وریز وجوهات
فرمانده نیروی انتظامی جناب آقای سردار اشتری صبح امروز پنج شنبه 3 فروردین 1395 با مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی دامت برکاته در بیت معظم له دیدار و گفتگو کردند. در این دیدار معظم له از خدمات پرسنل زحمت کش نیروی انتظامی تقدیر و...
چهارشنبه: 9 / 01 / 1396 ( )

سجود

مسأله1054. نمازگزار بايد در هر ركعت از نمازهاي واجب و مستحب، بعد از ركوع، دو سجده كند، و سجده آن است كه پيشاني و كف دو دست و سر دو زانو و سر دو انگشت بزرگ پا را بر زمين بگذارد.

مسأله1055. دو سجده از يك ركعت با هم ركن است، كه اگر كسي در نماز واجب عمداً يا از روي فراموشي هر دو را ترك كند يا دو سجده اضافه نمايد، نمازش باطل است.

مسأله1056. اگر عمداً يك سجده كم يا زياد كند، نمازش باطل مي‎شود، و اگر سهواً يك سجده كم كند، حكم آن بعداً در مسائل 1260 تا1271 گفته خواهد شد.

مسأله1057. اگر پيشاني را عمداً يا سهواً به زمين نگذارد، سجده نكرده است، اگر چه جاهاي ديگر به زمين برسد؛ ولي اگر پيشاني را به زمين بگذارد، و سهواً جاهاي ديگر را به زمين نرساند، يا سهواً ذكر نگويد سجده صحيح است.

مسأله1058. احتياط مستحب آن است كه در سجده، سه مرتبه «سُبْحَانَ اللهِ» يا يك مرتبه «سُبْحَانَ رَبِّيَ الأْعْلي وَ بِحَمْدِهِ» بگويد، هر چند ظاهر اين است كه اكتفا به گفتن هر ذكري كه به اين مقدار باشد، مثل سه مرتبه «الله اَكْبَر» جايز است، و بايد اين كلمات

 

به عربي صحيح گفته شود، و مستحب است «سُبْحَانَ رَبِّيَ الأْعْلي وَ بِحَمْدِهِ» را سه يا پنج يا هفت مرتبه بگويد.

مسأله1059. در سجده بايد موقع خواندن ذكر واجب، بدن آرام باشد، و موقع گفتن ذكر مستحب هم اگر آن را به قصد ذكري كه براي سجده دستور داده‎اند بگويد، آرام‌بودن بدن لازم است.

مسأله1060. اگر پيش از آن كه پيشاني به زمين برسد يا پيش از آن كه بدن آرام بگيرد، عمداً ذكر سجده را بگويد، بايد بعد از رسيدن پيشاني به زمين و آرام‌گرفتن بدن دوباره ذكر را بگويد، و بنابر احتياط لازم نماز را پس از اتمام، اعاده نمايد، و اگر به همان ذكر اول اكتفا نمايد، نماز باطل است؛ و هم‌چنين اگر پيش از تمام شدن ذكر عمداً سر از سجده بردارد، نماز باطل است.

مسأله1061. اگر پيش از آن كه پيشاني به زمين برسد و بدن آرام گيرد، سهواً ذكر سجده را بگويد، و پيش از آن كه سر از سجده بردارد، بفهمد اشتباه كرده است، بايد دوباره در حال آرام‌بودن، ذكر را بگويد.

مسأله1062. اگر بعد از آن كه سر از سجده برداشت، بفهمد كه پيش از آرام‌گرفتن بدن ذكر را گفته، يا پيش از آن كه ذكر سجده تمام شود سر برداشته، نمازش صحيح است.

مسأله1063. اگر موقعي كه ذكر سجده را مي‎گويد، غير از پيشاني يكي ديگر از هفت عضو را عمداً از زمين بردارد، احتياط لازم آن است كه بعد از آرام‌گرفتن همه اعضاء دوباره ذكر واجب را بگويد، و نماز را تمام كند و اعاده نمايد، ولي موقعي كه مشغول گفتن ذكر نيست، اگر غير پيشاني جاهاي ديگر را از زمين بردارد و دوباره بگذارد، اشكال ندارد.

مسأله1064. اگر پيش از تمام‌شدن ذكر سجده سهواً پيشاني را از زمين بردارد، نمي‎تواند دوباره به زمين بگذارد، و بايد آن را يك سجده حساب كند؛ ولي اگر جاهاي ديگر را سهواً از زمين بردارد، بايد دو مرتبه به زمين بگذارد، و ذكر را بگويد.

مسأله1065. بعد از تمام‌شدن ذكر سجده اول، بايد بنشيند تا بدن آرام گيرد، و دوباره به سجده رود.

مسأله1066. جاي پيشاني نمازگزار بايد از جاي زانوها و سر انگشتان پاي او بلندتر از

 

چهار انگشت بسته نباشد، بلكه احتياط واجب آن است كه جاي پيشاني او از جاي انگشتان و سر زانوهايش از چهار انگشت بسته پست‎تر نيز نباشد.

مسأله1067. در زمين سراشيب كه سراشيبي آن درست معلوم نيست، اگر جاي پيشاني نمازگزار از جاي انگشتان پا و سر زانوهاي او مختصري بيش از چهار انگشت بسته بلندتر باشد، اشكال ندارد.

مسأله1068. اگر پيشاني را به چيزي بگذارد كه از جاي انگشتان پا و سر زانوهاي او بلندتر از چهار انگشت بسته است، چنان‌چه بلندي آن به قدري است كه نمي‎گويند در حال سجده است، بايد سر را بردارد و به چيزي كه بلندي آن به اندازه چهار انگشت بسته يا كمتر است، بگذارد و اگر بلندي آن به قدري است كه مي‎گويند در حال سجده است، احتياط واجب آن است كه پيشاني را از روي آن چيز به روي چيزي كه بلندي آن به اندازه چهار انگشت بسته يا كمتر است بكشد، و اگر كشيدن پيشاني ممكن نيست، بنابر احتياط واجب بايد نماز را تمام كند و دوباره بخواند.

مسأله1069. بايد بين پيشاني و آنچه بر آن سجده مي‎كند، چيزي نباشد. پس اگر مهر به قدري چرك باشد كه پيشاني به خود مهر نرسد، سجده باطل است؛ ولي اگر مثلاً رنگ مهر تغيير كرده باشد، اشكال ندارد.

مسأله1070. در سجده بايد كف هر دو دست را بر زمين بگذارد، ولي در حال ناچاري پشت دست هم مانعي ندارد, و اگر پشت دست ممكن نباشد، بايد مچ دست را بگذارد؛ و چنان‌چه آن را هم نتواند، بايد تا آرنج هر جا را كه مي‎تواند بر زمين بگذارد, و اگر آن هم ممكن نيست، گذاشتن بازو كافي است.

مسأله1071. در سجده بايد سر دو انگشت بزرگ پا را به زمين بگذارد، و اگر انگشتان ديگر پا يا روي پا را به زمين بگذارد، و سر دو انگشت بزرگ را به زمين نگذارد، يا به واسطه بلندبودن ناخن، سر شست به زمين نرسد، نماز باطل است؛ و كسي كه به واسطه ندانستن مسأله نمازهاي خود را اين طور خوانده، بايد بنابر احتياط لازم دوباره بخواند.

مسأله1072. كسي كه مقداري از شست پايش بريده، بايد بقيه آن را به زمين بگذارد، و اگر چيزي از آن نمانده، يا اگر مانده خيلي كوتاه است، احتياط لازم آن است كه همان

 

را به زمين بگذارد و ذكر سجده را بگويد، و باز بقيه انگشتان را به زمين بگذارد و دو مرتبه ذكر را بگويد، و اگر هيچ انگشت ندارد، بايد هر مقداري كه از پا باقي مانده به زمين بگذارد.

مسأله1073. اگر به طور غير معمول سجده كند، مثلاً سينه و شكم را به زمين بچسباند، يا پاها را دراز كند، ولي هفت عضوي كه گفته شد به زمين برسد، اگر طوري است كه عرفاً مي‌گويند: سجده كرده، صحيح است، و الّا باطل است.

مسأله1074. مهر يا چيز ديگري كه بر آن سجده مي‎كند، بايد پاك باشد، ولي اگر مثلاً مهر را روي فرش نجس بگذارد، يا يك طرف مهر نجس باشد و پيشاني را به طرف پاك آن بگذارد، اشكال ندارد.

مسأله1075. اگر در پيشاني، دمل و مانند آن باشد، چنان‌چه ممكن است، بايد با جاي سالم پيشاني سجده كند، و اگر ممكن نيست، بايد زمين را گود كند و دمل را در گودال، و جاي سالم را به مقداري كه براي سجده كافي باشد، بر زمين بگذارد.

مسأله1076. اگر دمل يا زخم تمام پيشاني را گرفته باشد، بايد به يكي از دو طرف پيشاني سجده كند. و اگر ممكن نيست، به چانه و اگر به چانه هم ممكن نيست، بايد به هر جايي از صورت كه ممكن است رجاءاً سجده كند، و اگر به هيچ جاي از صورت ممكن نيست با جلوي سر سجده نمايد رجاءاً، و در اين دو صورت با اشاره نيز رجاءاً سجده نمايد.

مسأله1077. كسي كه نمي‎تواند پيشاني را به زمين برساند، بايد به قدري كه مي‎تواند خم شود، و مهر يا چيز ديگري را كه سجده بر آن صحيح است، روي چيز بلندي گذاشته، و طوري پيشاني را بر آن بگذارد كه بگويند: سجده كرده است، ولي بايد كف دست‎ها و زانوها و انگشتان پا را به طور معمول به زمين بگذارد.

مسأله1078. كسي كه هيچ نمي‎تواند خم شود، بايد براي سجده بنشيند و با سر اشاره كند، و اگر نتواند، بايد با چشم‎ها اشاره نمايد، و در هر دو صورت، احتياط واجب آن است كه اگر مي‎تواند مهر را بلند كند، و پيشاني را بر آن بگذارد، و اگر ممكن نيست مهر را به پيشاني بگذارد، و اگر با سر يا چشم‎ها هم نمي‎تواند اشاره كند، بايد در قلب نيت سجده كند، و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن هم براي سجده اشاره نمايد.

 

مسأله1079. كسي كه نمي‎تواند بنشيند، بايد ايستاده نيت سجده كند، و چنان‌‌چه مي‎تواند، براي سجده با سر اشاره كند، و اگر نمي‎تواند با چشم‎ها اشاره نمايد، و اگر اين را هم نمي‎تواند، در قلب نيت سجده كند، و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن هم براي سجده اشاره نمايد.

مسأله1080. اگر پيشاني بي‎اختيار به جاي سجده بخورد و بلند شود، سجده به عمل نيامده است، و بايد سجده را به طور صحيح به جا آورد و بعد از تمام‌شدن، احتياط مستحب آن است كه دو مرتبه نماز را بخواند.

 مسأله1081. جايي كه انسان بايد تقيه كند، اگر بتواند بر حصير يا چيزي كه سجده بر آن صحيح مي‎باشد، طوري سجده كند كه به زحمت نيفتد، نبايد بر فرش و مانند آن سجده نمايد، و اگر نمي‎تواند، احتياط آن است كه در صورت امكان، براي نماز به جاي ديگر برود، و الّا در همان جا نماز بخواند، هر چند ظاهر اين است كه در مورد تقيه به جهت تحبيب و تأليف قلوب لازم نيست كه براي نماز به جاي ديگر برود.

مسأله1082. اگر روي تشك پر يا چيز ديگري كه بدن روي آن آرام نمي‎گيرد سجده كند، باطل است، ولي چنان‌چه بعد از سر گذاشتن و مقداري پايين‌رفتن، بدن آرام بگيرد، اشكال ندارد.

مسأله1083. اگر انسان ناچار شود كه در زمين گل نماز بخواند، چنان‌چه آلوده‌شدن بدن و لباس براي او مشقت ندارد، بنابر احتياط لازم سجده و تشهد را به طور معمول به جا آورد، و اگر مشقت دارد، مي‎تواند در حالي كه ايستاده، براي سجده با سر اشاره كند و تشهد را ايستاده بخواند، و اگر در عين مشقت، سجده و تشهد را به طور معمول به جا آورد، نمازش صحيح است.

مسأله1084. در ركعت اول و ركعت سوم كه تشهد ندارد، مثل ركعت سوم نماز ظهر و عصر و عشا بنابر احتياط واجب، بايد بعد از سجده دوم قدري بي‎حركت بنشيند، و بعد برخيزد، و اين عمل را جلسه استراحت مي‎گويند.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: