وریز وجوهات
  رؤيت هلال با چشم مسلح س. آيا رؤيت هلال با استفاده از ابزارهاي نجومي (دوربين، تلسكوپ و ...) اعتبار شرعي دارد؟ ج. كفايت رؤيت با چشم مسلّّح، مورد اشكال است.والله العالم   اثبات اول ماه س. اگر راديو و رسانه‌ها خبر دهند كه در شهري...
شنبه: 6 / 03 / 1396 ( )

احكام قسم‌خوردن

مسأله 2679. اگر قسم بخورد كه كاري را انجام دهد يا ترك كند، مثلاً قسم بخورد كه روزه بگيرد، يا دود استعمال نكند، چنان‌چه عمداً مخالفت كند، بايد كفاره بدهد يعني، يك بنده آزاد كند، يا ده مسكين را اطعام كند يا ده فقير را بپوشاند، و اگر اين‌ها را نتواند، بايد سه روز روزه بگيرد، و بايد روزه پي‎درپي باشد.

مسأله 2680. قسم چند شرط دارد:

اول ـ كسي كه قسم مي‎خورد، بايد بالغ و عاقل باشد، و از روي قصد و اختيار قسم بخورد. پس قسم‌خوردن بچه و ديوانه و مست و كسي كه مجبورش كرده‎اند، درست نيست، و هم‌‌چنين است اگر در حال عصباني‌بودن بي‎اختيار قسم بخورد.

دوم ـ كاري را كه قسم مي‎خورد انجام دهد، بايد حرام و مكروه نباشد، و كاري را كه قسم مي‎خورد ترك كند، بايد واجب و مستحب نباشد، و اگر قسم بخورد كه كار مباحي را به جا آورد، بايد ترك آن در نظر مردم بهتر از انجامش نباشد، و نيز اگر قسم بخورد كار مباحي را ترك كند، بايد انجام آن در نظر مردم بهتر از تركش نباشد.

سوم ـ به يكي از اسم‎هاي خداوند عالم قسم بخورد كه به غير ذات مقدس او گفته نمي‎شود، مانند خدا و الله، و نيز اگر به اسمي قسم بخورد كه به غير خدا هم مي‎گويند، ولي به قدري به خدا گفته مي‎شود كه هر وقت كسي آن اسم را بگويد، ذات مقدس حق در نظر مي‎آيد، مثل آن كه به خالق و رازق قسم بخورد، صحيح است.

چهارم ـ قسم را به زبان بياورد و اگر بنويسد يا در قلبش آن را قصد كند، صحيح نيست، ولي آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد، صحيح است.

پنجم ـ عمل‌كردن به قسم براي او ممكن باشد، و اگر موقعي كه قسم مي‎خورد ممكن باشد، و بعداً از عمل به آن عاجز شود، از وقتي كه عاجز مي‎شود، قسم او به هم مي‎خورد، و نيز اگر عمل‌كردن به قسم به قدري مشقت پيدا كند كه نشود آن را تحمل كرد، و يا اين

 

كه متعلق قسم در موقع عمل مرجوح يا حرام شود، قسم به هم مي‎خورد، و همين‌طور است حكم در عهد و نذر.

مسأله 2681. اگر پدر، آنچه را فرزند قسم خورده به جا بياورد، بگويد: به جا نياور، و آنچه را قسم خورده به جا نياورد، بگويد: به جا آور، قسم او بي‌اثر مي‎شود.

مسأله 2682. اگر زن، بدون اجازه شوهر قسم بخورد، و شوهر كاري را كه زن قسم خورده به جا نياورد، بگويد: به جا آور، يا قسم خورده به جا آورد، بگويد: به جا نياور، قسم زن بي‌اثر مي‎شود.

مسأله 2683. اگر انسان از روي فراموشي يا ناچاري به قسم عمل نكند، كفاره بر او واجب نيست؛ و هم‌چنين است اگر مجبورش كنند كه به قسم عمل ننمايد، و قسمي كه آدم وسواسي مي‎خورد، مثل اين كه مي‎گويد: والله الآن مشغول نماز مي‎شوم؛ و به واسطه وسواس مشغول نمي‎شود، اگر وسواس او طوري باشد كه بي‎اختيار به قسم عمل نكند، كفاره ندارد.

مسأله 2684. كسي كه قسم مي‎خورد، اگر حرف او راست باشد، قسم‌خوردن او مكروه است، و اگر دروغ باشد، حرام و از گناهان بزرگ مي‎باشد، ولي اگر براي اين كه خودش يا مسلمان ديگري را از شر ظالمي نجات دهد، قسم دروغ بخورد، اشكال ندارد، بلكه گاهي واجب مي‎شود، اما اگر بتواند توريه كند، يعني، موقع قسم‌خوردن طوري نيت كند كه دروغ نشود، بنابر احتياط واجب بايد توريه نمايد، مثلاً اگر ظالمي بخواهد كسي را اذيت كند، و از انسان بپرسد كه او را نديده‎اي، و انسان يك ساعت قبل او را ديده باشد، بگويد: او را نديده‎ام؛ و قصد كند كه از پنج دقيقه پيش مثلاً نديده‎ام.

 

موضوع: 
نويسنده: 
کليد واژه: