وریز وجوهات
* بازخوانی پیام‌های مرجع عالیقدر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی مدظله الوارف - پیام معظم له به مناسبت واقعه دردناک تخریب حرم امامین عسکریین علیهماالسلام بسم الله الرحمن الرحیم ألا ما لهذه السماء لا تمور؟! و ما للجبال تری لا تسير؟!...
پنجشنبه: 24/آبا/1397 (الخميس: 6/ربيع الأول/1440)

معرفت حجّت، نجات از مرگ جاهلی

اوّلين و مهمّ‌ترين فايدة آن، نجات از مرگ جاهليّت است که برحسب حديث شريف مسلّم‌الصّدور و متّفقٌ‌عليه بين الخاصّ و العامّ، هرکس بميرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهليّت، مُرده است:

«مَنْ مَاتَ وَلَمْ يَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ (فَقَدْ) مَاتَ ميتَةً جَاهِلِيَّةً».[1]

ايوبي قندهاري از علماي اهل‌سنّت در حاشية شرح عقائد نسفيه که اين حديث را به‌طور ارسال مسلّم نقل نموده است مي‌گويد:

وَلَا يَخْفَی مَا فِيهِ مِنَ التَّشْدِيدِ الْعَظِيمِ؛

آنچه در اين حديث از تشديد بزرگ بر امر امامت است پوشيده نماند.

بديهي است چنين تشديد، تعظيم و تأکيدي بر زمامداران و حکّامي

 

که بدون لياقت و صلاحيت و نصب شرعي، واجب‌الاطاعه شمرده شدند، قابل انطباق نيست؛ امثال حاکمان بني‌‌اميّه ـ مثل معاويه، يزيد، مروان، وليد ـ و حاکمان بني‌عبّاس ـ مانند هارون، منصور و سلاطين ديگر ـ را شامل نمي‌شود و اين تعبير و تشديد فقط مناسب کساني است که برحسب احاديث متواتر ثقلين، عِدل قرآن کريم هستند:

«ولَنْ يَتَفَرَّقَا (وَلَنْ يَفْتَرِقَا) حَتَّى يَرِدَا عَلَيَّ الْحَوْضَ».[2]

عظما و نخبگاني که تقدّم بر آنها و تأخّر از آنان موجب هلاکت است.

اين تهديد به موت جاهليّت، در مورد ترک معرفت کساني است که برحسب احاديث شريفة امان،[3] وجودشان براي اهل زمين امان است و برحسب احاديث سفينه،[4] مانند کشتي نوح، وسيلة نجاتند که هرکس بر‌ آن سوار شد نجات مي‌يابد و هرکس تخلّف کند هلاک مي‌گردد.

 

اين تعظيم و تجليل از امر امامت در مورد حجج و اماماني است که زمين از وجود آنها خالي نخواهد ماند و اميرالمؤمنين‌(علیه‌السلام) برحسب روايت بسيار معتبري که علماي بزرگ شيعه و سنّي از آن حضرت روايت کرده‌اند و سيد رضي(قدس‌سره) نيز آن را در نهج‌البلاغه روايت کرده است در شأن آنها مي‌فرمايد:

«اَللَّهُمَّ بَلَى لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلهِ بِحُجَّةٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً أَوْ خَائِفاً‌ مَغْمُوراً‌ لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللهِ وَبَيَّناتُهُ».[5]
 

[1]. صدوق، کمال‌الدین، ص409؛ خزاز قمی، کفایة‌الاثر، ص296؛ ابن‌حمزه طوسی، الثاقب فی المناقب، ص495؛ ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ج1، ص212. «هرکس بميرد و امام زمان خويش را نشناسد به مرگ جاهليّت مرده است».

[2]. صفار، بصائرالدرجات، ص413 – 414؛ ابن‌بابویه، الامامة والتبصره، ص135؛ کلینی، الکافی، ج2، ص415؛ نعمانی، الغیبه، ص78؛ صدوق، کمال‌الدين، 235؛ خزاز قمی، کفایة‌الاثر، ص92؛ مفید، الارشاد، ج1، ص176؛ طبری امامی، المسترشد، ص559؛ فتال نیشابوری، روضة‌الواعظین، ص273. «و اين دو از هم جدا نخواهند شد تا اينکه بر من در حوض کوثر وارد شوند».

[3]. صدوق، الامالی، ص252 – 253؛ همو، علل‌الشرائع، ج1، ص123؛ همو، کمال‌الدین، ص205، 207؛ خزاز قمی، کفایة‌الاثر، ص29؛ طبرسی، الاحتجاج، ج2، ص48؛ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج3، ص149؛ سیوطی، الجامع‌الصغیر، ج2، ص680.

[4]. صدوق، الامالی، ص342؛ همو، کمال‌الدین،‌ص241؛ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج2، ص343؛ ج3، ص151؛ طبرانی، المعجم‌الاوسط، ج5، ص355؛ ج6، ص85؛‌ هیثمی، مجمع‌الزوائد، ج9، ص168.

[5]. نهج‌البلاغه، حکمت147 (ج4، ص37)؛ ابن‌شعبه حرانی، تحف‌العقول، ص170 – 171. «بلي به خدا؛ زمين از قيام‌کننده براي خدا با حجّتي که يا ظاهر و مشهور است و يا ترسان و پوشيده خالي نخواهد ماند تا حجّت‌هاي خداوند و بيّنات او از بين نرود».

موضوع: 
نويسنده: