وریز وجوهات
ز آن شخصيت عظيم كه بعد از رسول خدا صلّي‌‎الله عليه و آله اشرف كلمات الهيّه، اكبر آيات ربّانيه، ادلّ دلايل جامعه، اتمّ براهين ساطعه، وسايل كافيه و مظهر العجايب و معدن الغرايب است و مالك كلّ عظمت‌هاي انسان مافوق و برتر و خليفة ‎الله بر حق است و دوستي...
چهارشنبه: 5 / 07 / 1396 ( )

ركوع

مسأله1031. در هر ركعت بعد از قرائت بايد به اندازه‎اي خم شود كه بتواند دست را به زانو بگذارد، و اين عمل را ركوع مي‎گويند.

مسأله1032. اگر به اندازه ركوع خم شود ولي دست‎ها را به زانو نگذارد، اشكال ندارد، اگر چه احتياط مستحب اين است كه دست‎ها را به زانو بگذارد.

مسأله1033. هر گاه ركوع را به طور غير معمول به جا آورد، مثلاً به چپ يا راست خم شود، اگر چه دست‎هاي او به زانو برسد، صحيح نيست.

مسأله1034. خم‌شدن، بايد به قصد ركوع باشد. پس اگر به قصد كار ديگری، مثلاً براي كشتن جانور خم شود، نمي‎تواند آن را ركوع حساب كند، بلكه بايد بايستد و دوباره براي ركوع خم شود و به واسطه اين عمل، ركن زياد نشده و نماز باطل نمي‎شود.

مسأله1035. كسي كه دست يا زانوي او با دست و زانوي ديگران فرق دارد، مثلاً دستش خيلي بلند است كه اگر كمي خم شود به زانو مي‎رسد، يا زانوي او پايين‎تر از مردم ديگر است كه بايد خيلي خم شود تا دستش به زانو برسد، بايد به اندازه معمول خم شود.

مسأله1036. كسي كه نشسته ركوع مي‎كند، بايد به قدري خم شود كه صورتش مقابل زانوها برسد، و بهتر است به قدري خم شود كه صورت نزديك جاي سجده برسد.

 

مسأله1037. احتياط مستحب آن است كه در ركوع، سه مرتبه «سُبْحَانَ اللهِ» يا يك مرتبه «سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظيمِ وَ بِحَمْدِه» بگويد، هر چند ظاهر اين است كه گفتن هر ذكري كه به اين مقدار باشد، مثل سه مرتبه «اللهُ اَكْبَر» كفايت مي‎كند، ولي در تنگي وقت و در حال ناچاري، گفتن يك «سُبْحَانَ اللهِ» كافي است.

مسأله1038. ذكر ركوع بايد به عربي صحيح گفته شود، و مستحب است آن را سه يا پنج يا هفت مرتبه، بلكه بيشتر بگويند.

مسأله1039. در ركوع بايد موقع خواندن ذكر واجب بدن آرام باشد، و در ذكر مستحب هم اگر آن را به قصد ذكري كه براي ركوع دستور داده‎اند بگويد، بنابر احتياط واجب، آرام‌بودن بدن لازم است.

مسأله1040. اگر موقعي كه ذكر واجب ركوع را مي‎گويد، بي‎اختيار به قدري حركت كند كه از حال آرام‌بودن بدن خارج شود، بايد بعد از آرام‌گرفتن بدن دوباره ذكر را بگويد، ولي اگر كمي حركت كند كه از حال آرام‌بودن بدن خارج نشود يا انگشتان را حركت دهد، اشكال ندارد.

مسأله1041. اگر پيش از آن كه به مقدار ركوع خم شود و بدن آرام گيرد، عمداً ذكر ركوع را بگويد، بايد بعد از رسيدن به ركوع و آرام‌گرفتن بدن دوباره ذكر را بگويد، و بنابر احتياط لازم نماز را پس از اتمام، اعاده نمايد، و اگر به همان ذكر اول اكتفا نمايد، نماز باطل است.

مسأله1042. اگر پيش از تمام‌شدن ذكر واجب، عمداً سر از ركوع بردارد، نمازش باطل است، و اگر سهواً سر بردارد، چنان‌چه پيش از آن كه از حال ركوع خارج شود، يادش بيايد كه ذكر ركوع را تمام نكرده، بايد در حال آرامي بدن دوباره ذكر را بگويد، و اگر بعد از آن كه از حال ركوع خارج شد يادش بيايد، نماز او صحيح است.

مسأله1043. اگر نتواند به مقدار ذكر در ركوع بماند، احتياط واجب آن است كه بقيه آن را در حال برخاستن بگويد.

مسأله1044. اگر به واسطه مرض و مانند آن در ركوع آرام نگيرد، نماز صحيح است، ولي بايد پيش از آن كه از حال ركوع خارج شود، ذكر واجب را بگويد.

 

مسأله1045. هر گاه نتواند به اندازه ركوع خم شود، بايد به چيزي تكيه دهد و ركوع كند، و اگر موقعي هم كه تكيه داده نتواند به طور معمول ركوع كند، بايد به هر اندازه مي‎تواند خم شود، و در اين صورت احتياط لازم آن است كه نماز را دوباره بخواند، و ركوع آن را نشسته به جا آورد، و اگر هيچ نتواند خم شود بايد موقع ركوع بنشيند و نشسته ركوع كند، و احتياط لازم آن است كه نماز ديگري هم بخواند، و براي ركوع آن با سر اشاره نمايد.

مسأله1046. كسي كه مي‎تواند ايستاده نماز بخواند، اگر در حال ايستاده يا نشسته نتواند ركوع كند، بايد ايستاده نماز بخواند، و براي ركوع با سر اشاره كند، و اگر نتواند اشاره كند، بايد به نيت ركوع چشم‎ها را هم بگذارد و ذكر آن را بگويد، و به نيت برخاستن از ركوع چشم‎ها را باز كند، و اگر از اين هم عاجز است، بايد در قلب نيت ركوع كند، و ذكر آن را بگويد.

مسأله1047. كسي كه نمي‎تواند ايستاده يا نشسته ركوع كند و براي ركوع فقط مي‎تواند در حالي كه نشسته است كمي خم شود، يا در حالي كه ايستاده است با سر اشاره كند، بايد ايستاده نماز بخواند، و براي ركوع با سر اشاره نمايد، و احتياط مستحب آن است كه نماز ديگري هم بخواند، و موقع ركوع آن بنشيند، و هر قدر مي‎تواند براي ركوع خم شود.

مسأله1048. اگر بعد از رسيدن به حد ركوع سر بردارد، و دو مرتبه به اندازه ركوع خم شود، يا بعد از آن كه به اندازه ركوع خم شود، به قدري خم شود كه از اندازه ركوع بگذرد، و دوباره به ركوع برگردد، نمازش باطل است.

مسأله1049. بعد از تمام‌شدن ذكر ركوع، بايد راست بايستد و بعد از آن كه بدن آرام گرفت، به سجده رود، و اگر عمداً پيش از ايستادن، يا پيش از آرام‌گرفتن بدن به سجده رود، نمازش باطل است.

مسأله1050. اگر ركوع را فراموش كند و پيش از آن كه به سجده برسد يادش بيايد، بايد بايستد و بعد به ركوع رود، و چنان‌چه به حالت خميدگي به ركوع برگردد، نمازش باطل است.

 

مسأله1051. اگر بعد از آن كه براي سجده دوم پيشاني به زمين رسيد، يادش بيايد كه ركوع نكرده نمازش باطل است، ولي تا داخل سجده دوم نشده اگر يادش بيايد كه ركوع نكرده، بايد بايستد، و ركوع را به جا آورد و بعد از تمام‌شدن نماز براي زيادي سجده احتياطاً دو سجده سهو به جا آورد، و اگر احتياطاً نماز را دوباره بخواند بهتر است.

مسأله1052. مستحب است پيش از رفتن به ركوع در حالي كه راست ايستاده تكبير بگويد، و در ركوع زانوها را به عقب دهد، و پشت را صاف نگهدارد، و گردن را بكشد و مساوي پشت نگهدارد، و بين دو قدم را نگاه كند، و پيش از ذكر يا بعد از آن صلوات بفرستد، و بعد از آن كه از ركوع برخاست و راست ايستاد در حال آرامي بدن بگويد:

سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ

مسأله1053. مستحب است در ركوع، زن دست را از زانو بالاتر بگذارد، و زانوها را به عقب ندهد.

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: