وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم «أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَيْكُمْ شَهْرُ اللهِ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ ... هُوَ شَهْرٌ دُعِيتُمْ‏ فِيهِ إِلَى ضِيَافَةِ الله»‏ سلام بر ماه خداوند؛ ماه عظیم و مبارک رمضان، سلام بر...
شنبه: 6 / 03 / 1396 ( )

74
ارزش انفاق در اسلام[1]

بسم الله الرحمن الرحيم

﴿مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِأَةُ حَبَّةٍ وَاللّٰهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ﴾[2].

بنده اوّلاً تشکر مي‌کنم از برادران محترمی ‌که اينجا حضور پيدا کرده و بنده را به زيارت خود نائل کردند، اميدوارم از برکات اين برنامه‌هایي که انجام مي‌دهند همه بهره‌مند باشند، ايام خجسته عيد سعيد غدير را به شما تبريک عرض مي‌کنم.

کار بزرگي که شما به عهده گرفته‌ايد بسيار بسيار بااهميت است. اين برنامه‌ها از جنبه‌هاي مختلف براي جامعه مؤثر است، از جنبۀ اجتماعي، اقتصادي، اخلاقي، سياسي. يک جامعه اگر فاقد اين برنامه‌ها باشد بسيار کمبود و نقصان دارد و بايد گفت جامعه‌اي است که حرکت به پيش ندارد. اين وضعيتي که الآن فراهم شده و توفيقاتي که براي شما هست براي همه اسباب خوشحالي است، اين کارها هرچه بيشتر گسترش پيدا کند زندگي را براي کساني که اهل وجدان هستند لذت‌بخش‌تر مي‌کند و اگر در جامعه‌اي رسيدگي به حال محرومين، فقرا و ضعفا متروک باشد، زندگي براي اشخاصي که با وجدان هستند هميشه تلخ مي‌شود، چون هميشه به ياد کساني مي‌افتند که گرفتارند، مريضند، غذا ندارند. خداوند متعال مي‌فرمايد:

 

﴿أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ * وَ لِسَاناً وَ شَفَتَيْنِ * وَ هَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ * فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ * وَ مَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ * فَكُّ رَقَبَةٍ * أَوْ إِطْعَامٌ فِي يوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ * يتِيماً ذَا مَقْرَبَةٍ * أَوْ مِسْكِيناً ذَا مَتْرَبَةٍ﴾.[3]

بر مسأله انفاق في سبيل الله عناوين مختلفي منطبق است که هر کدامش در اسلام مورد تشويق و ترغيب است. يکي قضای حاجت است، اين کارها همه قضای حاجت مؤمن است، حتي در بعضي روايات است که قضای حاجت مؤمن معادل ده حج ثواب دارد[4] و يا مثل اینکه صد هزار درهم و دينار خرج کرده باشد بلکه بالاتر. در بعضي روايات است که قضای حاجت مؤمن از هزار حج مقبول ثوابش بيشتر است.[5]

در اسلام مسألۀ رسيدگي به حال ضعفاء و تلاش در قضای حوائج مردم و رفع گرفتاري و فقر از جامعه از امور اساسي و بنيادي است که به آن ترغيب شده و هر‌کس هرچه دارد بايد به کسي که ندارد بدهد، زيرا همه از جامعه استفاده مي‌کنند، استفاده‌هاي مختلف، چون هر انساني نمي‌تواند همۀ حوائج خودش را برآورده کند، يک نفر نمي‌تواند هم آهنگر باشد، هم بنا، هم نجار، هم طبيب و داروساز.

جامعۀ متمدّن يعني جامعه‌اي که در آن هر‌کسی شغل و حرفۀ مناسبي داشته باشد و با همديگر زندگي کنند.

هرکس در مقابل آنچه از جامعه مي‌گيرد به جامعه بدهکار مي‌شود و بايد به جامعه

 

رسيدگي کند، هر‌کس در جامعۀ اسلامی ‌توانایي و امکاناتي داشته باشد که ديگران ندارند بايد آنان را با خود سهيم کند. ممکن است يکي از معاني ﴿وَيلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ﴾[6] همين باشد.

در روايت آمده است:

«إِنَّ مِنْ أَشَدِّ مَا فَرَضَ اللهُ عَلَى خَلْقِهِ إِنْصَافُكَ النَّاسَ عَنْ نَفْسِكَ، وَمُوَاسَاتُكَ أَخَاكَ الْمُسْلِمَ فِي مَالِكَ، وَذِكْرُ اللَّهِ كَثِيراً».[7]

هميشه به ياد خدا باشيد، خدا را فراموش نکنيد. بدانيد خداوند هميشه مراقب شما است و خداوند شما را مي‌بيند و خدمات شما در منظر خداوند متعال است.

کساني که به آنها خدمت مي‌کنيد بندگان خدا هستند و خداوند به بندگانش خيلي لطف و رحم دارد و هر‌کس به بندگانش رحم کند مثل اين است که به خداوند متعال خدمتي انجام داده است.

 

[1]. دیدار پرسنل کميته امداد امام خميني(ره) استان قم با حضرت آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی‌مدظله‌العالی در تاریخ 18 مهر 1387.

[2]. بقره، ٢٦١. «کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می‌کنند همانند بذری هستند که هفت خوشه برویاند که در هر خوشه یک‌صد دانه باشد و خداوند آن را برای هر‌کس بخواهد چند برابر می‌کند و خداوند گشایش‌گر دانا است».

[3]. بلد، ٨ - ١٦. «آيا براي انسان دو چشم و يک زبان و دو لب قرار نداديم؟ و او را به خير و شر هدايت ننموديم؟ ولي او از آن گردنه مهم بالا نرفت، و تو نمي‌داني آن گردنه چيست؟ آزاد کردن برده، يا اطعام کردن در روز گرسنگي، يتيمی ‌از خويشان را يا مستمندي به خاک افتاده را».

[4]. عن الصادق(ع): «لَقَضَاءُ حَاجَةِ امْرِئٍ مُؤْمِنٍ أَفْضَلُ مِنْ حِجَّةٍ وَحِجَّةٍ وَحِجَّةٍ، حَتَّى عَدَّ عَشْرَ حِجَج‏». صدوق، الامالی، ص582؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج13، ص305؛ مجلسی، بحار الانوار، ج٧١، ص٢٨٥.

[5]. عن الصادق(ع): «قَضَاءُ حَاجَةِ الْمُؤْمِنِ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ حِجَّةٍ مُتَقَبَّلَةٍ بِمَنَاسِكِهَا». صدوق، الامالی، ص308؛ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص292؛ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج16، ص384 365؛ مجلسی، بحار الانوار، ج ١، ص ٢٨٥.

[6]. مطففين، ١. «وای بر کم‌فروشان».

[7]. طوسي، الامالی، ص665، مجلس ٣٥؛ مجلسی، بحار الانوار، ج٦٩، ص٤٠٥. «شديدترين و سخت‌ترين کارها سه کار است: حق مردم را از خويشتن دادن، مواسات با برادر ديني و زياد به ياد خدا بودن».

نويسنده: