وریز وجوهات
به گزارش مرکز تنظیم و نشر آثار مرجع عالیقدر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی، همزمان با برگزاری سی‌امین نمایشگاه بین المللی کتاب، این ناشر با عرضه بیش از صد عنوان کتاب از آثار قرآنی، روایی، فقهی، اصولی، تاریخی، سفرنامه، اشعار و ردّیه‌ها و ... از آثار...
سه شنبه: 2 / 03 / 1396 ( )

4ـ ادب و عاطفه امام‌حسين‌(علیه‌السلام)

حسين‌(علیه‌السلام)  در آداب اجتماعي و حسن معاشرت با دور و نزديك بلندپايه و بي‎نظير بود. عفو و گذشت از خصال آن حضرت بود.

جمال‌الدين محمد زرندي حنفي مدني روايت كرده از علي بن حسين زين‌العابدين از پدرش حسين‌(علیهما‌السلام) که گفت: شنيدم مي‎فرمود: اگر مردي به من دشنام دهد در اين گوش و به گوش راستش اشاره فرمود و عذر بياورد در گوش ديگرم عذر او را مي‎پذيرم براي اينكه اميرالمؤمنين‌(علیه‌السلام)  حديث كرد مرا كه شنيد، جدّم پيغمبر‌(ص)  فرمود:

«لَا يَرِدُ الْحَوْضَ مَنْ لَمْ يَقْبَلِ الْعُذْرَ مِنْ مُحِقٍّ أَو مُبْطِلٍ»؛[1]

«وارد حوض (كوثر) نمي‎شود كسي كه عذر را نپذيرد، خواه عذرآور حقّ بگويد يا باطل».

حسين‌(علیه‌السلام)  با فرزندان و بانوان و با كسان و اهل‌بيت خود در نهايت ادب، محبّت، رحمت، مهرباني و انس و مودّت زندگي مي‌کرد.

 

ابن‌قتيبه روايت كرده: مردي خدمت حضرت امام‌حسن‌(علیه‌السلام)  آمد، و از آن حضرت درخواست چيزي كرد. حضرت فرمود: «سؤال شايسته نيست مگر براي وام سنگين يا فقر خواركننده يا ديه و تاواني كه ادانكردن آن سبب رسوايي شود». عرض كرد: نيامدم به خدمت شما مگر براي يكي از آنها. حضرت فرمان داد صد دينار به او دادند.

سپس آن مرد خدمت حسين‌(علیه‌السلام)  رفت و از آن حضرت نيز سؤال كرد، حسين‌(علیه‌السلام)  هم همان سخن برادرش را به او فرمود و همان پاسخ را شنيد، سپس پرسيد، برادرم به تو چقدر داد؟ عرض كرد. صد دينار. حسين‌(علیه‌السلام)  نودونه دينار به او عطا كرد؛ زيرا نخواست با برادرش برابري كرده باشد.[2]

ياقوت مستعصمي از انس روايت كرده كه گفت: در خدمت حسين‌(علیه‌السلام)  بودم، كنيزكي دسته‌گلي براي آن حضرت آورد، حسين‌(علیه‌السلام)  فرمود:

«أَنْتِ حُرّةٌ لِوَجْهِ اللهِ تَعَالَی»؛

«تو براي خدا آزادي».

گفتم: كنيزكي يك دسته‌گل برايت آورده او را آزاد مي‎كني؟ فرمود: اين‌چنين خدا به ما ادب آموخته است كه فرمود:

﴿وَ إِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْرُدُّوهَا﴾[3]

و نيكوتر از اين دسته‌گل آزادساختن او بود.[4]

عقّاد بعد از آنكه اين شعر را از آن حضرت نقل كرده است:

لَعَمْرُكَ إِنَّنِي لأَحَبُّ دَاراً
اُحِبُّهُمَا وَأَبْذُلُ جُلَّ مَالِي
 

 

تَكُونُ بِهَا سَكَيْنَةُ وَالرُّبَابُ
وَلَيْسَ لِعَاتِبٍ عِنْدِي عِتَابُ
 

 

«به جان تو سوگند! آن خانه‎اي را كه سكينه و رباب در آن باشند دوست دارم. آن دو را دوست دارم و بيشتر مالم را نثار آنان مي‎كنم و كسي نمي‎تواند مرا بر اين دوستي ملامت كند».

مي‎گويد: حسين‌(علیه‌السلام)  از آن كسان بود كه به فرزندان خود محكم‎ترين علائق مهر و محبّت را دارا هستند، و عواطف آنها نسبت به همسرانشان بهترين و نيرومندترين عواطف است.

سپس مي‎گويد: از وفاي همسرانش بعد از شهادت آن حضرت اين است كه: رباب (همان بانويي كه نامش در اين دو شعر برده شده) ازطرف رجال و بزرگان قريش خواستگاري شد، نپذيرفت، و گفت:

مَا كُنْتُ لِأَتَّخِذَ حَماً بَعْدَ رَسُولِ اللهِ؛

پس از اين شرافت و افتخار بزرگ كه پدر شوهري چون رسول خدا يافتم، كسي را به پدر شوهري انتخاب نمي‎كنم.

و تا يك سال در زير سقفي منزل نكرد، و تا وفات كرد گريه و اندوه او كم نشد.

 

[1]. زرندي، نظم دررالسمطين، ص209.

[2]. علایلی، سموالمعني في سموالذات، ص152.

[3]. نساء، 86. «هرگاه كسي شما را ستايش كند، شما نيز بايد در مقابل به ستايشي بهتر از آن، يا مانند آن، پاسخ دهيد».

[4]. علایلی، سموالمعني في سموالذات، ص159؛ عقّاد، ابوالشّهداء، ص145.

نويسنده: