَفَوْتَ فَخَيْرُ رَاحِمٍ، وَإِنْ عَذَّبْتَ فَغَيْرُ ظَالِمٍ»؛[2]

«وقتي گناهانم را مي‎بينم، مي‎هراسم، و وقتي كرم تو را مي‎نگرم به آن طمع مي‎كنم. پس اگر عفو كني بهترين رحم‌كننده‎اي و اگر عذاب كني، ستمگر نيستي!».

 

اين جملات از دعاي «ابي‌حمزه ثمالي» است. تمام جمله‎هاي اين دعا روح‌بخش است و خواننده را به عالم روحاني و ملكوتي سير مي‎دهد. انتخاب جمله‎هاي اين دعا ممكن نيست؛ چون تمام جمله‎هايش منتخب است. اين جملات، انسان را به‌سوي خدا مي‎برد؛ و او را از گناه به توبه حقيقي روانه مي‎كند.

توبه در اسلام براي همه انسان‎ها فراهم است. هر شخص در هركجا كه باشد؛ مي‎تواند اگر گذشته تاريك و ندامت‎انگيز دارد، آن را با توبه و استغفار فراموش سازد و اگر چند قطره اشكي هم بريزد و به درگاه خدا اظهار بندگي و عجز نمايد، خوشا به حال او.

برنامه توبه و استغفار اين است:

﴿وَمَنْ يَعْمَل سُوءً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللّٰهَ يَجِدِ اللّٰهَ غَفُوراً رَحِيماً﴾؛[3]

«و هركس كار بدي كند، يا بر خويشتن ستم ورزد، سپس از خدا آمرزش بخواهد، خدا را آمرزنده و مهربان خواهد يافت».

و نيز:

﴿كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحمَةَ إِنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءً بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَصْلَحَ فَإِنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾؛[4]

 

«پروردگارتان رحمت را بر خود مقرّر كرده كه هركس از شما به ‌ناداني كار بدي كند و آنگاه به توبه و صلاح آيد، پس وي آمرزنده مهربان است».

در ماه رمضان برنامه توبه و استغفار، تازه مي‎شود و مسلمانان عموماً درهرحال و در هر شرايطي كه هستند بايد بر سر اين خوان و سفره گسترده آمرزش و مغفرت خدا بنشينند و هر فردي به فراخور حال خود به استقبال آينده بهتر و شرافتمندانه‎تري برود. چرا كه در غير اين ‌صورت:

«فَالشَّقِيُّ مَنْ حَرُمَ غُفْرَانَ اللهِ فِي هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِيمِ»؛[5]

«بدبخت كسي است كه از آمرزش خدا در اين ماه بزرگ محروم بماند [و نتواند خود را عوض كند و گناه و معصيت را كنار بگذارد]».

از اوّل ماه رمضان تا پايان آن بايد زبان مؤمن روزه‎دار، به استغفار باز باشد.

ادعيه شب‎ها، سحرها و روزها و هنگام افطار، همه متضمّن طلب مغفرت است. مخصوصاً شب‎هاي قدر براي توبه و اصلاح حال و تغيير روش و حركت فكري و اخلاقي، فرصت‎هاي عزيزي است كه فوت آن فرصت‎ها، نشان بي‎لياقتي است.

پاينده باد اسلام! كه با چنين تعاليم و برنامه‎هاي نجات‌بخش به كمك

 

بشريّت آمده و او را به عالي‎ترين اخلاق انساني رهبري مي‎نمايد.

نويسنده‎اي به نام «فرانز ستال» در مقاله‎اي كه در يكي از مجلاّت منتشر نموده، بعد از مقايسه‎اي كه بين حركت تسليح اخلاقي و نظر «دكتر فرانك بكمان» مؤسّس «جمعيّت تسليح اخلاقي» كرده، نتيجه گرفته است كه اسلام از جهت تسليح اخلاقي اسبق است. وي مي‎نويسد:

توبه در اسلام وسيله‎اي است كه افراد خودشان، خود را تغيير دهند و سلاح اخلاقي بزرگي است؛ زيرا متضمّن پشيماني و تغيير حال و تحوّل است.

اگر اين نويسنده از برنامه‎هاي ماه رمضان و از ادعيه‎اي كه مؤمنان مي‎خوانند و از حالات، گريه‎ها، مناجات‎ها و زاري‎هاي آنها آگاه بود، مي‎دانست كه وسايل تسليح اخلاقي آن‌چنان‌كه در اختيار مسلمانان است در اختيار هيچ ملّت و جامعه‎اي نيست.

حيف كه از اين وسايل چنانچه بايدوشايد استفاده نمي‎شود و افسوس كه از اين مكتب تربيت، قدرداني نشده و به حقايق و مقاصد آن آشنا نمي‎شويم.

برادر و خواهر عزيز! قدر اين‌همه درهاي رحمتي را كه به‌سوي تو گشوده شده است، بدان. توبه و استغفار كن، تغيير حال بده و رفتار خود را با تعاليم اسلام منطبق ساز. حال ‌كه خدا به تو توفيق داده و ماه رمضان را درك كرده‎اي و در مجالس قرائت قرآن، دعا، موعظه و اخلاق و در مساجد و نمازجماعت و مراسم ديگر شركت مي‎كني، استفاده كن. ميان بنده‎اي كه به‌سوي خدا كوچ

 

مي‎كند، چندان مسافتي نيست. «وَإِنَّ الْقَاصِدَ إِلَيْكَ قَرِيبُ الْمَسَافَةِ».[6]

حقيقتاً توبه كن. تصميم بگير كه خود را عوض كني و تغيير وضع بدهي. تصميم بگير كه از گناه و گناهكاران فاصله بگيري.

بي‎شك اگر در صف توبه‎كاران و استغفاركنندگان در نيايي و فقط بر زبان «أَسْتَغْفِرُ اللهَ» جاري كني، توبه حاصل نمي‎شود.

گناهان خود را به ‌ياد آور و به حافظه‎ات مراجعه كن و بين خود و خدا به معاصي اقرار و اعتراف كن و از همه گناهان توبه نما و يك‌لحظه نيز توبه را تأخير نينداز كه بسا پس از آن، ديگر توفيق توبه حاصل نخواهد شد.

گريه كن، اشك بريز و فرصت را غنيمت شمرده و با دل سوخته خدا را بخوان و بگو:

«سَيِّدِي أَنَا أَسْأَلُكَ مَا لَا أَسْتَحِقُّ وَأَنْتَ أَهْلُ التَّقْوَی وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ، فَاغْفِرْ لِي وَأَلْبِسْنِي مِنْ نَظَرِكَ ثَوْباً يُغَطِّي عَلَيَّ الذُّنُوبَ وَالتَّبِعَاتِ، وَتَغْفِرُهَا لِي، وَلَا اُطَالَبُ بِهَا، إِنَّكَ ذُو مَنٍّ قَدِيمٍ وَصَفْحٍ عَظِیمٍ وَتَجَاوُزٍ كَرِيمٍ».[7]

 


[1]. ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص159.

[2]. طوسی، مصباح‌المتهجد، ص584؛ ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص159.

[3]. نساء، 110.

[4]. انعام، 54.

[5]. صدوق، الامالی، ص154؛ همو، عيون اخبارالرضا×، ج2، ص265؛ ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص26؛ مجلسی، بحارالانوار، ج96، ص356.

[6]. ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج2، ص213؛ مجلسی، بحارالانوار، ج88، ص71 ـ 72. «و همانا قصدکننده به‌سوي تو راهش نزديک است».

[7]. طوسی، مصباح‌المتهجد، ص593 ـ 594؛ ابن‌طاووس، اقبال‌الاعمال، ج1، ص170 (دعاي ابوحمزه). «آقاي من! من از تو آنچه را مي‌خواهم که سزاوار آن نيستم و تو اهل‌تقوا و اهل آمرزشي پس بيامرز مرا و جامة عفوت را بر من بپوشان به‌طوري‌که گناهانم و عواقب زشت معصيت‌هايم را بپوشاند و بيامرزی آنها را برايم و از آنها بازخواست نشوم که تو صاحب منّت ديرينه‌اي و صاحب گذشت بزرگ و کرامتي».

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: