وریز وجوهات
بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علي خير خلقه حبيب إله العالمين أبي‌القاسم محمّد و آله الطّاهرين سيّما بقية الله في الأرضين قال الله الحکيم: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ...
پنجشنبه: 23/آذر/1396 (الخميس: 25/ربيع الأول/1439)

مستحبات دفن

مسأله635. مستحب است قبر را به اندازه قد انسان متوسط گود كنند و ميت را در نزديكترين قبرستان دفن نمايند، مگر آن كه قبرستان دورتر از جهتي بهتر باشد، مثل آن كه مردمان خوب در آنجا دفن شده باشند، يا مردم براي فاتحه اهل قبور بيشتر به آنجا بروند، و نيز مستحب است جنازه را در چند ذراعي قبر زمين بگذارند، و تا سه مرتبه كم كم نزديك ببرند، و در هر مرتبه، زمين بگذارند و بردارند، و در نوبت چهارم وارد قبر كنند، و اگر ميت مرد است، در دفعه سوم طوري زمين بگذارند كه سر او طرف پايين قبر باشد، و در دفعه چهارم از طرف سر وارد قبر نمايند، و اگر زن است در دفعه سوم طرف قبله قبر بگذارند و به

 

پهنا وارد قبر كنند، و در موقع وارد كردن، پارچه‎اي روي قبر بگيرند، و نيز مستحب است جنازه را به آرامي از تابوت بگيرند و وارد قبر كنند و دعاهايي كه دستور داده شد، پيش از دفن و موقع دفن بخوانند و بعد از آن كه ميت را در لحد گذاشتند، گره‎هاي كفن را باز كنند، و صورت ميت را روي خاك بگذارند و بالشي از خاك زير سر او بسازند و پشت ميت خشت خام يا كلوخي بگذارند كه ميت به پشت برنگردد، و پيش از آن كه لحد را بپوشانند، دست راست را به شانه راست ميت بزنند و دست چپ را به قوت بر شانه چپ ميت بگذارند و دهان را نزديك گوش او ببرند و به شدت حركتش دهند و سه مرتبه بگويند:

إسْمَعْ، إفْهَمْ يَا فُلَانَ بْنَ فُلَان

و به جاي فلان بن فلان اسم ميت و پدرش را بگويند، مثلاً اگر اسم او محمد است و اسم پدرش علي است، سه مرتبه بگويند:

إسْمَعْ، إفْهَمْ يا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِي

پس از آن بگويند:

هَلْ أَنْتَ عَلَی الْعَهْدِ الَّذي فَارَقْتَنَا عَلَيْهِ مِنْ شَهَادَةِ أنْ لَا إِلهَ إلَّا اللهُ وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً صلی الله عليه و آله عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَسَيّدُ النَّبِيّينَ وَ خَاتَمُ الْمُرْسَلِينَ وَ أنَّ عَلِياً أمِيرُ المؤمِنِينَ وَسَيِّدُ الْوَصيّيِن وإمَامٌ افْتَرَضَ اللهُ طَاعَتَهُ عَلی الْعَالَمِينَ وَأَنَّ الْحَسَنَ وَالْحُسَيْنَ وَعليَّ بْنَ الْحُسَيْنِ وَمُحَمَّدَ بْنَ عَليٍّ وَجَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّد وَموُسَی بْنَ جَعْفَرٍ وَعَليَّ بْنَ موُسی وَ مُحَمَّدَ بْنَ عَليٍّ وَعَليَّ بْنَ مُحَمَّد وَالْحَسنَ بْنَ عَليٍّ وَالْقائِمَ الْحُجَّةَ الْمَهْديَّ صَلَوَاتُ اللهِ عَلَيْهِمْ أئِمَّةُ الْمُؤْمِنينَ وَحُجَجُ اللهِ عَلَى الْخَلْقِ أَجْمَعِين وَأَئِمَّتُكَ أَئِمَّةُ هُدی أَبْرارٌ يَا فُلاَنَ بْنَ فُلاَن

و به جاي فلان بن فلان اسم ميت و پدرش را بگويند، و بعد بگويند:

إذا أتَاكَ الْمَلَكَانِ الْمُقَرَّبَانِ رَسوُلَيْنِ مِنْ عِنْدِ الله تَبَارَكَ وَتَعَالی وَ سَئَلاَكَ عَنْ رَبِّكَ وَعَنْ نَبِيّكَ وَ عَنْ دِينِكَ وَعَنْ كِتَابِكَ وَ عَنْ قِبْلَتِكَ وَعَنْ أَئِمَّتِكَ فَلَا تَخَفْ وَ لا تَحْزَنْ وَ قُلْ في جَوَابِهِمَا اللهُ رَبّي وَ مُحَمَّدٌ صلی الله عليه و آله نَبِيّي وَ الإسْلاَمُ ديني وَ الْقُرْآنُ كِتَابي وَ الْكَعْبَةُ قِبْلَتي وَ أميرُ الْمُؤمِنينَ عَليُّ بْنُ أبيطَالِب إمَامي وَ الْحَسَنُ بْنُ عَليٍ الْمـُجْتَبى

 

إمَامي وَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَليٍّ الشَّهِيدُ بِكَرْبَلاء إِمَامي وَ عَلِي زِيْنُ الْعَابِدينَ إمَامي وَ مُحَمَّدٌ الْبَاقِرُ إمَامي وَجَعْفَرٌ الصَّادِقُ إمَامي وَ موُسَی الْكَاظِمُ إمَامي وَ عَلِيٌّ الرِّضَا إمَامي وَ مُحَمَّدٌ الْجَوَادُ إمَامي وَ عَليٌّ الْهَادي إمَامي وَ الْحَسَنُ الْعَسْكَري إمَامي وَالْحُجَّةُ الْقائِمُ الْمُنْتَظَرُ إمَامي. هَؤلاءِ صَلَوَاتُ اللهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ أئِمَّتي وَ سَادَتي و قادَتي وَ شُفَعَائي بِهِمْ اَتَوَلّی وَ مِنْ أَعْدَائِهِمْ اَتَبَرَّءُ فی الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ ثُمَّ اعْلَمْ يَا فُلانَ بْنَ فُلان

و به جاي فلان بن فلان اسم ميت و پدرش را بگويند. بعد بگويند:

إنَّ اللهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالى نِعْمَ الرَّبُّ وَأَنَّ مُحَمَّداً صلی الله عليه و آله نِعْمَ الرَّسوُلُ وَ أنَّ عَلِيَّ بْنَ ابيطَالِب وَاَوْلاَدَهُ الْمَعْصوُمينَ الأئَمَّةَ الإثْنَيْ عَشَرَ نِعْمَ الأئِمَّةُ وَأنَّ مَا جَاءَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلی الله عليه و آله حَقٌ وَأنَّ الْمَوْتَ حَقٌ و سُؤَالَ مُنْكَر وَ نَكير فی الْقَبْرِ حَقٌ والْبَعْثَ حَقٌ وَ النُّشوُرَ حَقٌ وَ الصِّرَاطَ حَقٌ وَ تَطَايُرَ الْكُتُبِ حَقٌ وَ أنَّ الْجَنَّةَ حَقٌ وَ النَّارَ حَقٌ وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لاَرَيْبَ فيِهَا وَ أنَّ اللهَ يَبْعَثُ مَنْ فی الْقُبوُرِ.

پس بگويند:

أ فَهِمْتَ يَا فُلان

و به جاي فلان اسم ميت را بگويند. پس از آن بگويند:

ثَبَّتَكَ اللهُ بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ وَ هَدَاكَ اللهُ إلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ وَ عَرَّفَ اللهُ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ أوْلِيَائِكَ فی مُسْتَقَرّ مِنْ رَحْمَتِهِ

پس بگويند:

اَللّهُمَّ جَافِ‎ الأرْضَ عَنْ جَنْبَيْهِ وَأصْعِدْ بِرُوحِهِ إلَيْكَ وَ لَقِّهِ مِنْكَ بُرْهَاناً اَللّهُمَّ عَفْوَكَ عَفْوَكَ

مسأله636. مستحب است كسي كه ميت را در قبر مي‎گذارد، با طهارت و سر برهنه و پا برهنه باشد، و از طرف پاي ميت از قبر بيرون بيايد، و غير از خويشان ميت كساني كه حاضرند، با پشت دست خاك بر قبر بريزند و بگويند «إنَّا للهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعوُن»، و اگر ميت

 

زن است كسي كه با او محرم مي‎باشد او را در قبر بگذارد، و اگر محرمي نباشد خويشانش او را در قبر بگذارند.

مسأله637. مستحب است قبر را مربع يا مربع مستطيل بسازند، و به اندازه چهار انگشت از زمين بلند كنند، و نشانه‎اي روي آن بگذارند كه اشتباه نشود، و روي قبر آب بپاشند، و بعد از پاشيدن آب كساني كه حاضرند، دست‎ها را بر قبر بگذارند، و انگشت‎ها را باز كرده، در خاك فرو برند، و هفت مرتبه سوره مباركه «إِنّا اَنْزَلْنَاه»بخوانند، و براي ميت طلب آمرزش كنند و اين دعا را بخوانند:

اَللّهُمَّ جَافِ الأرْضَ عَنْ جَنْبَيْهِ وَأصْعِدْ إلَيْكَ رُوحَهُ وَ لَقِّهِ مِنْكَ رِضْوَاناً وَ أسْكِنْ قَبْرَهُ مِنْ رَحْمَتِكَ مَا تُغْنِيه بِه عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوَاكَ

مسأله638. پس از رفتن كساني كه تشييع جنازه كرده‎اند، مستحب است وليّ ميت يا كسي كه از طرف ميت اجازه دارد، دعاهايي را كه دستور داده شده به ميت تلقين كند.

مسأله639. بعد از دفن، مستحب است صاحبان عزا را تسليت دهند ولي اگر مدتي گذشته است كه به واسطه تسليت‌دادن، مصيبت يادشان مي‎آيد، ترك آن بهتر است، و نيز مستحب است تا سه روز براي اهل خانه ميت غذا بفرستند و غذاخوردن نزد آنان و در منزلشان مكروه است.

مسأله640. مستحب است انسان در مرگ خويشان مخصوصاً در مرگ فرزند صبر كند، و هر وقت ميت را ياد مي‎كند «إنَّا للهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعوُن» بگويد، و براي ميت قرآن بخواند، و سر قبر پدر و مادر از خداوند حاجت بخواهد، و قبر را محكم بسازد كه زود خراب نشود.

مسأله641. جايز نيست انسان در مرگ كسي، صورت و بدن را بخراشد و به خود لطمه بزند.

مسأله642. پاره‌كردن يقه در مرگ غير از پدر و برادر جايز نيست.

مسأله643. اگر زن در عزاي ميت صورت خود را بخراشد به طوري كه خونين شود و يا موي خود را بكند، و يا مرد در مرگ زن و يا بچه خود يقه و لباس خود را پاره كند، بايد يك بنده آزاد كند يا ده فقير را طعام دهد و يا آن‌ها را بپوشاند، و اگر بر هيچ يك از آن‌ها

 

قدرت نداشته باشد، سه روز روزه بگيرد، و اگر زن موي خود را در عزاي ميت ببرد، كفاره آن دو ماه پي‎درپي روزه‌گرفتن و يا يك بنده آزادكردن و يا شصت مسكين طعام‌دادن است.

مسأله644. احتياط واجب آن است كه در گريه بر ميت، صدا را خيلي بلند نكنند.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: